GELECEĞİN UMUT IŞIĞI: “ÖZLEM TÜRECİ”

GELECEĞİN UMUT IŞIĞI: “ÖZLEM TÜRECİ”

Özlem Türeci 1967 yılında Almanya’nın Lastrup kentinde dünyaya geldi. Ailesi, esas memleketi olan Rize’nin Fındıklı ilçesinden Almanya’ya 1960 yılında İstanbul’dan göçmüştü. Babası Lastrup’da St. Elisabeth-Stift isimli Katolik hastanesinde cerrah olarak çalışıyordu. Küçüklüğünde hareketli,  meraklı, sorgulamayı seven bir çocuk olan ve babasıyla beraber sık sık hastaneye giden Özlem Türeci; buradaki hasta bakıcı rahibelere hayranlık duyuyordu. Yardımsever […]

NE ROBOT NE DE CANLI OLAN ORGANİZMALAR: XENOBOT’LAR

Ne Robot Ne de Canlı Olan Organizmalar: XENOBOT’LAR

   Bu zamana kadar robotların nelerden oluştuğunu ya da hangi işlemleri yapabildiğini az çok biliyoruz. Robot deyince aklımıza programlanabilen, istenilen komutları yerine getirebilen  makineler geliyor ancak o kadar mekanik  bir robot hayal etmenize gerek yok. Belki  bu bahsedeceğim oluşum tam bir robot da değil. Bilgisayar bilimcileri ve biyologlar, dijital ve biyoloji arasındaki sınırları zorlayan yeni […]

İlk Nobel Tıp Ödülünü Alan Bilim İnsanı: Emil Adolf von Behring

İlk Nobel Tıp Ödülünü Alan Bilim İnsanı: Emil Adolf von Behring

Bir bakteriyolog olan Emil Adolf von Behring, difteri ve tetanos üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. İlk Nobel Tıp veya Fizyoloji Ödülü kendisine verilmiştir. Yaşamı 15 Mart 1854’te Hansdorf’ta toplam on üç çocuğu olan bir ailede doğdu.   Ailede çok çocuk olduğundan ailesi eğitim masraflarını karşılamakta zorluk çekti. Bu yüzden 1874’te Berlin’deki Ordu Tıp Koleji’ne girdi. Bu […]

Hislerin Buluşma Noktası: MÜZİK VE BEYİN

Hislerin Buluşma Noktası: MÜZİK VE BEYİN

   Bu yazıyı Khaita Buniatishvili-Suite in B-Flat Major  HWV 434: IV. Menuet parçası eşliğinde okumanızı öneririm 🙂      Duygularımızı ifade etmenin birçok yolu vardır.Temel olarak konuşmayı tercih etsek de bazen sözlerin,kelimelerin yetersiz kaldığı anlar olur. O zaman herkes farklı farklı alternatiflere başvurur. İşte bu alternatiflerden biri de müziktir.Çünkü o en ilkelinden en okumuş havalı adamına […]

Plasebo grubunda olduğunuzu bilseniz bile Plasebo etkisi gözlemleyebilir misiniz ?

Plasebo grubunda olduğunuzu bilseniz bile Plasebo etkisi gözlemleyebilir misiniz ?

Çok güvendiğiniz bir dostunuzun ricasına kulak verdiğinizi düşünün. Herhangi bir sebeple sizden hiç bilmediğiniz karanlık bir yerden geçmenizi istiyor. Ve öyle ki, arkadaşınızın belirttiğine göre bu yolda sizden başka canlı ya da cansız en ufak şey yok. Yani bu göz gözü görmez yerde karşınıza çıkıp sizi korkutabilecek herhangi bir şey olması mümkün değil. Şimdi gelin […]

NANO TEKNOLOJİ BAKTERİ DİRENCİNİN SONU OLABİLİR Mİ

NANO TEKNOLOJİ BAKTERİ DİRENCİNİN SONU OLABİLİR Mİ

Bugünlerde çok basit hastalıklar olarak düşündüğümüz, kolay tedavi edilebilen ishal ve pnömoni gibi bakteri etkenli hastalıkların geçmişte çoğu insan için bir ölüm sebebi olduğunu biliyoruz.  Bakterilerle olan bu savaşımızın öncüsünün Alexander Fleming ve onun yanlışlıkla keşfettiği penisilin olduğu genel bir düşünce olsa da anti bakteriyel materyallerin araştırılması çok daha eski tarihlere dayanır. Örneğin eski Mısırlılar […]

Biz mi Suçluyuz,Yoksa Genlerimiz mi?

Biz mi Suçluyuz, Yoksa Genlerimiz mi?

