{"id":12289,"date":"2022-07-27T13:10:50","date_gmt":"2022-07-27T10:10:50","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=12289"},"modified":"2022-07-27T13:10:54","modified_gmt":"2022-07-27T10:10:54","slug":"soyumuz-dnada-mi-gizli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/soyumuz-dnada-mi-gizli\/","title":{"rendered":"SOYUMUZ DNA\u2019DA MI G\u0130ZL\u0130?"},"content":{"rendered":"\n

En insani d\u00fcrt\u00fclerden biri ge\u00e7mi\u015fini merak etmektir. Nesilden nesile aktar\u0131lan de\u011ferli hat\u0131ralar, eski foto\u011fraflar, dergiler ve hikayeler\u00a0\u00a0\u00a0insan\u0131n kimli\u011fi olu\u015fturan yap\u0131lardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r .\u2019\u2019Nereliyim?\u2019\u2019 sorusunun k\u00f6k\u00fc Afrika\u2019ya dayansa da bir insan\u0131n atalar\u0131n\u0131n nerelerden geldi\u011fini bilmek ki\u015finin hayat\u0131na yeni bir par\u00e7a katarak benli\u011fine dair yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131r\u0131r. Bu konu hakk\u0131nda yak\u0131n atalar\u0131m\u0131zdan \u00f6rne\u011fin anneannelerimizin bilgilerinden kabaca bir fikrimiz olsa da bu y\u00fczy\u0131llarca biriken bilgileri ta\u015f\u0131mak i\u00e7in yeterli g\u00fc\u00e7teki bir kaynak de\u011fildir .Peki kendimiz hakk\u0131nda y\u0131llarca birikmi\u015f bu bilgilerin bize sunulmas\u0131 vaadinde sonu\u00e7 ne olur?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

DNA\u2019NIN GE\u00c7M\u0130\u015eE TUTTU\u011eU I\u015eIK<\/h2>\n\n\n\n

Ki\u015fisel atalar\u0131n belirlenmesi i\u00e7in farkl\u0131 etnik gruplardan hem g\u00fcncel hem de tarihi genom \u00f6rneklerini bireyin genomunda belirli b\u00f6lgeleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran DNA tabanl\u0131 soy DNA testi kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

SOY DNA TESTLER\u0130 NASIL \u00c7ALI\u015eIR?<\/h3>\n\n\n\n

Soy DNA testi geleneksel olarak mitokondriyal DNA (yaln\u0131zca kad\u0131nlar taraf\u0131ndan aktar\u0131lan ve 1 anneden gelen atan\u0131n k\u00f6kenini yans\u0131tan) ve Y kromozom DNA’s\u0131 (yaln\u0131zca babadan o\u011fula aktar\u0131lan ve 1 baba atas\u0131n\u0131n k\u00f6kenini yans\u0131tan) i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Daha kapsaml\u0131 bir ata de\u011ferlendirmesi her iki ebeveynden miras kalan yar\u0131m milyon veya daha fazla otozomal varyant (tek n\u00fckleotid varyantlar\u0131 [SNV’ler])test edilerek yap\u0131labilir.\u00a0Test s\u0131ras\u0131nda bireyde\u00a0\u00a0al\u0131nan DNA varyant\u0131 d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan \u00f6rneklenen referans pop\u00fclasyonlar\u0131ndaki bu varyantlar\u0131n s\u0131kl\u0131klar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Her bir co\u011frafi b\u00f6lgeden kaynak alan SNV’lerin y\u00fczdesini hesaplayarak, bireyin soyunun bu b\u00f6lgelerden her birine ne kadar benzerlik g\u00f6sterdi\u011fi tahmin edilir. Soy DNA testler farkl\u0131 \u015firketler taraf\u0131ndan temin edilmekte ve her \u015firketin aalgoritmas\u0131, kulland\u0131klar\u0131 referans grubu farkl\u0131 olabilir ayn\u0131 zamanda referans gruplar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmesi farkl\u0131 \u015firketlerin testlerinin farkl\u0131 veriler vermesi\u00a0\u00a0ile sonu\u00e7lanabilir.<\/p>\n\n\n\n

P\u0130YASADAK\u0130 DNA TESTLER\u0130<\/h3>\n\n\n\n

Piyasadaki en pop\u00fcler DNA soy kitleri aras\u0131nda genomik \u015firketi olan AncestryDNA vebiyoteknoloji \u015firketi olan 23andMe taraf\u0131ndan sat\u0131lan kitler bulunmaktad\u0131r. Bu \u015firketlerin kitlerinin fiyat\u0131 100 ila 300 dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte ve bizlere soyumuz belirlemenin yan\u0131nda ki\u015fisel \u00f6zellikler (y\u00fckseklik korkumuz veya sevdi\u011fimiz yemek) hakk\u0131nda da bilgi sunduklar\u0131n\u0131 iddia etmektedirler.<\/p>\n\n\n\n

