HÜZÜNLÜ MÜZİKLERDEN ZEVK Mİ ALIYORUZ?

HÜZÜNLÜ MÜZİKLERDEN ZEVK Mİ ALIYORUZ?

Çoğumuz duygusal bir müzik dinlerken kendimizi tutamayıp ağlamış veya duygulanmışızdır, bazı müzikler bizi geçmişe dair hüzünlü anılarımıza götürüp özlediğimiz veya üzüldüğümüz zamanları bize tekrar hatırlatır. Müzik bitince kendimizi ilginç bir şekilde rahatlamış hissetmemizin sizce bilimsel bir açıklaması olabilir mi?

Müzik insanlık tarihinin ve kültürünün pek çok yerinde yer alan, bize geçmiş duygularımızı anımsatan ve onları düzenleyen bir güç aslında. Fakat, üzüntü ve mutluluk gibi farklı duygusal deneyimleri bize çağrıştıran müziğin biliş üzerindeki etkileri, düşüncelerimizde yarattığı değişim tam olarak bilinmemekte. Geçtiğimiz yıllarda yapılan, hüzünlü müziklerin zihindeki etkisini ve nöronal mekanizmasını anlayabilmek için fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntülemenin (fMRI) kullanıldığı bir çalışmada hüzünlü müziğin, daha neşeli bir müzikle karşılaştırıldığında; “Mind Wandering” kavramı olarak bilinen daha güçlü bir zihin dolaşımı yanıtı ile ilişkili olduğu bulunmuştur (Zihin dolaşımı, özellikle “Dikkat gerektiren bir işle meşgulken, uzun süre tek bir konuda kalmayan düşünceler” anlamına gelir. Zihin dolaşımı araba kullanma, okuma gibi konsantrasyon gerektiren aktiviteler sırasında ortaya çıkma eğilimindedir. Türkçe ’ye “düşünceye dalmak” olarak da çevrilebilir.). Bu deneyde, hüzünlü müzik dinledikleri sırada insanların dikkatlerini kendi iç dünyalarına çektikleri ve spontan olarak kendilerini referans alan bilişsel süreçlere katıldıkları gösterilmiştir. Bu bulgular, müzik ve düşünce arasındaki ilişkinin sistematik olduğunu; müziğin, eğitim ve klinik ortamlarda kullanımının geniş etkileri olabileceği sonucunu ortaya koymaktadır.

Hüzünlü müzikler bizde başka ne gibi olumlu duygulara yol açmakta? Müzik tarafından hissettiğimiz hüzün zevk verir, çünkü; gerçek bir tehdit değildir ve bilinçaltımız onu bir tehlike olarak algılamaz, estetik açıdan haz verir, hoş bulunur. Son olarak; ruh halimizi düzenleme, empatik duygular uyandırma gibi zihnimize psikolojik faydaları da vardır.

Kendini ifade etme, sosyal bağlılık ve varoluşsal anlam gibi kaygılarla ilgilendiği için insanlar tarafından beğenilen hüzünlü müzikler, dinleyenlerin kişiliklerine, ruh hallerine ve geçmişlerindeki tecrübelerine bağlı olarak belirli durumlarda olumsuz duygularla başa çıkmalarına yardımcı olabilir.

Nörogörüntüleme çalışmaları hüzünlü müzikleri dinlerken beynimizde oluşan yanıtın; beynin duygusal tanıma, bilinçli his, estetik yargı ve ödül işlemede rol oynadığı bilinen çeşitli bölgeleri arasındaki koordineli bir çalışmanın ürünü olduğunu ileri sürmektedir. Üzüntüyü stimüle edip mutluluğa yol açan müziklerin nöral mekanizması detaylandıkça bu durum depresyon gibi haz almanın azaldığı psikiyatrik bozukluklarda bir tedavi yöntemi olarak kullanılabilir.

Eric Clapton ile özdeşleşmiş gitarı Blackie…

Yazımın sonunda hepimizi hüzünlendirip iç dünyamıza götürebilecek bir müzik listesiyle sizleri baş başa bırakmak istedim. Keyifli dinlemeler…

  1. Eric Clapton- Tears in Heaven
  2. Green Day- Wake Me Up When September Ends
  3. Pink Floyd -Wish You Were Here
  4. Guns N’ Roses- This I Love
  5. The Beatles- Yesterday
  6. Rammstein- Ohne Dich
  7. Metallica- Turn the Page
  8. Nirvana- Something in the Way
  9. 3 Doors Down- Here Without You
  10. R.E.M.- Everybody Hurts

KAYNAKÇA:

1.Sachs, M. E., Damasio, A., & Habibi, A. (2015). The pleasures of sad music: a systematic review. Frontiers in Human Neuroscience, 9. https://doi.org/10.3389/fnhum.2015.00404

2.Taruffi, L., Pehrs, C., Skouras, S., & Koelsch, S. (2017). Effects of Sad and Happy Music on Mind-Wandering and the Default Mode Network. Scientific Reports, 7(1). https://doi.org/10.1038/s41598-017-14849-0

3.https://www.medscape.com/viewarticle/905542

GÖRSELLER İÇİN KAYNAKÇA:

  1. https://images.pexels.com/photos/9295/vintage-music-business-shop.jpg?cs=srgb&dl=antik-antika-bagbozumu-dinlemek-9295.jpg&fm=jpg
  2. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/ST54LS100.JPG/800px-ST54LS100.JPG
  3. https://images.unsplash.com/photo-1519412666065-94acb3f8838f?ixlib=rb-1.2.1&auto=format&fit=crop&w=750&q=80

2 thoughts on “HÜZÜNLÜ MÜZİKLERDEN ZEVK Mİ ALIYORUZ?

    Lara Onbaşı

    (12 Haziran 2020 - 10:28)

    Çoook ilginç bir konuda beklemediğim bir yaklaşımla harika bir yazı yazmışsınız. Ellerinize sağlık, çok teşekkürler. Özellikle nörogörüntülemeyle ilgili olan kısımları kendim de araştırmayı istiyorum. Şarkılar için de ayrıca teşekkür ederim, Clapton’ı ilk sırada görmek beni bir ayrı mutlu etti :))

      Ezgi Aysu Şahin

      (12 Haziran 2020 - 12:35)

      Sevgili Lara :)). Bu güzel yorumun beni inanılmaz mutlu etti, çok teşekkür ederim <3. Ponçikliğinden dolayı müzik zevklerimizin uyuşacağını tahmin ediyordum 🙂 İleri araştırmalar yapıp başka bilgiler de elde edersen konuyla ilgili beni de aydınlatırsan çok mutlu olurum. Clapton'ı ilk sıraya yazmamak mümkün değildi 😉

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.