{"id":10483,"date":"2021-05-18T10:23:54","date_gmt":"2021-05-18T07:23:54","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=10483"},"modified":"2021-05-18T10:23:56","modified_gmt":"2021-05-18T07:23:56","slug":"4-kogusun-mirasi-kaptan-charles-martell","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/4-kogusun-mirasi-kaptan-charles-martell\/","title":{"rendered":"4. Ko\u011fu\u015fun Miras\u0131: Kaptan Charles Martell"},"content":{"rendered":"\n

“\u0130lk hasta” olmak sizce nas\u0131l bir duygu? Kimsede te\u015fhis edilmemi\u015f bir hastal\u0131\u011f\u0131n ilk vakas\u0131 olmak\u2026 Bu hastalara, tarihsel yap\u0131n\u0131n \u00f6tesinde kaynaklar\u0131 olmayan \u00f6znelerdir diyebilir miyiz?  \u015e\u00fcphesiz bu hastalar daha \u00e7ok tan\u0131nmay\u0131 hak ediyorlar. Amerika\u2019da hiperparatiroidizm te\u015fhisi konulan ilk hasta olan Kaptan Charles Martell de bu hastalardan biri. Gelin, Kaptan Martell\u2019i birlikte tan\u0131yal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\"Kaptan
Kaptan Charles Martell
Kaynak: <\/strong>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5135504\/<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

1918 y\u0131l\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devleti Deniz Kuvvetlerine kaptan olarak kat\u0131lan Charles Martell, 22 ya\u015f\u0131nda ve 1.80 boyundayd\u0131. Ocak 1926\u2019da New York City Bellevue Hastanesi\u2019nden Dr. Eugene DuBois\u2019e gitti\u011finde ise boyu yakla\u015f\u0131k 18 cm k\u0131salm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca boynu geni\u015flemi\u015fti ve g\u00f6\u011fs\u00fc f\u0131\u00e7\u0131 \u015feklindeydi. Bacaklar\u0131 deforme olmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Birden \u00e7ok k\u0131r\u0131k ve yayg\u0131n a\u011fr\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131. Dr. DuBois, Martell\u2019i belirsiz t\u0131bbi durumlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in James Howard Means taraf\u0131ndan kurulan Boston Massachusetts General Hastanesi\u2019ndeki 4. Ko\u011fu\u015fa sevk etti. Ko\u011fu\u015ftaki doktorlar Charles ile ilgili her \u015feyi dikkatle analiz ettiler. Hasta bak\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bu metodik yakla\u015f\u0131m yeniydi. James Howard Means\u2019in 1958\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 “4. Ko\u011fu\u015f” isimli kitab\u0131nda, hastanedeki hastalar \u00fczerinde bilimsel g\u00f6zlemler yapan doktorlar\u0131n, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde o zaman\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu belirtmi\u015fti. Art\u0131k doktorlar sadece semptomlar\u0131 tedavi etmiyorlard\u0131; altta yatan nedenleri de ara\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. Ko\u011fu\u015fta yap\u0131lan \u00f6nceki bir ke\u015fif, doktorlar\u0131n Martell\u2019in hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fhis etmesine yard\u0131mc\u0131 oldu. 4. Ko\u011fu\u015fun kurucu orta\u011f\u0131 Joseph Aup, kur\u015fun zehirlenmesi \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada; paratiroid hormonunun kemi\u011fe emilen kur\u015funu \u00e7\u0131karabildi\u011fini, ancak hormonun \u00e7ok fazlas\u0131n\u0131n, hastan\u0131n kan\u0131ndaki kalsiyum seviyesinin de \u00e7ok y\u00fckselmesine neden olacak kadar kemikten kana kalsiyum att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Kaptan Martell\u2019de de durum b\u00f6yleydi. Bu y\u00fczden doktorlar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 paratiroid hormonunun kemiklerini a\u015f\u0131nd\u0131rarak k\u00fc\u00e7\u00fclmesine neden oldu\u011fu sonucuna vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Paratiroid Hormonu <\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Paratiroid Hormonu (PTH), paratiroid bezleri taraf\u0131ndan \u00fcretilen kalsiotrofik bir hormondur. PTH, hem kemik olu\u015fumunu hem de kemik erimesini uyarma kapasitesi nedeniyle iskelet geli\u015fimi ve do\u011fum sonras\u0131 iskelet olu\u015fmas\u0131n\u0131n kritik bir d\u00fczenleyicisidir. PTH\u2019\u0131n kemik katabolik aktivitesi, birincil ve ikincil hiperparatiroidizmde oldu\u011fu gibi, hormon a\u015f\u0131r\u0131 miktarlarda ve s\u00fcrekli bir \u015fekilde \u00fcretildi\u011finde veya inf\u00fcze edildi\u011finde en belirgindir. Bu ko\u015fullarda PTH, kemik erimesini ve daha az \u00f6l\u00e7\u00fcde kemik olu\u015fumunu uyararak net kemik kayb\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"Paratiroid
Paratiroid bezleri
Kaynak:<\/strong> Shutterstock.com<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Hastane ar\u015fivlerine g\u00f6re Kaptan Charles Martell, Amerika\u2019da hiperparatiroidizm te\u015fhisi konulan ilk kay\u0131tl\u0131 hasta oldu. Uzun y\u0131llar boyunca iskeletin demineralizasyonu sonucu sakat kalan kaptan\u0131n vakas\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fini ve tedavisini grafiksel olarak g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

