Minnet duymak, son zamanlarda hayat\u0131n\u0131zda olanlara kar\u015f\u0131 ya da sahip oldu\u011funuz her \u015feye minnet duyman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Bunlar\u0131n yan\u0131nda da \u015f\u00fck\u00fcr mektubu yazmak ya da \u015f\u00fck\u00fcr g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tutmak da \u00e7ok\u00e7a \u00f6nerilenler aras\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n
Peki, bunlar\u0131n nas\u0131l olur da bu kadar \u00f6nemli oldu\u011fu savunulur ve hayat\u0131m\u0131zda de\u011fi\u015fiklikler yaratabilece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda her \u015fey yine beynimize ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Son zamanlarda yap\u0131lan bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmada da \u00f6\u011frencilerde, kronik a\u011fr\u0131s\u0131 olanlarda, depresyonda ve daha ya\u015fl\u0131 yeti\u015fkinlerde refah\u0131 artt\u0131rmada minnet duyman\u0131n etkili oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Minnet duymakla ilgili yap\u0131lan bir deneye bir grup insan se\u00e7iliyor. \u0130lk olarak, deney grubundaki denekler fMRI taramas\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay \u00f6nce yaz\u0131l\u0131 bir mektupla duyduklar\u0131 minneti ifade ediyorlar. \u0130kinci olarak, tarama s\u0131ras\u0131nda minnettarl\u0131\u011f\u0131 bir ifade olarak al\u0131rlarken, parasal bir hediyeyi ise \u015f\u00fckran ifadesinin \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir \u015feyi olarak modelliyorlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, tarama s\u0131ras\u0131nda, deneklerden Likert \u00f6l\u00e7e\u011finde her denemede duyduklar\u0131 minnettarl\u0131k deneyimlerini de\u011ferlendirmelerini istiyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n burada amac\u0131, \u015f\u00fckran ifadesinin temel sinirsel ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle a\u00e7\u0131klamakt\u0131r ve bu y\u00fczden? klinik etkileri ara\u015ft\u0131rm\u0131yor veya rapor etmiyorlar. Bu \u00e7al\u0131\u015fma birbiriyle ili\u015fkili d\u00f6rt soruya odaklanmaktad\u0131r: ilk olarak, \u015f\u00fckran ifade etme eylemleriyle (parasal hediyeler olarak i\u015flevselle\u015ftirilmi\u015f) ili\u015fkili anl\u0131k sinirsel aktivite ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 nelerdir? \u0130kincisi; n\u00f6ral aktivite, bili\u015fsel bir s\u00fcre\u00e7 olarak m\u0131 yoksa duygusal bir s\u00fcre\u00e7 olarak m\u0131 minnettarl\u0131kla daha tutarl\u0131d\u0131r? \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc; minnettarl\u0131k ifadesi, empati ve zihin teorisi s\u00fcre\u00e7leriyle ili\u015fkili beyin b\u00f6lgelerini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u00e7erir? D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, yaz\u0131l\u0131 \u015f\u00fckran ifadesinin (minnettar parasal hediyeden farkl\u0131 olarak) minnettarl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 n\u00f6ral duyarl\u0131l\u0131k \u00fczerindeki uzun vadeli etkileri nelerdir?<\/p>\n\n\n\n
Bu sorular\u0131 ele almak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, deneklerin fMRI’ye girerken parasal hediyeler olarak \u015f\u00fckranlar\u0131n\u0131 ifade ettikleri \u201c\u0130leri \u00d6de\u201d g\u00f6revi olarak adland\u0131r\u0131lan g\u00fcven oyununun bir \u00e7e\u015fidini geli\u015ftirdiler. Deneklerin yar\u0131s\u0131na k\u0131sa bir \u015f\u00fckran yazma m\u00fcdahalesi uyguland\u0131 ve bu m\u00fcdahalenin birka\u00e7 ay sonra \u015f\u00fckran g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda beyin aktivitesi \u00fczerindeki etkisini ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu