{"id":13327,"date":"2023-01-05T11:13:55","date_gmt":"2023-01-05T08:13:55","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=13327"},"modified":"2023-01-05T11:14:03","modified_gmt":"2023-01-05T08:14:03","slug":"transpozonlar-ve-barbara-mcclintock","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/transpozonlar-ve-barbara-mcclintock\/","title":{"rendered":"TRANSPOZONLAR VE BARBARA MCCLINTOCK"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"
Barbara McClintock ve mikroskopu.<\/strong> <\/mark>
https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Barbara_McClintock_(1902-1992)_shown_in_her_laboratory_in_1947.png<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

BARBARA MCCLINTOCK<\/h2>\n\n\n\n

Barbara McClintock 16 Haziran 1902’de Connecticut ABD’de d\u00fcnyaya geldi. Asl\u0131nda do\u011fumunda kendisine verilen ad Eleanor olmas\u0131na ra\u011fmen ileride bu ismin temsil ettiklerinin kendi ki\u015fili\u011fi ve ya\u015fam\u0131yla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek ad\u0131n\u0131 Barbara olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Biz de bu yaz\u0131m\u0131zda kendisinden Barbara olarak bahsedece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Barbara McClintock 1919 y\u0131l\u0131nda Cornell \u00dcniversitesi’nde y\u00fcksek\u00f6\u011fretimine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Okulun ilk y\u0131llar\u0131nda daha \u00e7ok sosyal ve politik meseleler \u00fczerinde zaman harcam\u0131\u015ft\u0131r ancak bir s\u00fcre sonra kendini bu t\u00fcr i\u015flere ait hissetmedi\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131r. 1921 y\u0131l\u0131nda genetik alan\u0131nda ilk kursunu alm\u0131\u015ft\u0131r. C.B.Hutchinson taraf\u0131ndan verilen bu kursta Hutchinson ondaki \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcp 1922’de Barbara’y\u0131 Cornell’deki lisans\u00fcst\u00fc genetik kursuna kat\u0131lmaya davet etmi\u015ftir. Asl\u0131nda Barbara’n\u0131n hayat\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 da bu davet olmu\u015ftur. 1923 senesinde de botanik e\u011fitimi alm\u0131\u015ft\u0131r. McClintock 1927 y\u0131l\u0131nda botanik dal\u0131nda Cornell \u00dcniversitesi’nden doktoras\u0131n\u0131 ald\u0131. Burada m\u0131s\u0131r sitogeneti\u011fi dal\u0131nda \u00f6nc\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu. 1920’lerin sonundan itibaren McClintock, kromozomlar ve m\u0131s\u0131rda \u00fcreme s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fiyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131 ve ilk kez m\u0131s\u0131r\u0131n genetik haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. Genetik bilginin korunmas\u0131nda \u00f6nemli olan kromozom b\u00f6lgeleri olan telomer ve sentromerin rol\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi . Alan\u0131nda en iyiler aras\u0131nda kabul edildi, prestijli burslar kazand\u0131 ve 1944’te Ulusal Bilimler Akademisi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/b\/b5\/Portrait_of_Barbara_McClintock_%28by_Bernard_Gotfryd%29_%E2%80%93_LOC.jpg<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

