ABC

Balondaki Çocuk: David Bubble

‘’Dünyaya geldikten birkaç saniye sonra plastik bir balonun içine alındı ve ömrünün sonuna dek orada yaşadı.’’ Kulağa son derece tuhaf gelen ve belki hayal dünyamıza dahi sığdıramadığımız bu hikâye bir insanın tek ve gerçek dünyası olabilir miydi? David, 21 Eylül 1971’de Houston’daki Texas Çocuk Hastanesinde doğdu. Gerçek dünyaya birkaç saniye maruz kaldıktan sonra, plastik bir izolatör baloncuğuna yerleştirildi. David, […]

Neandertallerden Miras Aldığımız DNA, COVID-19 Riskini Arttırıyor

Neandertallerden Miras Aldığımız DNA, COVID-19 Riskini Arttırıyor

Antropoloji; sosyolojiden biyolojiye, paleontolojiden coğrafyaya, tıptan felsefeye, jeolojiden arkeolojiye, psikolojiden iktisadi bilimlere hemen her bilim dalıyla yakın temastadır. Farklı konularla ele alınabilen ve bazı konuların altında yatan sebepleri açıklayabildiğimiz; her gün yeni bir keşif ortaya konan, ucu bucağı olmayan bir alandır.            Tıbbi antropolojide; antropologlar toplumun hastalık deneyimleri, hastalıkları algılayış biçimleri ve tedavi yöntemleri üzerine […]

GENETİK ALGORİTMALAR

GENETİK ALGORİTMALAR

Temel ilkeleri John Holland tarafından atılan genetik algoritma kavramı, doğal seçime dayanan bir arama ve optimizasyon metodudur. Bu kavram yapay zekanın evrimsel süreçleri inceleyip problemlere hızlı ve kolay çözümler üretmesi sonucu ortaya atılmıştır. Örneğin bir populasyonda hangi canlının neslini sürdürme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirler. Bu durum canlının ortama uyum gücünün göstergesidir. Aynı şekilde bu […]

COVID-19 MÜCADELESİ: AŞILAR

COVID-19 MÜCADELESİ: AŞILAR

11 Mart 2020 tarihinde (1) Dünya Sağlık Örgütü tarafından ‘pandemi’ şeklinde sınıflandırılan COVID-19 salgını, hayatımızın neredeyse her alanında birçok sıkıntıya yol açmış, hayatımızda değişikliklerin yapılmasını zorunlu kılmıştır. Birçok yerde virüsün yayılımını kontrol edebilmek için insanlar arasındaki temas azaltılarak önlemler alınmıştır. Hastane kapasiteleri zorlanmış (2) ve sağlık çalışanları çok zor şartlarda çalışmak durumunda kalmıştır. Salgının gidişatını […]

İkinci Genetik Kimliğin Araştırılması: İnsan Mikrobiyom Projesi

İkinci Genetik Kimliğin Araştırılması: İnsan Mikrobiyom Projesi

Her insanın kendi genetik kimliği vardır. Bu kimlik, hastalıklara yatkınlıkla beraber pek çok şeyi gösterir. Mikroorganizma topluluğu olarak mikrobiyota da benzer şekildedir. Bireye özgü olmasıyla beraber kişi hakkında bilgi verir. Barındırdığı genetik materyale ise mikrobiyom denmektedir. Bu bağlamda İnsan Genom Projesinin ardından “İnsan Mikrobiyom Projesi” (HMP) tamamlanmıştır. Araştırmacılar mikroorganizmalarca zengin beş bölge belirledi. Burun, ağız, […]

Tifo ve Aşı Çalışmaları

Tifo ve Aşı Çalışmaları

Giriş Tifo, Salmonella Typhi bakterisinin yol açtığı enterik bir enfeksiyondur. Kontamine olmuş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesiyle bulaşır. Sadece insanlara bulaşır ve idrar ve dışkıyla atılır. Belirtileri ateş, kuru öksürük, baş ağrısı, anoreksi, nörolojik problemler, kabızlık, ishal ve vücudun çeşitli yerlerinde ortaya çıkan ağrılardır. Ayrıca karaciğer ve dalak büyümesi de olabilir. Kardiyovasküler sistemde (%1-5), merkezi sinir […]