Dynamic DNA Laboratories gibi baz\u0131 \u015firketler soy tahmini yan\u0131 s\u0131ra beslenme ve fitness ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z hatta esrar \u00fcr\u00fcnlerine tolerans\u0131n\u0131z hakk\u0131nda bilgi verebileceklerini iddia etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Tart\u0131\u015fma yaratan \u00fcnl\u00fc genetik\u00e7i George Church taraf\u0131ndan kurulan Nebula Genomics, 300 $ kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda genomunuzun y\u00fczde 100’\u00fcn\u00fc (t\u00fcm 6.4 milyar baz \u00e7iftini) s\u0131ralamay\u0131 ,1000$ a ise piyasadaki en do\u011fru kapsaml\u0131 DNA testi oldu\u011funu iddia ettikleri testi uygulamay\u0131 halka sunuyor. Bu iddialar\u0131n yan\u0131nda\u00a0\u00a01.000 dolarl\u0131k kiti 300 dolarl\u0131k kitlerden tam olarak daha do\u011fru yapan\u0131n ne oldu\u011fu\u00a0\u00a0ve t\u00fcm genomunuzun dizilenmesinden hangi ek bilgilerin toplanabilece\u011fi belirtilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

HATA ORANI<\/h3>\n\n\n\n

Biyoetik uzman\u0131 ve California San Diego \u00dcniversitesi Empati ve Teknoloji Merkezi’nde m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan Dr. Ramya Rajagopalan, her \u015firketin kendi genetik veri taban\u0131na sahip oldu\u011funu ve bunlar\u0131n hi\u00e7biri kapsaml\u0131 veya eksiksiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu veri tabanlar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri insan genomundaki t\u00fcm k\u00fcresel \u00e7e\u015fitlili\u011fi yakalamad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bunun nedenlerinden biri bir\u00e7ok insan n\u00fcfusunun tarihleri boyunca \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6\u00e7 etmesidir. Bu nedenle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00f6rnekleri, ge\u00e7mi\u015fte bir b\u00f6lgenin sakinlerinin statik ve potansiyel olarak yanl\u0131\u015f bir tasvirini temsil eder. Ata terimi bile \u00e7e\u015fitli yorumlara tabidir ve co\u011frafi, tarihi, k\u00fclt\u00fcrel veya dini tan\u0131mlara dayand\u0131r\u0131labilir. Bu nedenlerden dolay\u0131, bir ki\u015finin genetik atas\u0131n\u0131 yorumlamada hata veya belirsizlik ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Farkl\u0131 bir hata nedeni ise veri taban\u0131nda kullan\u0131lan verilerin sahipleri olan ki\u015filer kendi soylar\u0131n\u0131 kendi bilgilerince belirtmesidir. Bu insanlar ailelerinin nereden geldi\u011fini bildiklerinden olduk\u00e7a emin olabilirler, ancak bu m\u00fckemmel bir \u00f6l\u00e7\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken ba\u015fka\u00a0\u00a0bir neden ise soy DNA testleri, soy a\u011fac\u0131n\u0131zdaki her bir \u00fcyenin nerede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemez. Bunun yerine, size DNA’lar\u0131n\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 miras ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6ylerler. Bunun nedeni DNA’n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n anneden yar\u0131s\u0131n\u0131n babadan al\u0131n\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin melez bir baba \u00e7ocu\u011funa ailesinin bir taraf\u0131ndan miras ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm genleri aktarmayabilir, ayn\u0131 anne ve babaya sahip olan karde\u015flerin DNA soy hizmetlerinden farkl\u0131 raporlar almas\u0131n\u0131n nedeni budur.<\/p>\n\n\n\n

SONU\u00c7 OLARAK<\/h2>\n\n\n\n

Genetik soy testi, bir bireyin atalar\u0131n\u0131n co\u011frafi k\u00f6kenleri hakk\u0131nda bilgi sa\u011flayabilir ve ayr\u0131ca baz\u0131 kal\u0131tsal ko\u015fullar i\u00e7in risk de\u011ferlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olabilecek baz\u0131 bilgiler sa\u011flayabilir. Bununla birlikte, soy ve hastal\u0131k aras\u0131ndaki ili\u015fkiler dolayl\u0131d\u0131r ve soy \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc hataya tabidir. Test , zaman i\u00e7inde pop\u00fclasyonlar\u0131n g\u00f6\u00e7 etmesi ve kar\u0131\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 hatal\u0131 sonu\u00e7 verebilir.<\/p>\n\n\n\n

KAYNAKLAR<\/h2>\n\n\n\n

https:\/\/www.nature.com\/articles\/461697b<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC8202415\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.popularmechanics.com\/science\/health\/a40081344\/how-do-dna-test-kits-work\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.vox.com\/science-and-health\/2019\/1\/28\/18194560\/ancestry-dna-23-me-myheritage-science-explainer<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

En insani d\u00fcrt\u00fclerden biri ge\u00e7mi\u015fini merak etmektir. Nesilden nesile aktar\u0131lan de\u011ferli hat\u0131ralar, eski foto\u011fraflar, dergiler ve hikayeler\u00a0\u00a0\u00a0insan\u0131n kimli\u011fi olu\u015fturan yap\u0131lardan<\/p>\n","protected":false},"author":1114,"featured_media":12292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,2173,20],"tags":[2299,73,274,2301,2300,149,115,1187,265,66],"acf":[],"views":334,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1114"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12289"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12293,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12289\/revisions\/12293"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}