1936 y\u0131l\u0131nda asistan profes\u00f6r kadrosu ile Missouri \u00dcniversitesi’nde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayan McClintock, Missouri \u00dcniversitesi\u2019ndeki g\u00f6rev s\u00fcresince h\u00fccrelerde deneysel mutasyonlara neden olmak i\u00e7in X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015ftir. Ancak \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131yla iyi bir uyum yakalayamayan McClintock olduk\u00e7a mutsuz ve y\u0131prat\u0131c\u0131 bir i\u015f ortam\u0131nda daha fazla bulunmak istemedi ve buradan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ld\u0131ktan sonra r\u00f6ntgen kullanarak kromozomlar \u00fczerinde X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n etkilerini ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Mutasyonlar\u0131 deneysel olarak olu\u015fturmak i\u00e7in X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan faydaland\u0131. H\u00fccrelerin X \u0131\u015f\u0131n\u0131na maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ile kromozomlardan par\u00e7a kopmas\u0131 veya k\u0131r\u0131lmas\u0131, kaynamalar olmas\u0131 ve k\u00f6pr\u00fcler yapmas\u0131ndan kaynaklanan anormallikler buldu. 1944’ten itibaren m\u0131s\u0131r bitkilerindeki renk desenleri ile kromozomlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi incelemeye ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle mor taneli m\u0131s\u0131r\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funun genetik nedenlerini a\u00e7\u0131klamak istedi. Nesilden nesile m\u0131s\u0131r bitkilerinin ata kromozomlar\u0131yla yavrular\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rken, yavru kromozomlar\u0131n\u0131n ata kromozomlar\u0131n sanki yeniden d\u00fczenlenmi\u015f versiyonlar\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ke\u015ffetti. Gariptir ki kromozomlar\u0131n par\u00e7alar\u0131, sanki kopart\u0131lm\u0131\u015f ve yeni yerlerine konulmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. B\u00f6ylece kromozomdaki genlerin silinmesini, eklenmesini ve yer de\u011fi\u015ftirmesini sa\u011flayan yap\u0131lar\u0131 tespit etti. Elde etti\u011fi bulgular g\u00f6steriyordu ki genler art\u0131k ebeveynlerden sonraki nesillere ge\u00e7en de\u011fi\u015fmez \u00f6zellikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemezdi. Ortamdaki baz\u0131 ko\u015fullara tepki g\u00f6sterip de\u011fi\u015febilir olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Hareketli genler, kromozomlar i\u00e7inde s\u0131\u00e7rayabilir ve fenotipik \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131p kapatabilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. Yani bu hareketli elemanlar m\u0131s\u0131r\u0131n mor olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilirlerdi.<\/p>\n\n\n\n

