{"id":14286,"date":"2023-10-14T20:08:00","date_gmt":"2023-10-14T17:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=14286"},"modified":"2023-10-14T21:15:34","modified_gmt":"2023-10-14T18:15:34","slug":"askinfelsefesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/askinfelsefesi\/","title":{"rendered":"A\u015eKIN FELSEFES\u0130"},"content":{"rendered":"\n
<\/a><\/div>\n\n\n\n

A\u015fk Nedir?A\u015fka Felsefik Bak\u0131\u015f? A\u015fk\u0131n Evreleri? \u0130dealde ve Pratikte A\u015fk? Gelin birlikte inceleyelim<\/p>\n\n\n\n

A\u015fka “Ba\u015fka” Bir Bak\u0131\u015f<\/h1>\n\n\n\n

\u201cBen ne kad\u0131nlar sevdim zaten yoktular\u201d Attila \u0130lhan \u015eairin dedi\u011fi gibiyse bu lanet, neden a\u015fk\u0131 arar bir millet? Ya da Shakespeare\u2019in dedi\u011fi gibi \u201cA\u015fk m\u0131 kaderi kovalar kader mi yoksa a\u015fk\u0131? Daha kimse \u00e7\u00f6zemedi bu bilmeceyi.\u201d Ben a\u015f\u0131k olam\u0131yorum sevgili okur. A\u015fka gelince k\u00f6relen duygular\u0131m\u0131n esiridir akl\u0131m. \u00c7\u00f6zemez kafam bu bilmeceyi ve hayaller i\u00e7inde g\u00fcn g\u00f6rmeye bakar\u0131m. Akl\u0131m diyor ki \u201cBir elin parma\u011f\u0131 kadar hormon par\u00e7as\u0131d\u0131r a\u015fk.\u201d Peki k\u0131s\u0131tl\u0131 zamanda her halini hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z biri de mi hormon i\u015fi? Daha d\u00fcn ne yedi\u011fini hat\u0131rlamayan benim ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00f6zlerine sanki okyanusta y\u00fczer gibi dald\u0131\u011f\u0131m\u0131 akl\u0131mdan \u00e7\u0131karamamam peki? Nedir bu a\u015fk? Bulamad\u0131ysa kar\u015f\u0131l\u0131k en g\u00fczel pi\u015fmanl\u0131k m\u0131d\u0131r a\u015fk? Kafam\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kmayan ba\u015fkas\u0131 m\u0131? Masallar do\u011fru dedi sevgili okur a\u015fk i\u00e7in mucizeler gerekir. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n kusurunu da sevebilmektir mesela bu k\u00f6le d\u00fcnyada birisinin yan\u0131nda kendimizi \u00e7aresiz, savunmas\u0131z hissetmi\u015fiz \u00e7ok mu? Bu kaybolmu\u015flu\u011fun i\u00e7erisinde akl\u0131m devreye girmeli ve bana yol g\u00f6stermeli.<\/p>\n\n\n\n