\"Kaptan
Kaptan Martell’in hastal\u0131ktan \u00f6nceki (soldaki) ve sonraki (sa\u011fdaki) g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc
Kaynak: <\/strong>http:\/\/www.endocrinesurgery.net.au\/parathyroid-history\/<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Bir cerrah, kaptan\u0131n paratiroid bezlerinin a\u015f\u0131r\u0131 aktif olmas\u0131na neden olabilecek bir t\u00fcm\u00f6r aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde onu ameliyat etti. Ancak hi\u00e7bir sonuca ula\u015famad\u0131. Durumu gittik\u00e7e k\u00f6t\u00fcle\u015fen kaptana yap\u0131lan di\u011fer ameliyatlarda da t\u00fcm\u00f6r bulunamad\u0131. 1932\u2019de yedinci operasyon s\u0131ras\u0131nda Martell\u2019in g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn derinliklerinde Dr. Edward Churchill taraf\u0131ndan 3 cm\u2019lik bir t\u00fcm\u00f6r bulundu. Sonu\u00e7 olarak, Martell\u2019in mediastinel ektopik paratiroid adenomuna sahip oldu\u011fu, Massachusetts General Hastanesi\u2019nde bulunmu\u015f oldu. Ancak Kaptan Martell, t\u00fcm\u00f6r \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra hipokalsemiye ba\u011fl\u0131 laringeal spazm, renal kalk\u00fcllere ba\u011fl\u0131 komplikasyonlar ve \u00fcreteral obstr\u00fcksiyonlar sonucunda 6 hafta sonra \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Kaptan Martell\u2019in vakas\u0131, Amerikan hiperparatiroidizmin en \u00f6nemli vakalar\u0131ndan biriydi. Onun vakas\u0131ndan elde edilen bilgiler, hiperparatiroidizmin tedavisine \u0131\u015f\u0131k tuttu. Daha sonraki zamanlarda Mallinckrodt Genel Klinik Ara\u015ft\u0131rma Merkezi olarak adland\u0131r\u0131lan 4. Ko\u011fu\u015f, o kadar geli\u015fti ki Ulusal Sa\u011fl\u0131k Enstit\u00fcleri, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda klinik ara\u015ft\u0131rma merkezleri olu\u015fturmak i\u00e7in buray\u0131 bir model olarak kulland\u0131. Te\u015fhis y\u00f6ntemleri Martell\u2019den bu yana b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmi\u015f olsa da Massachusetts General Hastanesi T\u0131p Departman\u0131 eski ba\u015fkan\u0131 John Potts\u2019a g\u00f6re: “O g\u00fcnlerde 4. Ko\u011fu\u015fta sonu\u00e7lanan \u015feyler zaman\u0131n s\u0131nav\u0131n\u0131 ge\u00e7ti.” Kaptan Charles Martell, 4. Ko\u011fu\u015fun t\u0131p tarihine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bir mirast\u0131.  <\/p>\n\n\n\n

Kaynaklar <\/h2>\n\n\n\n