M\u0131s\u0131rlar \u00fczerinde say\u0131s\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan McClintock bir\u00e7ok \u00f6d\u00fcl ald\u0131 ve bir\u00e7ok kez onurland\u0131r\u0131ld\u0131 ancak hareketli genetik unsurlar hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yay\u0131nlar bilim d\u00fcnyas\u0131nda ciddiye al\u0131nmad\u0131 ve de\u011fer g\u00f6rmedi. Bu da onu depresyona s\u00fcr\u00fckledi. 1950’lerin sonuna do\u011fru yay\u0131n yapmay\u0131 b\u0131rakt\u0131. 1960’larda bakterilerle yap\u0131lan genetik \u00e7al\u0131\u015fmalar h\u0131z kazand\u0131 ve McClintock’un m\u0131s\u0131r \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla olan benzerlikleri anla\u015f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. 1961’de bir makale ile tart\u0131\u015fmalara yan\u0131t verdi: M\u0131s\u0131r ve bakterilerdeki gen kontrol sistemleri aras\u0131nda baz\u0131 benzerlikler. 1970’lerin ba\u015f\u0131nda molek\u00fcler biyologlar, bakteri ve vir\u00fcslerde ger\u00e7ekle\u015fen transpozisyon olgusunu, yani genlerin yer de\u011fi\u015ftirilebildi\u011fini ke\u015ffettiler. Bu s\u00fcre\u00e7te McClintock’un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda elde etti\u011fi sonu\u00e7lar\u0131n de\u011feri anla\u015f\u0131ld\u0131 ve ge\u00e7 de olsa hak etti\u011fi \u00f6d\u00fcllere kavu\u015ftu. 1970 y\u0131l\u0131nda Richard Nixon taraf\u0131ndan kendisine Ulusal Bilim Madalyas\u0131 verildi. McClintock  Ulusal Bilim Madalyas\u0131 alan ilk kad\u0131n oldu. Bir d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Cold Spring Harbor, 1973’te bir binaya onun ad\u0131n\u0131 verdi. 1978’de Louis ve Bert Freedman Vakf\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc ve Lewis S. Rosensteil \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc ald\u0131. 1982’de “genetik bilginin evrimi ve ifadesinin kontrol\u00fc” konusundaki ara\u015ft\u0131rmas\u0131ndan dolay\u0131 Columbia \u00dcniversitesi’nden Louisa Gross Horwitz \u00d6d\u00fcl\u00fc’ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. As\u0131l \u00f6nemlisi, 1983’te Nobel Fizyoloji ve T\u0131p \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc ald\u0131, bu \u00f6d\u00fcl\u00fc payla\u015f\u0131lmadan kazanan ilk kad\u0131n oldu. Kendisi halen Nobel Fizyoloji ve T\u0131p \u00d6d\u00fcl\u00fc’ne ba\u015fkas\u0131yla bu \u00f6d\u00fcl\u00fc payla\u015fmadan sahip olan tek kad\u0131nd\u0131r. Neredeyse 30 y\u0131l gecikmeli olarak kazand\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6d\u00fclle \u00fcn\u00fc hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar artt\u0131. \u00d6d\u00fcle lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u0130sve\u00e7 Bilimler Akademisi taraf\u0131ndan bilimsel kariyeri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Gregor Mendel ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. San\u0131r\u0131m bir genetik\u00e7i i\u00e7in Mendel ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lman\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6d\u00fcllerden daha prestijli bir durum oldu\u011funu anlatmama gerek yoktur. McClintock, Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc’nden sonraki y\u0131llar\u0131n\u0131 New York, Long Island’daki Cold Spring Harbor Laboratuvar\u0131’nda alan\u0131nda \u00f6nemli bir lider ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak ge\u00e7irdi. McClintock , 2 Eyl\u00fcl 1992’de 90 ya\u015f\u0131nda, Huntington , New York’ta \u00f6ld\u00fc ; hi\u00e7 evlenmedi ya da \u00e7ocu\u011fu olmad\u0131. Hayat\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131 bilim yolunda harcam\u0131\u015f ve zaman\u0131nda hak etti\u011fi de\u011feri g\u00f6rmemi\u015f \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck ciddiye al\u0131nmam\u0131\u015f biri olarak bir\u00e7ok gen\u00e7 bilim insan\u0131 aday\u0131na hayat hikayesi halen ilham vermektedir ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 halen derslerde anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

TRANSPOZONLAR<\/h2>\n\n\n\n

Transpozonlar ya da \u201cs\u0131\u00e7rayan genler\u201d tek bir h\u00fccrenin genomik dinamiklerini transpozisyon yolu ile de\u011fi\u015ftirebilir. Ayr\u0131ca, promotor, g\u00fc\u00e7lendirici (enhancer), susuturucu, epigenetik modifikasyon b\u00f6lgesi ya da alternatif i\u015flenme (splicing) b\u00f6lgesi gibi hizmet edecek \u015fekilde gen ifadesini de\u011fi\u015ftirebilir. Transpozonlar\u0131n kopyalar\u0131 bir genomu istila edebilece\u011finden, delesyonlar ve duplikasyonlar, inversiyonlar ya da translokasyonlar gibi rekombinasyonlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi hotspot b\u00f6lgeler olu\u015ftururlar.<\/p>\n\n\n\n

Transpozisyonlar bozucu etkiler g\u00f6stermekle birlikte, h\u00fccrelerde kal\u0131c\u0131 olarak protein ifadesi sa\u011flamak sureti ile h\u00fccrede pozitif rol de \u00fcstlenebilirler. \u0130nsersiyonlar ve duplikasyonlar olu\u015fturarak transpozonlar genom boyutunu \u00f6nemli oranda etkilerler. Bunun kan\u0131t\u0131; \u00f6karyotik t\u00fcrler aras\u0131nda genom b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ya da C-de\u011feri aras\u0131ndaki \u00e7e\u015fitliliktir.<\/p>\n\n\n\n

Hareket mekanizmalar\u0131 esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda transpozonlar 3 s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131rlar:<\/p>\n\n\n\n

