{"id":12185,"date":"2022-07-22T14:13:38","date_gmt":"2022-07-22T11:13:38","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=12185"},"modified":"2022-07-22T14:13:41","modified_gmt":"2022-07-22T11:13:41","slug":"ruh-sagliginin-genetigi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/ruh-sagliginin-genetigi\/","title":{"rendered":"Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Geneti\u011fi"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/dna-g1a85de73a_640-3-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12213\" width=\"504\" height=\"504\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/dna-g1a85de73a_640-3-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/dna-g1a85de73a_640-3-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/dna-g1a85de73a_640-3-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/dna-g1a85de73a_640-3-2048x2048.jpg 2048w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/dna-g1a85de73a_640-3-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 504px) 100vw, 504px\" \/><figcaption>DNA .G\u00f6rsel kayna\u011f\u0131 :<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/pixabay.com\/\" target=\"_blank\">Pixabay<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin benli\u011fini olu\u015fturan en \u00f6nemli yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biridir ve bu alandaki bir problem ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. B\u00f6yle bir durumda ki\u015finin yetkili ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131ndan yard\u0131m almas\u0131 \u00f6nerilir. Bu rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tan\u0131 s\u00fcrecinde herhangi genetik bir test yap\u0131lmasa da \u00e7evre ile birlikte geneti\u011fin de bu hastal\u0131\u011f\u0131n olu\u015fmas\u0131nda veya bir sonraki jenerasyonda g\u00f6r\u00fclmesindeki etkisi g\u00f6z ard\u0131 edilemez.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011fu mental rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kal\u0131tsall\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011fu halde belirli \u00e7evre ko\u015fullar\u0131ndan dolay\u0131 bu rahats\u0131zl\u0131k ba\u015f g\u00f6stermeyebilir. Ya da genetik olarak bir riski olmaks\u0131z\u0131n \u00e7evresel ko\u015fullardan (Cinsel veya fiziksel taciz ,duygusal ve fiziksel \u015fiddet, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ) dolay\u0131 ki\u015fi semptomlar g\u00f6sterebilir.\u00c7o\u011fu mental rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kal\u0131tsall\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011fu halde belirli \u00e7evre ko\u015fullar\u0131ndan dolay\u0131 bu rahats\u0131zl\u0131k ba\u015f g\u00f6stermeyebilir. Ya da genetik olarak bir riski olmaks\u0131z\u0131n \u00e7evresel ko\u015fullardan (Cinsel veya fiziksel taciz ,duygusal ve fiziksel \u015fiddet, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ) dolay\u0131 ki\u015fi semptomlar g\u00f6sterebilir.<\/p>\n\n\n\n<h2>5 Maj\u00f6r Psikiyatrik Sendrom ve G\u00f6r\u00fclme S\u0131kl\u0131klar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>Amerika Ulusal Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn verilerine g\u00f6re&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Depresyon &#8211; N\u00fcfusun %10&#8217;unu<\/p>\n\n\n\n<p>Dikkat Eksikli\u011fi Hiperaktivite Bozuklu\u011fu (DEHB) \u2013 N\u00fcfusun %5-11&#8217;ini<\/p>\n\n\n\n<p>Otizm Spektrum Bozuklu\u011fu (ASD) \u2013 68 \u00e7ocuktan 1&#8217;ini<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eizofreni &#8211; N\u00fcfusun %1&#8217;ini<\/p>\n\n\n\n<p>Bipolar Bozukluk &#8211; N\u00fcfusun %2-3&#8217;\u00fcn\u00fc etkiler.<\/p>\n\n\n\n<h2>Genetikle Psikoloji Aras\u0131ndaki Gordion D\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc<\/h2>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, geleneksel olarak belirgin oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen maj\u00f6r zihinsel bozukluklar belirli genetik aksakl\u0131klar\u0131 payla\u015f\u0131yor. Bu aksakl\u0131klar\u0131 ta\u015f\u0131yan hastal\u0131klar aras\u0131nda otizm, dikkat eksikli\u011fi hiperaktivite bozuklu\u011fu (DEHB), bipolar bozukluk, maj\u00f6r depresyon ve \u015fizofreni yer al\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalar sonunda\u00a0\u00a0semptomlar\u0131 birbirine benzeyen bu 5 maj\u00f6r psikiyatrik sendrom aras\u0131ndaki benzerli\u011fin biyolojik d\u00fczeyde de olabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h3>Ortak Mutasyonlar\u00a0<\/h3>\n\n\n\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalarda mutasyonlar , polimorfizm ve epigenetik de\u011fi\u015fiklikler 5 maj\u00f6r psikiyatrik sendrom\u00a0aras\u0131ndaki gen ba\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.