66 ya\u015f\u0131nda kafkasyal\u0131 bir\nkad\u0131n olan Jo Cameron hi\u00e7bir a\u011fr\u0131 deneyimlemiyor, yaralar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde\niyile\u015fiyor ve hayat\u0131 tehdit eden durumlarda bile (\u00f6rne\u011fin araba kazas\u0131)\nso\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabiliyor. Evet, sanki bir \u00e7izgi roman karakteri gibi\nduruyor ancak ger\u00e7ek.<\/p>\n\n\n\n
Cameron doktorlar\u0131n\ndikkatini ilk defa 65 ya\u015f\u0131ndayken, kal\u00e7as\u0131ndaki bir problem i\u00e7in hastaneye\nba\u015fvurdu\u011funda \u00e7ekmi\u015f. Yap\u0131lan testlerde kal\u00e7as\u0131 \u015fiddetli bir \u015fekilde artritik\nbulunmu\u015f ve kal\u00e7as\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fine karar verilmi\u015f. \u0130kinci ameliyattan\nsonra (trapeziektomi) da a\u011fr\u0131 kesici olarak sadece parasetamol kullan\u0131nca\ndoktorlar ileri bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine karar vermi\u015fler. Ayr\u0131ca Cameron\u2019\u0131n\nopioid (morfin) ald\u0131ktan sonra kusmas\u0131 da oluyormu\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Bunlara ilave olarak Cameron\nsay\u0131s\u0131z yan\u0131k ve kesikte, kendi yanan etinin kokusunu duymas\u0131na ra\u011fmen a\u011fr\u0131\nhissetmedi\u011fini ve bu yaralar\u0131n da neredeyse hi\u00e7bir iz b\u0131rakmadan iyile\u015fti\u011fini\nbelirtmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n
Cameron\u2019\u0131n testlerde\n\u0130sko\u00e7 bonnet biberlerini hi\u00e7bir rahats\u0131zl\u0131k hissetmeden yiyebildi\u011fi\nbelirtiliyor. Ancak bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra s\u0131kl\u0131kla haf\u0131za problemleri (anahtarlar\u0131n\nyerini, yapaca\u011f\u0131 i\u015fleri unutma) de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Cameron, University College\nLondon ve Oxford \u00dcniversitesi’ndeki a\u011fr\u0131 genetik\u00e7ilerine y\u00f6nlendirilmi\u015f ve\norada yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda FAAH (fatty-acid amide hydrolase) ve FAAH-OUT\ngenlerinde mutasyon bulunmu\u015f. FAAH geni v\u00fccudun endocannabioid sistemine; a\u011fr\u0131,\nhaf\u0131za ve ruh halini belirleyen merkezi sinir sistemi elemanlar\u0131na etki eder.\nK\u0131sacas\u0131 kenevir (esrar otu)\u2019in etki etti\u011fi yerlere etki eder. FAAH-OUT geni\nise FAAH genini kontrol ediyor (aktivitesini azalt\u0131yor) ve Cameron bu geni \u201ckapat\u0131yor\u201d.\n<\/p>\n\n\n\n
Bu genetik bozuklu\u011fa yol\na\u00e7an mutasyonlar ise dorsal k\u00f6k gangliyonunda mikrodelesyonun ve FAAH-OUT (FAAH\nkromozomal b\u00f6lgesinden klonlan\u0131r ve beyin taraf\u0131ndan eksprese edilir) ps\u00f6dogeninin\nbirlikte kal\u0131t\u0131m\u0131; ve azalm\u0131\u015f ekspresyon ve aktivite veren FAAH b\u00f6lgesinde\nortak SNP (single-nucleotide polymorphism) oldu\u011fu saptanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
FAAH taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lan anandamid<\/strong> ve ili\u015fkili FAA (<\/strong>palmitoylethanolamide\nve oleoylethanolamine)<\/strong> de\u011ferleri, normal\nhipomorfik SNP ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olanlara g\u00f6re periferal kanda belirgin bir \u015fekilde\nartt\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n Genetik bulgular ve artan\nFAA de\u011ferleri, geli\u015fmi\u015f endocannabioid sinyalizasyon ve FAAH\u2019ta fonksiyon kayb\u0131yla sonu\u00e7lanan\nfenotipe yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ailesinde a\u011fr\u0131\nduyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131; sadece o\u011flunda, annesinden daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyede olan bir duyars\u0131zl\u0131k\ntespit edilmi\u015f. Yap\u0131lan genetik testlerde de o\u011flunun heterozigot FAAH-OUT mikrodelesyonunu\nta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, ancak hipomorfik SNP alelini ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n Bu veriler, postoperatif ve potansiyel kronik a\u011fr\u0131 ve anksiyete bozukluklar\u0131n\u0131n tedavisini belirgin bir \u015fekilde iyile\u015ftirecek olan FAAH-OUT\u2019u hedefleyen FAAH temelli analjeziyi geli\u015ftirecek yeni yollar \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Bu yolla uygulanacak tedaviler de umar\u0131m her y\u0131l ameliyata giren 330 milyon hastaya bir umut olur.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Kaynak\u00e7a ve ileri okuma i\u00e7in; <\/p>\n\n\n\n https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.bja.2019.02.019<\/a><\/p>\n\n\n\n