yakla\u015f\u0131m, hem \u015f\u00fckranla ili\u015fkili anl\u0131k sinirsel aktiviteyi hem de \u015f\u00fckran ifadesinin beyin aktivitesi \u00fczerindeki kal\u0131c\u0131 etkilerini \u00f6l\u00e7memizi sa\u011flad\u0131. Bunlar sonucunda iki \u015fey \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131: birincisi, minnettarl\u0131k belirli beyin b\u00f6lgelerindeki aktivite ile ili\u015fkilidir; ikincisi, basit bir \u015f\u00fckran yazma m\u00fcdahalesinin, haftalar ve aylar boyunca hem minnettarl\u0131kta hem de minnettarl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 n\u00f6ral hassasiyette \u00f6nemli art\u0131\u015flarla ili\u015fkili oldu\u011fuydu.<\/p>\n\n\n\n
Bunun ard\u0131ndan prosed\u00fcrler Indiana \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan onaylanan ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada yap\u0131ld\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadaki pop\u00fclasyon ise terapi g\u00f6ren insanlardan se\u00e7ildi. Bu insanlar da \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde devam etti. Bir grup minnet duydu\u011fu \u015feyleri mektup halinde yazd\u0131. Di\u011fer bir grup ifade edici yazma olarak ge\u00e7en denekler duygular\u0131n\u0131 ifade etti\u011fi bir yazma s\u00fcrecine tabi tutuldu ve son grup da sadece terapi g\u00f6rmeye devam etti. Bu s\u00fcre\u00e7ten sonra ise \u015f\u00f6yle bir \u015fey g\u00f6zlemlendi: Terapiyle devam eden grupla minnet duydu\u011fu \u015feyleri mektup halinde yazan grubun fMRI\u2019da \u00e7ok yak\u0131n sonu\u00e7lar verdi\u011fi bildirildi. (Tabi ki bu sonu\u00e7lar ya\u015f, cinsiyet, bir hastal\u0131k durumu ya da ki\u015finin sahip oldu\u011fu depresyon\/anksiyete derecesine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilmektedir.)<\/p>\n\n\n\n
\u0130fade edici yazmada ve terapidekilerden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha iyi zihinsel sa\u011fl\u0131k bildirildi. Ek olarak, minnet duydu\u011fu \u015feyleri yazma, ifade edici yazma ko\u015fuluyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, deneklerin yaz\u0131lar\u0131ndaki olumsuz duygu kelimelerinin daha d\u00fc\u015f\u00fck bir oran\u0131, ko\u015fulun zihinsel sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkisine arac\u0131l\u0131k etti\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Yani \u015f\u00fckran yazma ko\u015fulundaki denekler, daha iyi zihinsel sa\u011fl\u0131kla ili\u015fkili olan, ifade edici yazma ko\u015fulundakilere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck oranda olumsuz kelime kulland\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
Pop\u00fclasyon genelinde de minnet duyman\u0131n d\u00f6rt b\u00f6lgeyi pozitif y\u00fckledi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bunlar: sol superior parietal lobda, sol superior frontal girusta, sol inferior frontal girusta ve sa\u011f orta oksipital girusta. Beynin ba\u015fka konumlar\u0131nda da bir etki olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in biraz daha liberal bir e\u015fik ile, medial frontal girus, parietal lob ve g\u00f6rsel kortekste k\u00fcme d\u00fczeltmesini ge\u00e7en birka\u00e7 ek b\u00f6lge bulundu. Sonras\u0131nda da amigdala, ventral striatum, ventromedial prefrontal korteks ve insula dahil olmak \u00fczere limbik b\u00f6lgeler daha da sorguland\u0131, ancak minnet derecesi regres\u00f6r\u00fcnde, d\u00fczeltilmemi\u015f bir p < 0,001 e\u015fi\u011finde bile, pozitif veya negatif ba\u015fka \u00f6nemli bir y\u00fckleme bulunmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yazar: Senanur G\u00fclce<\/p>\n\n\n\n
Edit\u00f6rler: \u0130dil Alt\u0131nta\u015f, Hilal T\u00fcrkan<\/p>\n\n\n\n