{"id":14718,"date":"2024-01-10T21:52:35","date_gmt":"2024-01-10T18:52:35","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.ulubat.org\/?p=14718"},"modified":"2024-01-10T21:52:39","modified_gmt":"2024-01-10T18:52:39","slug":"veba-ama-dansli-olani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/veba-ama-dansli-olani\/","title":{"rendered":"Veba, ama dansl\u0131 olan\u0131!"},"content":{"rendered":"\n

Y\u0131llardan 1021, g\u00fcnlerden Noel. Almanya’n\u0131n K\u00f6lbigk kasabas\u0131nda 18 ki\u015fi bir kilisenin \u00f6n\u00fcnde bulu\u015ftu. Vah\u015fice, \u00e7\u0131lg\u0131nca dans etmeye ba\u015flad\u0131lar. Kilisedeki rahip Noel ayinini ger\u00e7ekle\u015ftiremiyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc dans ediyorlard\u0131. Rahip onlara durmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Ald\u0131r\u0131\u015f etmediler. Deli gibi dans etmeye devam ettiler. El ele tutu\u015fup halka olu\u015fturdular, alk\u0131\u015flad\u0131lar, ilahi s\u00f6ylediler, z\u0131plad\u0131lar… Rahip \u00e7ok \u00f6fkelendi; onlara yapt\u0131klar\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131k ve ciddiyetsizlikleri y\u00fcz\u00fcnden 1 y\u0131l boyunca dans etme yasa\u011f\u0131 verdi. Cidden 1 y\u0131l boyunca dans etmediler. Fakat bu \u00e7ok s\u00fcrmeyecekti… Bir sonraki Noel geldi, bu grup yine kol ve bacaklar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131, dansa koyuldu. \u00c7ok yoruldular, y\u0131prand\u0131lar ve uyuyakald\u0131lar. Baz\u0131lar\u0131 hi\u00e7 uyanmad\u0131…<\/p>\n\n\n\n

\"\"
K\u00f6lbigk dans\u00e7\u0131lar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bu hikaye kula\u011fa olduk\u00e7a imkans\u0131z ve uydurma geliyor fakat orta\u00e7a\u011f insanlar\u0131 bu duruma inanmakta hi\u00e7 zorlanmam\u0131\u015f. Olay, ayinlerde yer ederek do\u011fa\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7lerle a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Bu K\u00f6lbigk olay\u0131, veba salg\u0131nlar\u0131n\u0131n ilki olarak kabul edilebilir. <\/p>\n\n\n\n

Y\u0131l 1374, Almanya’n\u0131n Aache kentinde yine b\u00f6yle bir \u015fey ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130nsanlar halka a\u00e7\u0131k yerlerde delice dans ediyorlar, ba\u011f\u0131r\u0131yorlar, \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar at\u0131yorlar, hal\u00fcsinasyonlar g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. O kadar yorgun d\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131 ki art\u0131k bacaklar\u0131 v\u00fccutlar\u0131n\u0131 kald\u0131ramay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131. Fakat ne kadar yorgun olurlarsa olsunlar yine de yerlerinde d\u00f6n\u00fcp durmaya devam ediyorlard\u0131. Ta ki bay\u0131lana kadar. Baz\u0131lar\u0131 yorgunluktan, baz\u0131lar\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcs kafesi ve bel k\u0131r\u0131klar\u0131ndan \u00f6l\u00fcyordu. Bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k Avrupa’ya yay\u0131l\u0131yordu. <\/p>\n\n\n\n

Y\u0131l 1518, Fransa’n\u0131n Strazburg kentinde Frau Troffea ad\u0131nda bir kad\u0131n, sokaklarda dolan\u0131rken dans etmeye ba\u015flad\u0131. Ayn\u0131 \u00f6nceki olaylar gibi yorgunluktan bay\u0131l\u0131ncaya kadar dans etti. Evet, cidden bay\u0131ld\u0131. Birka\u00e7 saat uyudu ve yerinden kalkt\u0131. Ne yapt\u0131 dersiniz? Dans etmeye devam etti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn kad\u0131n\u0131n art\u0131k ayaklar\u0131 kan\u0131yordu fakat dansa durmadan devam ediyordu. 1 hafta ge\u00e7ti, ona 34 ki\u015fi daha kat\u0131ld\u0131. 1 ay ge\u00e7ti, say\u0131 400 \u00fc buldu. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu kalp krizi veya beyin kanamas\u0131 sonucu hayatlar\u0131n\u0131 kaybettiler. Her g\u00fcn 5 ki\u015fi, dans etmekten hayat\u0131n\u0131 kaybediyordu. Hastal\u0131k adeta bir salg\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerinden yard\u0131m istendi. Neden olarak do\u011fa\u00fcst\u00fc sebepler d\u0131\u015fland\u0131, doktorlar bu durumun kan\u0131n kaynar olmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fer kan so\u011fursa iyile\u015fme olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Kan so\u011futman\u0131n yolunun da daha fazla dans etmenin oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc ve evet, insanlar dans salg\u0131n\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in daha fazla dans ettiler. Hatta insanlar s\u0131k\u0131lmas\u0131n, onlara e\u015flik edenler olsun diye profosyonel dans\u00e7\u0131lar g\u00f6revlendirildi. Ama nafile, hi\u00e7bir fayda olmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