  1. Retrotranspozonlar (retropozonlar)<\/li>
  2. DNA transpozonlar\u0131<\/li>
  3. S\u0131n\u0131f 3 Transpozonlar<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Retrotranspozonlar (S\u0131n\u0131f I Transpozonlar)<\/strong><\/p>\n\n\n\n


    Retrotransposonlar kendilerini kopyalay\u0131p sonra bu kopyalar\u0131n\u0131 genomda \u00e7e\u015fitli yerlere yerle\u015ftirirler. Retrotranspozonlar \u00f6nce transkripsiyon yoluyla kendilerini bir RNA molek\u00fcl\u00fc olarak kopyalarlar, sonra bu RNA (\u00e7o\u011fu zaman transpozon taraf\u0131ndan kodlanan) bir ters transkriptaz taraf\u0131ndan tekrar DNA’ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve genoma geri sokulur.<\/p>\n\n\n\n

    Retrotransposonlar uzun u\u00e7 tekrar dizilerine (ing. Long Terminal Sequence; LTR) sahip olup olmad\u0131klar\u0131na g\u00f6re iki gruba ayr\u0131l\u0131rlar : LTR’li retrotranspozonlar LTR dizilerinde promot\u00f6rler ve retrotranspozisyon i\u00e7in gerekli olan en az iki enzimin genleri bulunur. LTR’siz retrotranspozonlar da promot\u00f6r i\u00e7erirler ve RNA polimeraz II taraf\u0131ndan \u00e7evriyaz\u0131labilirler (transkripsiyonlar\u0131 yap\u0131labilir). LTR’siz retrotranspozonlara \u00f6rnek olarak LINE ve SINE dizileri g\u00f6sterilebilir:<\/p>\n\n\n\n

    LTR’li retrotranspozonlar retrovir\u00fcslere \u00e7ok benzerler ama vir\u00fcs olarak paketlenmelerini sa\u011flayan env genine sahip de\u011fildirler. Env genini edinmek veya kaybetmek yoluyla birbirlerine d\u00f6n\u00fc\u015febilirler. Vir\u00fcs benzeri retrotranspozonlar paketlenemedikleri i\u00e7in ba\u015fka h\u00fccrelere bula\u015fmazlar. LTR’li retrotranspozonlar insan genomunun %8’ini olu\u015ftururlar.
    LINE dizileri (ing. Long interspersed nucleotide elements k\u0131saltmas\u0131), yakla\u015f\u0131k 6500 b\u00e7 uzunlu\u011fundad\u0131r. Bunlar iki gen \u015fifreler: ters transkriptaz ve entegraz (transpozaz). LINE’ler RNA polimeraz II taraf\u0131ndan \u00e7evriyaz\u0131l\u0131r. Vir\u00fcs benzeri retrotranspozonlardan farkl\u0131 olarak uzun u\u00e7 tekrarlar\u0131 (LTR) yoktur. \u0130nsan genomunda bulunan 900.000 LINE dizisi, genomun %21’ini olu\u015fturur.
    SINE dizileri (ing. Short interspersed nucleotide elements k\u0131saltmas\u0131) k\u0131sa (100-400 b\u00e7) DNA dizileridir, RNA polymeraz III taraf\u0131ndan \u00e7evriyaz\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 h\u00fccresel RNA’lar\u0131n ters transkripsyonu sonucunda genoma dahil olmu\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131n en iyi bilinen \u00f6rnekleri Alu elemanlar\u0131d\u0131r. Kendileri ters transkriptaz geni i\u00e7ermeseler de LINE’lerin ters transkriptazlar\u0131 onlar\u0131n da \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u0130nsan genomunda bulunan yakla\u015f\u0131k bir milyon SINE dizisi, genomun %13’\u00fcn\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    DNA Transpozonlar\u0131 (S\u0131n\u0131f II Transpozonlar)<\/strong><\/p>\n\n\n\n