DNA’mız kimliğimizi oluşturmaktadır. Kişiliğimizi, dış görünüşümüzü, hastalıklarımızı, bizi oluşturmaktadır. Anne ve babadan aldığımız genlerin birleşmesidir. Yani ailemizin kalıtsal mirası bizim DNA’mızdır. DNA birçok konuda bizimle ilgili bilgi vermektedir. Tekrarlayan antisosyal davranışların nedeni araştırılırken genetik kalıtımsal faktörler önemli bir yere sahip. Genlerdeki bir mutasyon sonucu suça meyilliliğe ya da suç işlediğinin bilincine sahip olmamaya neden olabilmekte. […]

Hafızanın En Meşhur Anomalisi: Deja Vu

Hafızanın En Meşhur Anomalisi: Deja Vu

“Deja vu, Matrix’te bir dalgalanmadır. Bir şeyler değiştirdiklerinde meydana gelir.” 1999 yapımı The Matrix filminin unutulmaz sahnelerinden biri olan deja vu sahnesinde Carrie-Anne Moss tarafından canlandırılan Trinity karakteri, deja vu’yu bu şekilde açıklamıştır. Matrix hayranlarının ilgisini çeken bu sahne, aynı zamanda akıllarda soru işaretleri de bırakmıştır. Çoğu insanın hayatında en az bir kere yaşadığı deja […]

İNSAN GENOM SERİSİ – 1: Alzheimer Beyni Nasıl Değiştiriyor?

İNSAN GENOM SERİSİ – 1: Alzheimer Beyni Nasıl Değiştiriyor?

Giriş Alzheimer yetişkinlerde en çok görülen nörodejeneratif hastalıklardan biridir. 1906 yılında Alman nöropsikiyatr Alois Alzheimer’ın beyindeki Amiloid plakları ve nörofibriller yumakları keşfetmesiyle ortaya çıkmıştır. Genellikle 60-90 yaş aralığında görülür ancak otuzlu yaşlarda da ortaya çıkabilir. Hastalık ilerledikçe hafıza ve muhakemede azalma ve davranış değişikliği görülür. Gelişmiş ülkelerde görülme oranı %1.4’tür ve ABD’de yılda 100 bin […]

Dünyaya Erken Bir Merhaba: Prematüre Bebek Geoff

Dünyaya Erken Bir Merhaba: Prematüre Bebek Geoff

Hamileliğin 37. haftasından önce doğan bebekler “prematüre” olarak biliniyor. Prematüre bir bebeğin bakımı, düşük kilosu ve diğer olası sağlık sorunları sebebiyle zor ve zaman alıcı olabilir. Buna ek olarak birçok prematüre bebek, hastanede daha uzun süre kalmaya ihtiyaç duyar. Ama unutumalıdır ki doğru müdahale ve gerekli bakımlarla hayata erken başlayan kahramanlarımızı yaşama bağlamak mümkün… Her […]

Bu Sen Olamazsın: Phineas Gage’in Sıra Dışı Hikayesi

Bu Sen Olamazsın: Phineas Gage’in Sıra Dışı Hikayesi

“Bana benzeyen bir gözlerim kaldı Bir de kederli bakışlarım Düşüncemin olmadığı Aynalarda ben varım Yalan değil değiştiğim, yalan değil Şimdi her şarkı beni ağlatır Deli eden insanı zaman değil Zamanı unutmamak kahırdır” Ümit Yaşar Oğuzcan / Ayna 13 Eylül 1848’de Vermont, Cavendish’de nöroloji tarihinde bir dönüm noktası haline gelmiş, zihin ve beyin arasındaki ilişkiye dair […]

Caz Şizofreniden Doğmuş Olabilir Mi?

Caz Şizofreniden Doğmuş Olabilir Mi?

Buddy Bolden, bütün zamanların gelmiş geçmiş en yaratıcı müzisyenlerinden biri kabul edilen ve bildiğimiz anlamdaki Caz’ın temelini oluşturan  ‘‘Ragtime’’ın babası. 1890’lı yılların sonlarına doğru New Orleans’ın en başarılı gruplarından birini yöneten ve kendi döneminde ‘‘Unutan kral’’ lakabıyla ünlenmiş Bolden’ın, nörobilimin araştırma radarına takılma sebebi ise otuzlu yaşlarında şizofreni tanısı almasıdır. Peki, bu durumun Buddy’nin yaratıcı […]

Mozart Etkisi Gerçek Mi?

Mozart Etkisi Gerçek Mi?