3 ay sonra salg\u0131n, ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi sona erdi ve en \u00fcnl\u00fc dans salg\u0131nlardan biri olarak kayda ge\u00e7ti. Dans salg\u0131n\u0131na kap\u0131lan insanlar art\u0131k dans etmiyordu, normal hayatlar\u0131na geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. Allah a\u015fk\u0131na ne olmu\u015ftu da insanlar deliler gibi \u00f6lene kadar dans etmeye ba\u015flad\u0131 ve bir anda herkes normale d\u00f6nd\u00fc? <\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu durumun bilinen, kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir sebebi yok ama ortal\u0131kta bir s\u00fcr\u00fc fikir ve teori var. Hadi bunlar\u0131n birka\u00e7\u0131ndan bahsedelim:<\/p>\n\n\n\n

1) Koca bir yalan!<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u0130lk akla gelen, b\u00f6yle bir hikayenin ve bu zamana kadar yaz\u0131lan her \u015feyin tamamen uydurma oldu\u011fu. Ama tarihi belgeler bu olaylar\u0131n uydurma olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 siliyor. Farkl\u0131 yerlerdeki doktorlar\u0131n notlar\u0131, Strazburg \u015fehrinin notlar\u0131 gibi birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, hi\u00e7bir ileti\u015fimi olmayan kaynaklar bu dans salg\u0131nlar\u0131ndan bahsediyor. \u00d6rne\u011fin 1237 y\u0131l\u0131nda Almanya\u2019n\u0131n Erfurt kentinde, 100\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcnde \u00e7ocu\u011fun dans etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir yolda ilerleyerek yorgunluktan mahvolmalar\u0131na ra\u011fmen dans ettiklerini anlatan hikayeler dahi var. \u00c7ocuklar daha sonradan ailelerine kavu\u015fturulmu\u015f, fakat d\u00f6nen \u00e7ocuklardan baz\u0131lar\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n

2) Kimyasal<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Nemli \u00e7avdar saplar\u0131nda olu\u015fan Ergot ad\u0131 verilen bir k\u00fcf mantar\u0131 var. Bu k\u00fcf ergotamin \u00fcretir. Ergotamin, yakla\u015f\u0131k 40 \u00fclkede yasaklanm\u0131\u015f, psikoaktif bir madde olan LSD nin hammaddesidir. Bu k\u00fcf\u00fcn t\u00fcketilen ekme\u011fe kar\u0131\u015fmas\u0131 sonucu insanlara ge\u00e7ti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Ergotamin; hal\u00fcsinasyonlara, titremelere ve sars\u0131lmalara sebep olur ve belki de bu danslar asl\u0131nda, dans edermi\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken sars\u0131lmalar olabilir. Ama bu teoriye kar\u015f\u0131 da itirazlar mevcuttur. Doktorlar; titreme ve sars\u0131lmalar\u0131 bildiklerini, dans etmekle ay\u0131rabileceklerini s\u00f6ylerler. Bu durumun sars\u0131lmadan farkl\u0131 oldu\u011funu, insanlar\u0131n ger\u00e7ekten dans ettiklerini savunurlar. Ayr\u0131ca bu kimyasal rastgele, koordine olmayan hareketlere sebep olur. Dans gibi dikkat ve koordinasyon gerektiren kompleks eylemlere sebep olmu\u015f olamazlar.<\/p>\n\n\n\n

3) Stres kaynakl\u0131 psikoz<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bir di\u011fer teori de dans salg\u0131n\u0131n\u0131n stres ve kayg\u0131n\u0131n kitlesel bir depresyona yol a\u00e7mas\u0131 sonucu psikoz tablosunun geli\u015fimidir. John Waller adl\u0131 bir tarih\u00e7i 1518 dans salg\u0131n\u0131n\u0131 incelemi\u015f. O, b\u00f6yle bir psikoz ve histerinin \u015fehir sakinlerini transa soktu\u011funu ve dans ettirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Halk\u0131n; \u00f6zellikle dans\u00e7\u0131lar\u0131n muhaf\u0131z\u0131, koruyucusu olan St. Vilus adl\u0131 bir azize inand\u0131klar\u0131n\u0131 ve inanc\u0131n da bu sanr\u0131lara sebep oldu\u011funu belirtmi\u015f. Rivayete g\u00f6re bu aziz insanlar\u0131 dans etmeye kar\u015f\u0131 zorluyormu\u015f ve insanlar\u0131n dans etmek d\u0131\u015f\u0131nda yapabilece\u011fi bir \u015fey kalm\u0131yormu\u015f. Bu inan\u00e7 yava\u015f yava\u015f kaybolunca dans salg\u0131n\u0131 da tarihe kar\u0131\u015fm\u0131\u015f. Ama tabii ki bu teorinin de \u00e7ok eksi\u011fi ve sorunu var. <\/p>\n\n\n\n

Maalesef ki bu ilgin\u00e7, herkesi aniden dans ettiren, \u00f6ld\u00fcrene kadar da devam ettiren ve bir s\u00fcre sonra hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi hayatlar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcren salg\u0131n\u0131 tam olarak a\u00e7\u0131klayabilecek hi\u00e7bir \u015fey bulunmuyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durum hala gizemini koruyor. Dozunda dans edelim ve aman kimseye bula\u015ft\u0131rmayal\u0131m l\u00fctfen!<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/h2>\n\n\n\n