{"id":14648,"date":"2023-12-08T21:36:43","date_gmt":"2023-12-08T18:36:43","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.ulubat.org\/?p=14648"},"modified":"2023-12-08T21:36:48","modified_gmt":"2023-12-08T18:36:48","slug":"linc-kulturu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/linc-kulturu\/","title":{"rendered":"L\u0130N\u00c7 K\u00dcLT\u00dcR\u00dc"},"content":{"rendered":"\n

Ge\u00e7enlerde bir magazin haberi hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle bir yorum okudum: Angelina Jolie, davas\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc saatler i\u00e7inde boykot boyutuna ula\u015fabilen lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmak istemiyor. O an biraz duraksad\u0131m. Ger\u00e7ekten medyan\u0131n \u00fczerimizdeki etkilerini hi\u00e7 avucumuzun i\u00e7inde hissetti\u011fimiz bir g\u00fc\u00e7 olarak hatta kontrol edemedi\u011fimiz bir g\u00fc\u00e7 olarak kendi i\u00e7imde tart\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131m. Bu ay yaz\u0131mda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u011flar\u0131n kitleler \u00fczerindeki etkisini aktif bir sosyal medya kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak yorumlamak ve hepimizin tart\u0131\u015fmas\u0131na a\u00e7mak istiyorum.\u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Hepimiz sosyal a\u011flar\u0131n insanlar\u0131 y\u00f6nlendirme etkisinin fark\u0131nday\u0131z san\u0131r\u0131m, fark\u0131nda olmasak da bu etkinin tesirindeyiz. \u00d6zellikle reklam konusunda ba\u015far\u0131s\u0131 art\u0131k tart\u0131\u015f\u0131lamaz bir noktaya do\u011fru gidiyor. Bu konuda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ki\u015filer \u00e7o\u011funlukla y\u00fcksek takip\u00e7ili tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filer oluyor. Peki ya sosyal medyada mesleki olarak bulunmayan sadece zaman ge\u00e7iren, arkada\u015flar\u0131yla etkile\u015fime ge\u00e7en k\u00fc\u00e7\u00fck hesaplar\u0131n yani bizlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 etki bu resimde nerede? Ben size s\u00f6yleyeyim: Resmin g\u00f6lgede kalan taraf\u0131nda.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck hesaplar art\u0131k s\u00f6zlerinin, payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n nas\u0131l tepkiler alabilece\u011fini a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 tahmin edebildikleri ve etkilerinin fark\u0131na vard\u0131klar\u0131 i\u00e7in daha dikkatli davran\u0131yorlar ancak di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar bireysel etkilerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in ayn\u0131 fark\u0131ndal\u0131kla hareket etmiyorlar. Bi noktaya kadar hakl\u0131lar bu hesaplar\u0131n sahipleri b\u00fcy\u00fck etkilere sahip de\u011filler ama unuttuklar\u0131 bir \u015fey var ki o da biz kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu ve kitle etkisinin tehlikesi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bir grubu, z\u00fcmreyi ya da bir ideolojinin etraf\u0131nda toplanan ki\u015fileri rahats\u0131z edebilecek veya onlar\u0131n do\u011frular\u0131 ile \u00e7eli\u015febilecek bir durum ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda bir anda lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc kendini hissettiriyor. Bu ho\u015flar\u0131na gitmeyen duruma tepki g\u00f6stermek i\u00e7in \u00f6zellikle anonimli\u011fin ard\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak bir anda ac\u0131mas\u0131zca sald\u0131r\u0131labiliyor ve bunun boyutlar\u0131 kontrols\u00fczce b\u00fcy\u00fcyebiliyor. Bir etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen biz kullan\u0131c\u0131lar\u0131n att\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 post \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede y\u00fczlerce, binlerce, milyonlarca destek\u00e7i bulabiliyor ve o andan sonra olabilecekleri ya da i\u015flerin nereye gidebilece\u011fini kestirmek imkan\u0131z bir noktaya geliyor. Bu y\u00fczden hepimiz payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131, s\u00f6ylemlerimizi nefret dilinden uzakta \u00f6zenle se\u00e7meliyiz ve ifade \u00f6zg\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nefret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olarak de\u011ferlendirmemeliyiz. Olabilecekleri kestiremememiz ve nefret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili s\u00f6yleyeceklerimi biraz daha uzatmak istiyorum.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