    DNA transpozonlar\u0131n\u0131n transpoziyon mekanizmas\u0131nda, retrotransposonlardan farkl\u0131 olarak, RNA yer almaz. Bu mekanizma ile hareket eden transpozonlarda bulunan bir transpozaz, bir de rezolvaz enzimi bulunur (baz\u0131lar\u0131nda bu iki fonksiyon bir proteinde b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir). DNA transpozonlar\u0131n\u0131n iki ucundaki ters y\u00f6nl\u00fc dizi tekrarlar\u0131 transpozaz enziminin rekombinasyon i\u015flemi i\u00e7in gereklidir. Bir DNA par\u00e7as\u0131 transpozaz enzimini \u015fifrelemese (veya mutasyonla kaybetmi\u015f olsa) dahi bu bu ters y\u00f6nl\u00fc tekrarlara sahip olursa yard\u0131mc\u0131 bir transpozonun tranpozaz enzimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla genomda hareket etmeye devam edebilir. Transpozaz, transpozonun iki ucundaki DNA’y\u0131 ve hedef noktas\u0131ndaki DNA’y\u0131 keserek genomdan transpozonu \u00e7\u0131kar\u0131r ve yeni konumuyla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirir (entegre eder). Rezolvaz enzimi entegrasyon a\u015famas\u0131nda gereklidir, tek zincirli kesikler yaratarak transpozon DNA’s\u0131n\u0131n onu \u00e7evreleyen DNA ile d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

    DNA transpozonlar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131 “kes yap\u0131\u015ft\u0131r” yoluyla, baz\u0131lar\u0131 ise “kopyala yap\u0131\u015ft\u0131r” yoluyla hareket eder. Hangisinin oldu\u011fu transpozon enziminin verici transpozon u\u00e7lar\u0131ndaki DNA’n\u0131n bir mi iki mi zincirinden kesti\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Transpozazlar hedef yerdeki DNA’y\u0131 yap\u0131\u015fkan u\u00e7lar yaratacak \u015fekilde kaymal\u0131 (ing. staggered) keser, transpozon DNA’s\u0131n\u0131 da (bir veya iki zincirden) keser ve onu hedef yerindeki DNA zincirlerine ba\u011flar. Konak h\u00fccreye ait olan DNA polimeraz a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f tek zincirli yerleri doldurur, DNA ligaz da \u015feker-fosfat zincirini kapay\u0131nca transpozisyon tamamlanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n

    Kimi transpozon DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn herhangi bir yerine ba\u011flanabilir, dolay\u0131s\u0131yla traspozonun hedefi genomda herhangi bir yerde olabilir, kimi transpozaz ise kendine \u00f6zg\u00fcn dizilere ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    DNA transpozonlar\u0131 yap\u0131lar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak iki ana gruba ayr\u0131labilir: Birle\u015fik tranpozonlar\u0131n (\u00f6rne\u011fin bakterilerdeki Tn5, 9, 10, 903 ve 1681) iki ucunda biribirine \u00e7ok benzer ama ters y\u00f6nl\u00fc (evrik) diziler, “insersiyon dizileri” (ing., insertion sequence; IS) bulunur. Bu IS dizileri olduk\u00e7a uzundurlar, transpozisyon i\u00e7in gerekli olan tranpozaz ve entegraz enzimlerinin genlerini kodlarlar. \u0130ki IS dizisi aras\u0131nda ayr\u0131ca bir veya birka\u00e7 antibiyotik diren\u00e7 geni bulunur. Her bir IS dizisi hem tek ba\u015f\u0131na hem de yak\u0131n\u0131ndaki \u00f6b\u00fcr IS dizisi ile birlikte hareket etme yetene\u011fine sahiptir; beraber hareket ettiklerinde aralar\u0131nda bulunan DNA b\u00f6lgesini de ta\u015f\u0131rlar. Ortamda antibiyotik bulunmas\u0131 halinde aradaki antibiyotik diren\u00e7 geninin ta\u015f\u0131nabildi\u011fi g\u00f6zlemlenebilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ta\u015f\u0131nma olaylar\u0131 konak bakteriye bir selektif avantaj sa\u011flar. Baz\u0131 durumlarda, e\u011fer genomda pek \u00e7ok transpozon varsa, hareket eden bir IS, antibiyotik diren\u00e7 geninin \u00f6b\u00fcr yanindaki IS ile birlikte hareket etmek yerine, \u00f6b\u00fcr taraf\u0131ndaki bir IS ile hareket edebilir; bu durumda ikisi aras\u0131nda yer alan baz\u0131 genler genomda ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n

