Bildi\u011finiz gibi vir\u00fcsler canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma konusu olan ve \u201czorunlu h\u00fccre i\u00e7i parazitleri\u201d olarak tan\u0131mlanan varl\u0131klard\u0131r. Genetik\u00e7i Rotem Sorek, bilimsel alanda yayg\u0131n olarak canl\u0131 bile kabul edilmeyen bu varl\u0131klar aras\u0131ndaki ileti\u015fimi tesad\u00fcfi olarak ke\u015ffetti. <\/p>\n\n\n\n
Tesad\u00fcfi diyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc Sorek\u2019in as\u0131l amac\u0131 deneyinde bir vir\u00fcs\nsald\u0131r\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda bakterilerin tekli mi yoksa grup halinde mi savunmaya\nge\u00e7ti\u011fini test etmekti. Yani asl\u0131nda bakteriler aras\u0131ndaki olas\u0131 bir ileti\u015fimi\nara\u015ft\u0131r\u0131yordu. Ancak Sorek\u2019in vir\u00fcsle enfekte etti\u011fi bakteriler sessizken\nvir\u00fcsler aras\u0131nda bir haberle\u015fme mevcuttu. <\/p>\n\n\n\n
Sorek ve ekibi bir bakteriyi enfekte eden vir\u00fcs\u00fcn,\n\u00e7evresindeki di\u011fer vir\u00fcslere haber verme ama\u00e7l\u0131 \u201ctiny protein\u201d ad\u0131nda yakla\u015f\u0131k 6\naminoasit uzunlu\u011funda k\u0131sa peptitler salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6ylece \u00e7evresine \u201cBen bir kurban\nbuldum\u201d mesaj\u0131 verdi\u011fini ke\u015ffetti. Sorek bu peptitlere \u2018Arbitrium\u2019 ismini\nverdi. Enfekte olan bakteri ne kadar \u00e7ok olursa bu mesaj o kadar \u015fiddetleniyor.\nBu mesaj\u0131n \u015fiddetini alg\u0131layan di\u011fer vir\u00fcsler \u201ckonak\u00e7\u0131 h\u00fccreler git gide\nazal\u0131yor. \u00c7o\u011falmay\u0131 ve bakterileri \u00f6ld\u00fcrmeyi durdurmam gerek\u201d olarak yorumlay\u0131p\nbakteri lizisine son veriyor ve lizojenik duruma ge\u00e7iyor. <\/p>\n\n\n\n
Bu yeni ke\u015fifle birlikte vir\u00fcslerin kaderlerinin bakteriyel\nipu\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7o\u011falmaya veya uykuda kalmaya kendi aralar\u0131ndaki bu\nileti\u015fimle karar verdikleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sichuan \u00dcniversitesinde yap\u0131sal\nmikrobiyolog olan Wei Cheng \u201cBu bulgu viroloji i\u00e7in b\u00fcy\u00fck, \u00f6nemli ve devrim\nniteli\u011finde\u201d yorumunu yapt\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Virologlar ise bu zamana kadar deneylerini tek bir vir\u00fcsle\nenfekte edilen bakteriler \u00fczerinde yap\u0131yorlard\u0131. Ancak ger\u00e7ek hayatta var olan\nbu vir\u00fcsler aras\u0131 i\u015f birli\u011fi, deney ile ger\u00e7ek ya\u015fam aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark\nyarat\u0131yordu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar deneylerindeki b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f\u0131 bu \u015fekilde fark etmi\u015f\noldular. <\/p>\n\n\n\n
Sorek\u2019in fenomenini tan\u0131mlamas\u0131ndan sonra d\u00f6rt ba\u011f\u0131ms\u0131z grup\nbu Arbitrium peptitlerinin yap\u0131m\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131lar. B\u00f6ylece viral\nhaberle\u015fmenin \u015fifreleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda derinle\u015fen Sorek ise her vir\u00fcs\u00fcn kendine\n\u00f6zel bir dili oldu\u011funu ve bu dilin yaln\u0131zca ayn\u0131 t\u00fcrler aras\u0131 ileti\u015fime izin\nverdi\u011fini ke\u015ffetti. <\/p>\n\n\n\n
\u015eu anda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu vir\u00fcslerin salg\u0131lad\u0131klar\u0131 peptitlerin konak\u00e7\u0131 bakterideki anahtar genlerin aktivesi ile de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmedi\u011fini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. <\/p>\n\n\n\n
Princeton \u00dcniversitesinden Bonny Bassler ve Justin Siple, E.Coli<\/em> ile Salmanella typhimurium <\/em>gibi bakterileri tan\u0131yan ve yok eden \u201ccasus\nfajlar\u201d tasarlad\u0131lar. Bu fajlar hedef al\u0131nan bir bakteriyi \u00f6ld\u00fcrebilen\nprogramlanabilir suikast\u00e7iler haline geldi. <\/p>\n\n\n\n Yani bu vir\u00fcsler \u00f6l\u00fcmc\u00fcl veya ilaca diren\u00e7li bakteriyel enfeksiyonlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. V\u00fccuttaki bu bakteriler vir\u00fcsler yard\u0131m\u0131yla yok edilebilir.<\/p>\n\n\n\n Elbette insan v\u00fccudunda hastal\u0131k yaratan vir\u00fcsler de bir\nileti\u015fim halindeler ve bu durum vir\u00fcslerin konak h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcrme\npotansiyellerini art\u0131r\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Bir \u00f6rnek daha vermek gerekirse vir\u00fcsler vezik\u00fcller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir h\u00fccreden di\u011ferine ge\u00e7er ya da konak\u00e7\u0131n\u0131n imm\u00fcn sisteminden bu yolla saklan\u0131r. Nihal Altan-Bonnet ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n fareler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 deneyde bu vezik\u00fcllerde vir\u00fcslerin grup halinde ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n tek halde ta\u015f\u0131nmas\u0131na g\u00f6re bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131\u011fa katk\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu bulundu. Bundan dolay\u0131 vir\u00fcsler aras\u0131 i\u015f birli\u011fini ve ileti\u015fimi bozacak stratejiler vir\u00fcs kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde kurtar\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Kim bilir mikrobiyal d\u00fcnyan\u0131n yaln\u0131z kurtlar\u0131n\u0131n bu sohbetine kulak vermek enfeksiyonla m\u00fccadelede yeni kap\u0131lar aralayabilir…<\/p>\n\n\n\nBu Haberle\u015fmenin Zararl\u0131 Taraflar\u0131 Neler?<\/h3>\n\n\n\n