\u00a0Bir\u00e7o\u011fumuzun zevkle izledi\u011fi dizi olan \u2018\u2018Black Mirror\u2019\u2019 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu konuyu ele alm\u0131\u015ft\u0131. \u0130zleyenler hat\u0131rlar belki \u2018\u2018Hated in the Nation\u2019\u2019 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ad\u0131. Bu b\u00f6l\u00fcmde sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kulland\u0131klar\u0131 \u2018\u2018tag\u2019\u2019ler ile \u00f6lmesini istedikleri tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015fileri payla\u015f\u0131yorlar ve bir \u00e7e\u015fit oylama yap\u0131l\u0131yor. Bu oylama sonucunda se\u00e7ilen ki\u015finin bir mekanik ar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu durum birden fazla kez tekrarlan\u0131yor ve en sonunda bu mekanik ar\u0131lar\u0131 kontrol eden ki\u015fiden bir a\u00e7\u0131klama geliyor. Bu \u00f6l\u00fcmler i\u00e7in payla\u015f\u0131m yapan herkesi de bu ar\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fcrece\u011fi ile ilgili. Evet bu bir kurgu ama ger\u00e7ek hayatta da payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olsayd\u0131 ve buna benzer ya da farkl\u0131 senaryolarla ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fselerdi neler olurdu tahmin edebiliyor musunuz? Ben edemiyorum ve etmek istemiyorum.\u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Nefretin insanlar\u0131 sevgiden daha kolay ve daha s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde bir araya getirebilmesi ne kadar y\u0131k\u0131c\u0131 asl\u0131nda. Peki nefret duygusuyla bir araya gelen insanlar\u0131n her ak\u0131llar\u0131na geleni yazmalar\u0131 ger\u00e7ekten sadece ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fc? Bence bu soru ve verilebilecek her bir cevap tart\u0131\u015f\u0131lmaya ve sorgulanmaya \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Tabi bir de bu insanlar\u0131 birle\u015ftiren nefretin yan\u0131nda intikam duygusu var. Ger\u00e7ek hayatta arad\u0131\u011f\u0131 adaleti bulamayan ve istedi\u011fi cezan\u0131n kesilmedi\u011fini g\u00f6renler sosyal medyan\u0131n bu kitle etkisinin ve lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanmaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmiyor. Deliller, tan\u0131klar, san\u0131klar, ger\u00e7ekler ve kurgulananlar, anlat\u0131lanlar ve inan\u0131lanlar\u2026 Her \u015fey bir kitle etkisi r\u00fczgar\u0131yla sa\u00e7\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Benim de kendi i\u00e7imde en \u00e7ok b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm konu i\u015fte bu son paragrafta bahsettiklerimiz. Ger\u00e7ekten ortak bir nefret bilinci ya da intikam duygusuyla -hatta buna intikam duygusu demek bile do\u011fru olmayabilir belki hakl\u0131 bir adalet aray\u0131\u015f\u0131, belki bir avuntu, belki kolektif bilin\u00e7, belki de sadece kendimizi kand\u0131rmak inan\u0131n adland\u0131ram\u0131yorum- hareket ederek do\u011fru bir tepki verebilmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc ya da bu tepkinin bi do\u011frulu\u011fu-yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 saptanabilir mi?<\/p>\n\n\n\n

Yazar: Ay\u015fe Nihal ALTUNDAL<\/p>\n\n\n\n

Edit\u00f6r: Serhat Baran AR\u0130T\u00dcRK<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a:<\/p>\n\n\n\n

Baudrillard, Jean, (2001). Tam Ekran, \u00c7ev., B. G\u00fclmez, \u0130stanbul: Yap\u0131 Kredi Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Baudrillard, Jean, (2014). Cool An\u0131lar I-II 1980-1990, \u00c7ev., A. S\u00f6nmezay, \u0130stanbul: Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Demir, Serta\u00e7 Timur, \u00d6zcan Ali, (2021), Sosyal Medya ve Lin\u00e7 K\u00fclt\u00fcr\u00fc, \u0130leti\u015fim Kuram ve Ara\u015ft\u0131rma Dergisi, Say\u0131 56.<\/p>\n\n\n\n

Ronson, Jon, (2015). So You\u2019ve Been Publicly Shamed. New York: Riverhead Books.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rseller:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/pin.it\/7D41D1H<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/tr.pinterest.com\/pin\/11047961572171236\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/pin.it\/7D41D1H<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ge\u00e7enlerde bir magazin haberi hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle bir yorum okudum: Angelina Jolie, davas\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc saatler i\u00e7inde boykot boyutuna<\/p>\n","protected":false},"author":1797,"featured_media":14650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[2458,2459,2460,2461],"acf":[],"views":73,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14648"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1797"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14648"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14656,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14648\/revisions\/14656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}