Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7e\u015fitli n\u00f6rolojik bozukluklar\u0131n semptomlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayabilen ve bask\u0131layabilen bir n\u00f6ral aray\u00fcz olu\u015fturmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7ip tasar\u0131m\u0131, makine \u00f6\u011frenimi algoritmalar\u0131 ve yumu\u015fak implante edilebilir elektrotlar\u0131 birle\u015ftirdiler.<\/p>\n\n\n\n
School of Engineering’deki Entegre N\u00f6roteknolojiler Laboratuvar\u0131’ndan Mahsa Shoaran, Soft Bioelectronic Interfaces Laboratuvar\u0131’nda St\u00e9phanie Lacour ile birlikte \u00e7al\u0131\u015farak NeuralTree adl\u0131 \u00e7ipi geli\u015ftirdi. Bu \u00e7ip \u00fczerinde kapal\u0131 d\u00f6ng\u00fc n\u00f6romod\u00fclasyon sistemi, hastal\u0131k semptomlar\u0131n\u0131 tespit edip hafifletebiliyor. 256 kanall\u0131 y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc alg\u0131lama dizisi ve enerji tasarruflu makine \u00f6\u011frenimi i\u015flemcisi sayesinde, ger\u00e7ek hasta verilerinden ve in-vivo hayvan modellerinden geni\u015f bir biyobelirte\u00e7 k\u00fcmesini ay\u0131klayabiliyor ve de s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Shoaran, “NeuralTree, bir sinir a\u011f\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fundan ve algoritmas\u0131n\u0131n donan\u0131m verimlili\u011finden yararlan\u0131yor.” diyor. Ayr\u0131ca “N\u00f6bet veya titreme tespiti gibi ikili s\u0131n\u0131fland\u0131rma g\u00f6revlerinin yan\u0131 s\u0131ra n\u00f6roprostetik uygulamalar i\u00e7in parmak hareketi s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 gibi \u00e7ok s\u0131n\u0131fl\u0131 g\u00f6revler i\u00e7in bu kadar karma\u015f\u0131k ancak enerji a\u00e7\u0131s\u0131ndan verimli bir n\u00f6ral aray\u00fcz\u00fc ilk kez entegre edebildik. ” diyerek de ekliyor.<\/p>\n\n\n\n
NeuralTree, beyin dalgalar\u0131ndan n\u00f6ral biyobelirte\u00e7leri – belirli n\u00f6rolojik bozukluklarla ili\u015fkili oldu\u011fu bilinen elektrik sinyallerinin kal\u0131plar\u0131n\u0131 – \u00e7\u0131kararak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Daha sonra sinyalleri s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131p ve \u00f6rne\u011fin yakla\u015fan bir epileptik n\u00f6beti veya Parkinson titremesini haber verip vermediklerini g\u00f6steriyor. Bir semptom tespit edilirse, yine \u00e7ipte bulunan bir n\u00f6rostim\u00fclat\u00f6r etkinle\u015ftirilir ve onu bloke etmek i\u00e7in bir elektrik darbesi de g\u00f6nderiyor.<\/p>\n\n\n\n
Sistem, \u015fimdiye kadar esas olarak epileptik n\u00f6bet saptamaya odaklanan di\u011fer cihazlara g\u00f6re daha geni\u015f bir semptom yelpazesini alg\u0131layabiliyor. \u00c7ipin makine \u00f6\u011frenme algoritmas\u0131, hem epilepsi hem de Parkinson hastalar\u0131ndan al\u0131nan veri k\u00fcmeleri \u00fczerinde e\u011fitildi ve her iki kategoriden de \u00f6nceden kaydedilmi\u015f n\u00f6ral sinyalleri do\u011fru bir \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Shoaran, bir sonraki ad\u0131m olarak, n\u00f6ral sinyallerin geli\u015fimine ayak uydurmak i\u00e7in \u00e7ip \u00fczerinde algoritmik g\u00fcncellemeleri etkinle\u015ftirmekle ilgileniyor. “Sinir sinyalleri de\u011fi\u015fir ve bu nedenle zamanla bir n\u00f6ral aray\u00fcz\u00fcn performans\u0131 d\u00fc\u015fer. Algoritmalar\u0131 her zaman daha do\u011fru ve g\u00fcvenilir hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve bunu yapman\u0131n bir yolu, \u00e7ip \u00fczerinde g\u00fcncellemeleri veya g\u00fcncellenebilen algoritmalar\u0131 etkinle\u015ftirmek olacakt\u0131r. ” diyor.<\/p>\n\n\n\n
Yazar: Senanur G\u00fclce
Edit\u00f6rler: \u0130dil Alt\u0131nta\u015f, Hilal T\u00fcrkan<\/p>\n\n\n\n
A neuro-chip to manage brain disorders:<\/p>\n\n\n\n