METİSİLİNE DAYANIKLI STAFİLOKOK AUREUS (MRSA): DAYANIKLILIĞININ HİKAYESİ

METİSİLİNE DAYANIKLI STAFİLOKOK AUREUS (MRSA): DAYANIKLILIĞININ HİKAYESİ

MRSA Nedir? Stafilokok aureus bakterileri, insanlarda görülen cilt enfeksiyonlarının en yaygın nedenidir (1). MRSA ise, vücudun farklı kısımlarında enfeksiyona neden olan ve diğer Stafilokok bakterilerine kıyasla tedavisi daha zor olan bir bakteri çeşididir (2). Bunun nedeni, bu bakterinin şu anda kullanımda olan birçok antibiyotiğe karşı dirençli olmasıdır. Metisilin, eskiden Stafilokok aureus bakterilerinden kaynaklanan enfeksiyonlara karşı kullanılan önemli […]

Singapur’da Sağlık ve Genetik

Singapur’da Sağlık ve Genetik

Malezyalı Erkek Çocuklarda Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) Uterusta açığa çıktığı düşünülen ALL, çocuk kanserlerinin büyük bölümünü oluşturur. Sebebinin ise genetik duyarlılık ile fetal ve bebeklik dönemlerinde maruz kalınan kanserojen maddeler olduğu öne sürülüyor. Folat metabolizmasının da cinsiyete göre farklılık gösterdiği bulunmuştur ve lösemiyle ilişkilidir.  Malezyalı erkek çocuklarda lösemiye karşı koruyucu özelliğe sahip bir genotip tespit […]

GEN TERAPİSİ VE SÖNEN UMUTLAR

GEN TERAPİSİ VE SÖNEN UMUTLAR

GEN TERAPİSİ NEDİR? Gen terapisi, gitgide yaygınlaşan ve birçok kişide merak uyandıran bir araştırma konusu haline geldi. DNA’yı anlayabilmek ve kişiye fayda sağlayacak şekilde değiştirebilmek için bilmemiz gereken çok fazla şey var, ancak bu başarıya ulaşabilmek için yapılan çalışmalar birçok gelişmeye imza atıyor. Gen terapisinin önündeki engellerden biri, hastalıkların genetik temelinin karmaşıklığıdır (1). Birçok hastalık, genetik ve […]

Viking Toplumu ve Genetiği

Viking Toplumu ve Genetiği

Giriş Pek çok toplumu etkileyen ve hakkında çokça söylenti yayılan Viking toplumunun savaşçı ve barbar olduklarını biliyoruz. Topraklarının verimsizliği yüzünden başka ülkelere göz dikmişlerdir. Üç farklı Viking grubu İsveç, Norveç ve Danimarka olmak üzere farklı yerlerde yaşamaktadır ve hepsinin hedef saldırı bölgeleri farklıdır. Danimarka Vikingleri İngiltere’ye, İsveç Vikingleri Baltık Denizi civarına ve Norveç Vikingleri de […]

MUTLULUK, RUHSAL SAĞLIK VE GENLERİMİZ

MUTLULUK, RUHSAL SAĞLIK VE GENLERİMİZ

MUTLULUK Kafamızı dağıtacak, bizlere umut ve mutluluk kaynağı olacak şeylere normalden çok daha fazla ihtiyaç duyduğumuz şu günlerde, birçoğumuz normal hayatımızda dikkat etmediğimiz durumların değerini anlıyoruz aslında. Okula giderken yaptığımız yolculuğun, selamlaştığımız insanların bizlere ne kadar mutluluk kazandırdığının farkına varıyoruz. Dolayısıyla şu sıralar stres altında veya yalnız hissetmemiz genel olarak normal olsa da eğer bu durumu kendi […]

Kanserde Genetik ve Çevrenin İncelenmesi

Kanserde Genetik ve Çevrenin İncelenmesi

Kanserin Genetikte Yeri Kanserler, hücrelerin kontrolsüz bölünmesi sonucu açığa çıkan hastalık gruplarıdır. Çeşitli sebepleri olmakla birlikte %80’i çevresel etkenler sonucu oluşur. Ancak bu etkenler genetikle de bağdaşabilmektedir. Beslenmenin, genetikte var olan kanseri tetiklemesi buna örnektir. Hiç açığa çıkmayabilecek bir kanser çevreden etkilenme sonucu ortaya çıkabilir. Bu tetiklenen genler arasında 1. kromozom üzerindeki TP73 ve HDAC1, […]

ALERJİLER: SUÇLUSU KİM?

ALERJİLER: SUÇLUSU KİM?

Çoğu insanın sahip olduğu alerjiler, aslında birçok farklı etkenden kaynaklanabilen biyolojik tepkilerdir. Alerji belirtileri kişiler arasında farklılık gösterebildiği gibi, bir kişinin bağışıklık sistemi de her zaman aynı maddeye aynı şekilde karşılık vermeyebilir.  Bazılarımız bitkilerden gelen polenlere tepki gösterirken; bazılarımız fıstık, çikolata gibi yiyeceklere tepki gösterebilir. Peki alerjilerdeki bu kişisel farklılıklar neyden kaynaklanmakta ve vücutlarımız ne […]

Kafein: Sadece bir alışkanlık mı yoksa genlerimizde mi var?