\u00a0Burada oldu\u011fu gibi tek bir genden geni\u015f ve \u00e7oklu etkilere sahip olabilen bu genlere\u00a0\u00a0opik genler denir. Pleiotropikgenler, do\u011fum \u00f6ncesi ikinci trimesterde ba\u015flayarak, ya\u015fam boyu beyinde y\u00fcksek ekspresyon g\u00f6steren ve n\u00f6rogeli\u015fimsel s\u00fcre\u00e7lerde \u00f6nemli roller oynayan genlerin i\u00e7inde yer al\u0131r. Bu pleiotropik genlere \u00f6rnek olarak\u00a0\u00a0<em>NOX4\u00a0<\/em>,RBFOX1,\u00a0\u00a0CACNA1C ve CACNB2\u2019yi verebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan RBFOX1,\u00a0\u00a0CACNA1C ve CACNB2 n\u00f6ronal resept\u00f6rlerin ve voltaj kap\u0131l\u0131 kalsiyum kanallar\u0131n\u0131n geli\u015fiminde rol oynayan d\u00fczenleyici genlerdir. Kalsiyum kap\u0131lar\u0131n\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkisi kalsiyumun n\u00f6ronal aktivasyon ve duygu durum d\u00fczenlemesinde rol oynayan n\u00f6rotransmitter sentezi ve sal\u0131n\u0131m\u0131\u00a0\u00a0g\u00f6revleri ile a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r . Kalsiyumun ayn\u0131\u00a0zamanda alg\u0131lanan stres ve olumsuz duygu durum aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi zay\u0131flatmas\u0131 ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumadaki ayr\u0131 bir etkisi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0NOX4 ise\u00a0geli\u015fmekte olan ve yeti\u015fkin beyinde n\u00f6ral k\u00f6k h\u00fccre b\u00fcy\u00fcmesin destekler ayn\u0131 zamanda\u00a0\u00a0\u00e7ekirdekte s\u00fcper oksit \u00fcretir ve h\u00fccre stim\u00fclasyonu \u00fczerine gen ekspresyonunun d\u00fczenlenmesinde rol oynar. Bunlar\u0131n yan\u0131nda fosfataz inhibisyonu yoluyla sinyalle\u015fme kaskadlar\u0131n\u0131 d\u00fczenler.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6ze \u00e7arpan farkl\u0131 bir gen ise\u00a0\u00a0protein \u00fcretim emrini veren ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn hem\u00a0\u00a0aksonal b\u00fcy\u00fcmede hem de beyindeki beyaz cevher projeksiyonunun d\u00fczenlenmesinde g\u00f6revli DCC(netrin-1\u00a0\u00a0resept\u00f6r\u00fc).DCC\u2019deki fonksiyon kayb\u0131 mutasyonlar\u0131 orta hat komissural yollar\u0131n\u0131n kayb\u0131n\u0131 ve beyaz cevher yollar\u0131n\u0131n anormal d\u00fczensizli\u011fini i\u00e7eren ciddi n\u00f6rogeli\u015fimsel komplikasyonlara yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n<h3>Gelece\u011fe Bak\u0131\u015f<\/h3>\n\n\n\n<p>Bu yaz\u0131da pleiotropik genlere dikkat \u00e7ekildi\u011fi i\u00e7in ortak olmayan ve her hastal\u0131kta bireysel ba\u015f g\u00f6steren genetik mutasyonlar\u0131n bahsi ge\u00e7medi. Fakat onlar\u0131n da bu hastal\u0131klardaki tedavi yolculu\u011funda \u00f6nemi b\u00fcy\u00fck .Sonu\u00e7 olarak\u00a0\u00a0bu rahats\u0131zl\u0131klardan baz\u0131lar\u0131 genetik k\u00f6kleri olsa da d\u0131\u015f etkenlerin varl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 hastan\u0131n bu hastal\u0131\u011f\u0131 edinip edinmeyece\u011fi hakk\u0131nda kesin bir \u015fey s\u00f6ylenmemektedir fakat\u00a0Norman Schmidt \u2018in de dedi\u011fi gibi \u2018\u2019karma\u015f\u0131k duygusal durumlardan tek bir gen sorumlu tutulamazken, hangi genetik \u00f6zelliklerin bir ki\u015fiyi psikolojik bozukluklar geli\u015ftirmeye yatk\u0131n hale getirebilece\u011fini belirlemeye ba\u015fl\u0131yoruz.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<h2>Kaynaklar<\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/23453885\/\">https:\/\/&nbsp;<u>https:\/\/www.news-medical.net\/health\/The-Genetics-of-Mental-Disorder.aspx<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/23453885\/\">pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/23453885\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.nih.gov\/news-events\/nih-research-matters\/common-genetic-factors-found-5-mental-disorders\">https:\/\/www.nih.gov\/news-events\/nih-research-matters\/common-genetic-factors-found-5-mental-disorders<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31835028\/\">https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31835028\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2000\/06\/000621074139.htm\">https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2000\/06\/000621074139.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin benli\u011fini olu\u015fturan en \u00f6nemli yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biridir ve bu alandaki bir problem ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrebilir.<\/p>\n","protected":false},"author":1114,"featured_media":12209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,2173,25],"tags":[2288,2289,149,115,956,2287,62],"acf":[],"views":373,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12185"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1114"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12185"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12185\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12216,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12185\/revisions\/12216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}