A\u015fka Felsefik Bak\u0131\u015f ve \u0130deal A\u015fk?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin : Filozoflar demeli bana, sizce Aristo\u2019nun dedi\u011fi gibi \u201c\u00c7\u00f6z\u00fclemez mi?\u201d kad\u0131nlar\u2026 Gelin filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve \u201cBencesine\u201d hep beraber bakal\u0131m. A\u015fk\u0131n idealini incelerken esinlendi\u011fim 3 filozof Comte, Kant ve Sartre\u2019d\u0131. Comte\u2019un pozitivistli\u011fi. Kant\u2019\u0131n sistematik evrensel ahlak\u0131 ve Sartre\u2019\u0131n varolu\u015f\u00e7ulu\u011fu beni bu filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u015fkla ili\u015fkilendirmeye itti. Comte\u2019un pozitivistli\u011fi a\u015fk\u0131n materyalist y\u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klarken Kant\u2019\u0131n sistemati\u011fi insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan bu zamana kadar ge\u00e7irmi\u015f evriminin sistemini evrensel ahlak yasas\u0131yla anlat\u0131rken son olarak Sartre\u2019\u0131n sonradan olu\u015fan insan \u00f6z\u00fc fikri a\u015fka uyarlanabilirdi. Sartre\u2019a g\u00f6re a\u015fk ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir u\u00e7urumun \u00fczerinden s\u0131\u00e7raman\u0131n gerektirdi\u011fi and\u0131r. \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnmeden bu u\u00e7urumdan atlamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi halinde u\u00e7urumdan atlayamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Bu tan\u0131m asl\u0131nda ne Comte\u2019un pozitivistli\u011fine ayk\u0131r\u0131 bir tan\u0131md\u0131r ne de Kant\u2019\u0131n ahlak yasalar\u0131na. Ancak bu tan\u0131m eksik bir tan\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kad\u0131n haklar\u0131, hareketleri; feminizm ak\u0131m\u0131 ve yeni y\u00fczy\u0131lda de\u011fi\u015fen rolleri k\u0131sacas\u0131 \u201cE\u015fitlik\u201d ilkesini i\u00e7ermez ayr\u0131ca \u201cU\u00e7urumdan Atlamak\u201d metaforu s\u00f6n\u00fcml\u00fc bir metafor ve herhangi bir ideal i\u00e7ermez. Bir de insanl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fumundan beri varolan bu duygunun evrimini, geli\u015fimini, olu\u015fumunu i\u00e7ermemektedir<\/p>\n\n\n\n

A\u015fk\u0131n Evreleri<\/h3>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

OLU\u015eUM EVRES\u0130<\/p>\n\n\n\n

Bu konuda bilimden, pozitivizmden yararlanaca\u011f\u0131m. \u0130nsan\u0131n ba\u015fka bir insana a\u015f\u0131k olmas\u0131 fiziksel \u00f6zelliklerle ba\u015flar. Bu d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f, koku, zeka veya baz\u0131 davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri olabilir. \u0130nsan \u00e7e\u015fitli hormonlar salg\u0131lamaya ba\u015flar; heyecan, a\u015f\u0131r\u0131 mutluluk gibi duygular olu\u015fur. Karar verme mekanizmas\u0131 bundan etkilenebilir. Salg\u0131lanan hormonlar\u0131n dengesi bu davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi gibi baz\u0131 hastal\u0131klardaki gibi belirtiler olu\u015fturabilir. \u00d6rne\u011fin : Obsesif Kompulsif Bozukluk hastal\u0131\u011f\u0131nda serotonin hormonu d\u00fc\u015fer ve ba\u011fl\u0131l\u0131k, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k duygusu olu\u015fur. A\u015fk durumundaysa serotonin dalgalanma i\u00e7erir ve ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusu ortaya \u00e7\u0131kar. <\/p>\n\n\n\n

S\u00dcREGELME EVRES\u0130<\/p>\n\n\n\n

\u0130li\u015fki s\u00fcresince an\u0131lar, davran\u0131\u015flar, d\u00fc\u015f\u00fcnceler birikmeye ba\u015flar. Burada Evrensel Ahlak Yasalar\u0131 devreye girer. (Asl\u0131nda bu konu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Nietzsche\u2019ye g\u00f6re Evrensel Ahlak Yasalar\u0131 yoktur. Ona g\u00f6re \u00fcst insan kendi ahlak\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Konuyu sapt\u0131rmadan \u00f6zetlersek ya genel ya da \u00f6zel ahlak\u0131n uyu\u015fmas\u0131 gerekir. Bu gelenek de olabilir olu\u015fturulan ahlak da bu ayr\u0131 bir yaz\u0131 konusu).Bir ili\u015fki ne kadar evrensel de\u011ferlere yakla\u015f\u0131rsa tecr\u00fcbeler ki\u015filere ne kadar e\u015fik atlatabilirse a\u015fk da ideale yakla\u015f\u0131r. A\u015fk\u0131n ideal hale gelmesi insan davran\u0131\u015flar\u0131nda da evrensel ahlak yasalar\u0131na uygun hale gelmeye ba\u015flar. Bunun sa\u011flamas\u0131n\u0131 yapman\u0131n en temel yolu \u00f6zlemdir. E\u011fer kar\u015f\u0131daki ki\u015fi bir aidiyet duygusu, empati duygusu olu\u015fturmu\u015fsa ayr\u0131l\u0131k sonras\u0131 kendimizi memnun etmenin ba\u015fka yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorsak asl\u0131nda bu denklem tutmu\u015f demektir. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