Kafein: Sadece bir alışkanlık mı yoksa genlerimizde mi var?

‘Güne başlama’ ve ‘uyanabilme’ durumları çoğu insana ortak bir şeyi düşündürür: kahve. Birçok ülkede ve birçok farklı şirket tarafından farklı türleri hasat edilen ve Türkiye’de herkesin yılda ortalama 1 kg tükettiği (1) kahve, hayatımızda bize zevk veren ve bazen de ihtiyacını yoğun bir şekilde hissettiğimiz bir içecek. Genellikle kahvenin günümüze başlamamıza yardım etmesi, içindeki etken madde […]

Korona Virüsleri: Genetik Araştırmalar Bize Nasıl Yol Gösterebilir?

Korona Virüsleri: Genetik Araştırmalar Bize Nasıl Yol Gösterebilir?

Son günlerde çoğu insanın dikkati Çin’de ortaya çıkan ‘Novel (new/yeni) Coronavirus’ün (2019-nCoV) yol açtığı düşünülen solunum yolu hastalığına ve bu hastalığın ortaya çıkardığı salgına çevrildi. Çoğu salgında olduğu gibi, bilinmeyenin yarattığı panik, Çin’den ne kadar uzak olursak olalım çoğumuzu endişelendirip bizlerde bu virüs ve meydana getirdiği hastalık hakkında daha fazla bilgi edinme isteği yaratmış oldu. […]

BİR ARAŞTIRMA DOSYASI: DÜNYANIN TASARLANMIŞ İLK BEBEKLERİ

BİR ARAŞTIRMA DOSYASI: DÜNYANIN TASARLANMIŞ İLK BEBEKLERİ

1950’lerin başında, Rosalind Franklin, Francis Crick ve James Watson, DNA’nın kimyasal yapısını keşfettiklerinde; bu insan genlerinin kimyasal modifikasyonu yoluyla iyileştirilebilmesinin de bir başlangıcıydı. Bu keşif genetik biliminin en büyük sıçramalarından biriydi. Watson ve Crick, genetik kökenli hastalıkların tedavisi için çabalayan bilim insanlarının önünü açarak tıp dünyasında da yeni bir kapı aralanmasına yardım etti. Bu aynı […]

KANSER VE HEDEFLENMİŞ TERAPİ

Kanser, çevresel ve genetik koşulların harmanlanmasıyla birlikte ortaya çıkan, hücrelerin kontrolsüz olarak bölündüğü komplike bir hastalıktır. 100’den fazla türünün olduğu bilinen kanserin tedavilerinde kişiye özgü yöntemler izlemek esas olmalıdır. Kimsenin DNA’sı ve yaşadığı koşullar birbiriyle aynı değildir ve buna bağlı olarak her hastanın her tipteki tedaviye verdiği cevap farklıdır. Bu yüzden de dünyada kanser ve […]

VİTİLİGO VE GENETİK

VİTİLİGO VE GENETİK

Yazıyı okumaya başlamadan önce ciltteki depigmentasyonlu alanları dikkatle incelemenizi tavsiye ederim 🙂 VİTİLİGO NEDİR? Vitiligo, cildin üzerinde oluşan beyaz yamalar ile karakterize edilmiş, çok faktörlü otoimmün bir bozukluktur. Vitiligo, cildin pigmentasyonunu sağlayan melanositlerin hasar görmesi veya kaybolmasından kaynaklanır. Nispeten yaygın olarak görülen bu pigmentasyon bozukluğu bazen saçın ve vücut kıllarının da dökülmesine sebebiyet verebilir. Depigmentasyon […]

Kemik ve Yağ Sentezi

Kemik ve Yağ Sentezi

Bugünkü yazımda sizlerle bir makale incelememi paylaşmak istiyorum. Makalenin kendisine ulaşmak istiyorsanız sondaki “Yararlanılan Kaynaklar” bölümündeki ilk makaleye bakmanız yeterli olacaktır. Önerileriniz, yorumlarınız için benimle iletişime geçmekten lütfen çekinmeyin. Sizin de tecrübe ve eleştirilerinizle daha anlaşılır, daha doğru, daha güzel yazılar paylaşmak en büyük hedefim. Hepinize iyi okurlar dilerim. Mesenkimal kök hücreler(MSCs) birçok organın(kas, karaciğer, […]