           Müzik; benliğimizi tamamen saran, bizi harekete geçiren, hem en güzel hem de en kötü duyguları hissettirerek anılarımızın canlanmasını sağlayan, düşlerle kaplı bir dünyanın kapısını aralayan, büyüsüyle bizi bağlayan ancak çözülemeyen sırlarla dolu bir yaşamdır. Hegel de müziği şu şekilde tanımlamaktadır; “…Müzik bir anlamda bilincimizi tutsak eder ve bilincimizin kapsamı bu ses akımı tarafından […]

Ölümsüz Hücreler: HeLa Hücreleri

Ölümsüz Hücreler: HeLa Hücreleri

Henrietta Lacks, 29 Ocak 1951’de o dönem siyahileri tedavi eden bölgesindeki tek hastane olan Johns Hopkins’e başvurduğunda kendisini bir yıldan kısa bir zaman içerisinde öldürecek olan kanser hücrelerinin, ölümünden onlarca yıl sonra bile bilimsel araştırmalara öncülük edeceğinden habersizdi. 

KEMOTERAPİNİN KEŞFİNE DAİR: JANE COOKE WRIGHT

KEMOTERAPİNİN KEŞFİNE DAİR: JANE COOKE WRIGHT

Jane Cooke Wright, 20 Kasım 1919 tarihinde Amerika’da doğmuştur. Öncü bir kanser araştırmacısı ve kemoterapiye katkı sağlamış bir hekimdir. Wright, potansiyel ilaçların kanser hücreleri üzerindeki etkilerini test etmek için laboratuvar fareleri yerine insan doku kültürünü kullanma tekniğini geliştirmesiyle tanınır. Ayrıca meme kanseri ve cilt kanserini tedavi etmek için metotreksat ilacının kullanımına da öncülük etmiştir. Wright’ın […]

Cascade-Cas3 Sistemi

CASCADE-CAS3 SİSTEMİ

2020 Nobel Kimya Ödülü: CRISPR Yazıma başlamadan ve konuya daha detaylı bakmadan önce, incelediğim makalenin belki de ‘ilham kaynağı’ sayılabilecek yönteminden genel olarak bahsetmek istiyorum: CRISPR. Çoğumuz belki de bu gelişmenin adını geçtiğimiz haftalarda Kimya alanında verilen Nobel ödülü ile duydu, birazımız da zaten biliyor ve takip ediyordu. Bu seneki Nobel Kimya Ödülü, CRISPR tekniğinin […]

VAMPİR EFSANESİNİN PERDE ARKASI: PORFİRİA

VAMPİR EFSANESİNİN PERDE ARKASI: PORFİRİA

Ortaçağ Avrupa’sında tanısı ve tedavisi bulunamayan birçok hastalık görülüyordu. Hastalar hastalığının nedenini bile anlamadan ölüyorlardı. Bilimselliğin ön planda olmamasına bağlı olarak zamanla değişik hastalıklar hakkında efsaneler, mitler üretilmeye başlandı. Bunlardan en bilindik olanı şüphesiz vampirlerdir. Ortaçağ’da ün kazanmaya ve kulaktan kulağa anlatılmaya başlansa da Babil’e ait olduğu düşünülen kalıntılarda da vampirlere benzer varlıklar anlatılmış, ‘’1001 […]

Görülmeyen Canlılar Müzesi: Micropia

Görülmeyen Canlılar Müzesi: Micropia

Sıradan hayvanat bahçeleriyle kıyaslandığında Artis Hayvanat Bahçesi çıtayı bir üst noktaya taşıyor. Onu bu kadar özel yapansa içindeki Artis Micropia. Bu müze gözle görülmeyen canlıları görünür kılıyor. Mikro boyutlardaki hayvanlar, mantarlar, bakteriler… “Onları göremezsin ama buradalar. Senin üzerindeler, senin içinde.” Sadece seyretmenin aksine etkileşimli müzede vücudunuzu taratabiliyorsunuz. Elinizi havada hareket ettirerek panelden mikrobiyotanızı seçebilir, hakkında […]

Milli Mücadele ve Tıbbiyeliler

Milli Mücadele ve Tıbbiyeliler

Takvimler 1919 yılını gösteriyordu. Türk ordusu ülkenin dört bir yanında düşmana karşı vatanımızı savunmaya devam ediyordu. Bu topyekün savunma sürerken, bir yandan da Mustafa Kemal ve silah arkadaşları ülkenin istikbali ile alakalı ülkenin her köşesine gidip kongreler düzenleyerek vatandaşlarla fikir alışverişinde bulunuyorlardı. Amasya ve Erzurum Kongreleri’nin ardından takvimler 1919’un Eylül ayına gelmişti ve sırada Sivas […]