A\u015fk\u0131n \u0130deali ve Prati\u011fi<\/h4>\n\n\n\n

\u0130DEALL\u0130K EVRES\u0130 <\/p>\n\n\n\n

Bu evre uyum evresidir. Art\u0131k ikili ili\u015fki iki taraf\u0131nda yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130nsan\u0131n varolu\u015funu tamamlar belki de yeni bir varolu\u015f olu\u015fturur. Bu evreyi a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u201cBungee Jumping\u2019e\u201d benzetiyorum. U\u00e7urumdan atlamak a\u015fk\u0131n bir ger\u00e7e\u011fi ancak bu sadece macera olarak anla\u015f\u0131l\u0131r. Bunu k\u0131s\u0131tlaman\u0131n yolu da cinsel \u00e7ekim (hormonlar) ve ahlaka yakla\u015fan uyumdur.(\u0130p misali), Mecnun da\u011flar\u0131 deldi Leyla i\u00e7in. En sonunda \u201cBen Allah\u2019\u0131 daha \u00e7ok seviyorum\u201d dedi ve kavu\u015famad\u0131. Fleabag\u2019te son sahnede (Sevgili okur \u201cspoiler\u201d yemek istemiyorum diyorsan bu sat\u0131r\u0131 okuma) \u201cSeni seviyorum\u201d dedi o da \u201cGe\u00e7er\u201d dedi. U\u00e7urumdan atlamak sevgili dostlar\u0131m. U\u00e7urumdan atlamak i\u00e7in sevi\u015fmek, hayal kurmak, hasret olu\u015fturmak zay\u0131f ili\u015fkilerin eseridir. Normal insanlar gibi y\u00fckseltmeliyiz birbirimizi, varolu\u015fun tad\u0131n\u0131 almam gerek seni hissetti\u011fimde 2=1 olaca\u011f\u0131z mesela birbirimize bak\u0131nca. Ne zor de\u011fil mi kendini anlamakta zorluk \u00e7ekti\u011fin d\u00fcnyada ba\u015fkas\u0131n\u0131 hatta ikinizi anlayabilmek. Bunun i\u00e7in ben de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp dururum sevgili okur: En sevdi\u011fim halini, en sevdi\u011fi \u00e7i\u00e7e\u011fi, en sevdi\u011fi kahveyi hat\u0131rlay\u0131p bir de vazge\u00e7mi\u015fsem sevgili okur belki de gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131r bunca \u015fairin sebebine. Filozoflar, \u015fairler, \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131 harmanlay\u0131p dam\u0131tt\u0131m, a\u015fk i\u00e7in hayal kurdum, vazge\u00e7tim ve k\u00f6reldim. San\u0131r\u0131m dostlar en iyisi siz benim yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 yap\u0131n, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015eKIN FELSEFES\u0130
\nBu yaz\u0131da ilk olarak a\u015fk\u0131n tahribat\u0131n\u0131,yap\u0131s\u0131n\u0131 hatta fizyolojisini sonra da Filozoflar\u0131n “baz\u0131” fikirlerinin a\u015fka nas\u0131l uyarlayabilece\u011fimizi ve bu uyarlama nas\u0131l daha modern h\u00e2le getirilebilir ve bu modern uyarlaman\u0131n evrelendirmesini ve son olarak a\u015fk\u0131n “\u0130dealini” konu\u015faca\u011f\u0131z.
\n\u0130yi okumalar dilerim.<\/p>\n","protected":false},"author":1826,"featured_media":14300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[2442],"acf":[],"views":88,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14286"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1826"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14286"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14308,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14286\/revisions\/14308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}