    Birle\u015fik transpozonlar hareket ettiklerinde ikilenmezler.<\/p>\n\n\n\n

    Karma\u015f\u0131k tranzpozonlar\u0131n (\u00f6rne\u011fin bakterilerdeki Tn1, 3, 4, 7, 501 ve 551 ve bakteriyofaj Mu’nun) iki ucunda da tekrar eden diziler vard\u0131r ama bunlar k\u0131sad\u0131r (30-40 baz \u00e7ifti), bu diziler aras\u0131nda transpozaz ve antibiyotik diren\u00e7 geni yer al\u0131r. Transpozonun hareketinde bu genlerin hepsi beraber hareket ederler. Bu s\u0131n\u0131fta yer alan transpozonlar ikilenerek hareket ederler, yani hareketlerinin sonucunda genomdaki kopya say\u0131lar\u0131 artar.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    S\u0131n\u0131f III Transpozonlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n


    Minyat\u00fcr Evrik Tekrarl\u0131 Traspozabl Elemanlar (ing. Miniature Inverted-repeats Transposable Elements; MITE), S\u0131n\u0131f II (DNA) transpozonlar\u0131na benzerler ama \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fcklerdir (100-500 b\u00e7), transpozisyonlar\u0131 i\u00e7in gerekli olan genleri bulundurmazlar. Genomda bulunan ba\u015fka transpozonlar\u0131n transpozazlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hareket ettikleri san\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lk bitkilerde ke\u015ffedilmi\u015fler, sonra insan dahil \u00e7e\u015fitli ba\u015fka canl\u0131 gruplar\u0131nda da bulunduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Pirin\u00e7 genomunun %6’s\u0131 MITE’lerden olu\u015fur. \u0130nsan genomunda bulunan 100.000 MITE, genomun yakla\u015f\u0131k %1’ini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Kaynak\u00e7a:<\/h2>\n\n\n\n

    https:\/\/acikders.ankara.edu.tr\/mod\/resource\/view.php?id=55834<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/acikders.ankara.edu.tr\/mod\/resource\/view.php?id=33610<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Barbara_McClintock<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Barbara_McClintock<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/evrimagaci.org\/barbara-mcclintock-kimdir-ne-yapmistir-kendi-agzindan-yasam-oykusu-11073<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/www.britannica.com\/biography\/Barbara-McClintock<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Transpozon<\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/www.bezelyedergi.net\/post\/s%C4%B1%C3%A7rayan-genlerimiz-transpozonlar<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Barbara McClintock 1919 y\u0131l\u0131nda Cornell \u00dcniversitesi’nde y\u00fcksek\u00f6\u011fretimine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Okulun ilk y\u0131llar\u0131nda daha \u00e7ok sosyal ve politik meseleler \u00fczerinde zaman harcam\u0131\u015ft\u0131r ancak bir s\u00fcre sonra kendini bu t\u00fcr i\u015flere ait hissetmedi\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131r. 1921 y\u0131l\u0131nda genetik alan\u0131nda ilk kursunu alm\u0131\u015ft\u0131r. C.B.Hutchinson taraf\u0131ndan verilen bu kursta Hutchinson ondaki \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcp 1922’de Barbara’y\u0131 Cornell’deki lisans\u00fcst\u00fc genetik kursuna kat\u0131lmaya davet etmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":1139,"featured_media":13329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,2173],"tags":[2400,73,149,115,1187,453,265,66,2399],"acf":[],"views":441,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1139"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13327"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13354,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13327\/revisions\/13354"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}