{"id":2491,"date":"2019-08-04T07:13:37","date_gmt":"2019-08-04T04:13:37","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=2491"},"modified":"2019-08-31T03:31:03","modified_gmt":"2019-08-31T00:31:03","slug":"afrikada-yukselen-ciglik-ebola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/afrikada-yukselen-ciglik-ebola\/","title":{"rendered":"AFR\u0130KA\u2019DA Y\u00dcKSELEN \u00c7I\u011eLIK: EBOLA"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2497\" width=\"123\" height=\"123\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-3-1-420x420.jpg 420w\" sizes=\"(max-width: 123px) 100vw, 123px\" \/><figcaption>\u00c7izim \/ iStock, Yasmin Davis <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-background has-large-font-size has-very-light-gray-background-color\"> <strong>Bu kadar uzun s\u00fcren ve bu kadar insan\u0131 \u00f6ld\u00fcren bir Ebola salg\u0131n\u0131 neden daha fazla dikkat \u00e7ekmiyor? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em><strong>Gine, Liberya ve Sierra Leone&#8217;de 2014 ve 2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bildirilen 28.616 hastal\u0131k vakas\u0131 ve 11.310 \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan Bat\u0131 Afrika salg\u0131n\u0131 sonras\u0131nda; en b\u00fcy\u00fck ikinci Ebola salg\u0131n\u0131 1 A\u011fustos 2018\u2019 den beri 2.671 <\/strong><\/em><strong><em>ki\u015fide g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve 1.790&nbsp; ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu.  Tarihin en b\u00fcy\u00fck ikinci salg\u0131n\u0131 2018 A\u011fustos&#8217;unda  Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217; nde(DRC) ba\u015flad\u0131. \u015eimdiye kadar Kuzey Kongo &#8211; Kuzey Kivu ve Ituri&#8217;deki iki eyaleti bile etkiledi.  Dava say\u0131s\u0131n\u0131n 1000&#8217;e ula\u015fmas\u0131 224 g\u00fcn, ancak 2,000&#8217;e ula\u015fmas\u0131 71 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. Her g\u00fcn yakla\u015f\u0131k 12 yeni vaka rapor edilmektedir .<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background has-medium-font-size has-very-light-gray-background-color\"> <em>Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217;nde (DRC) bir felaket sessizce ya\u015fan\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"><em>Ebola&#8217;ya ge\u00e7meden \u00f6nce gelin \u00f6nemli kavramlara birlikte bakal\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"> Salg\u0131n, belirli bir alanda, belirli bir grup insan aras\u0131nda, belirli bir s\u00fcre boyunca beklenenden daha fazla vaka g\u00f6r\u00fclmesi veya salg\u0131n potansiyeli olan ve epidemiyolojik olarak ba\u011flant\u0131l\u0131 iki veya daha fazla vaka ya da yeni g\u00f6r\u00fclen\/elimine edilmi\u015f (hastal\u0131k hala mevcut ama tedavi y\u00f6ntemleri sayesinde art\u0131k tamamen g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor) veya eradike edilmi\u015f (tamamen k\u00f6k\u00fc kurutulmu\u015f, hastal\u0131k hi\u00e7bir \u015fekilde mevcut de\u011fil) hastal\u0131\u011fa ait tek bir vakan\u0131n g\u00f6r\u00fclmesidir. Ebola &#8220;Uluslararas\u0131 Bildirimi Zorunlu Bula\u015f\u0131 Hastal\u0131klar&#8221; grubuna girer. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Karantina ise hasta bir ki\u015fi ile temas eden veya temas etti\u011finden \u015f\u00fcphe edilen ki\u015filerin o hastal\u0131\u011f\u0131n ortalama kulu\u00e7ka s\u00fcresinden birka\u00e7 g\u00fcn sonras\u0131na kadar hareket serbestisinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131d\u0131r. Karantina genellikle uluslararas\u0131 bildirimi zorunlu hastal\u0131klar i\u00e7in uygulanan bir y\u00f6ntemdir. \u00d6rne\u011fin kolera, veba gibi hastal\u0131klarda uygulan\u0131r. E\u011fer hasta ki\u015filerle temas etmi\u015f olanlar hastal\u0131k etkenini alm\u0131\u015flar ise kulu\u00e7ka s\u00fcresinden sonra hastal\u0131k belirtileri ortaya \u00e7\u0131kar ki bu ki\u015filere hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015fkalar\u0131na bula\u015ft\u0131rmas\u0131nlar diye izolasyon uygulan\u0131r, hastal\u0131k belirtileri \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f ise g\u00f6zetim sonland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"> \u0130zolasyon, bula\u015f\u0131c\u0131 bir hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n o hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k s\u00fcresince sa\u011flam insanlardan ayr\u0131lmas\u0131 i\u015flemine denir. Ama\u00e7, hastal\u0131k etkeninin sa\u011flam ki\u015filere de bula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektir.  Hastal\u0131\u011f\u0131n en uzun bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k s\u00fcresi dikkate al\u0131n\u0131r. Veba, kuduz gibi baz\u0131 hastal\u0131klarda hastane ko\u015fullar\u0131nda \u201czorunlu izolasyon\u201d da uygulanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:27px\" class=\"has-background has-very-light-gray-background-color\"><em>\u00d6yleyse Ebola nedir, ilk nas\u0131l g\u00f6r\u00fcld\u00fc, nerelerde salg\u0131n var, tedavisi var m\u0131, ne kadar tehlikeli, ka\u00e7 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc, T\u00fcrkiye&#8217;yi tehlike bekliyor mu, nas\u0131l dur diyebiliriz, koruyucu \u00f6nlemleri nedir  gibi sorulara beraber yan\u0131t arayal\u0131m. <\/em>  <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Mevcut 10 ayl\u0131k salg\u0131n, DR Kongo\u2019daki Kivu\u2019nun Do\u011fu B\u00f6lgesi&#8217;nde ba\u015flad\u0131 ve o zamandan beri  Ituri\u2019de vakalar bildirildi. Kuzey Kivu ve Ituri illerinde Ebola vir\u00fcs\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n (EVD) salg\u0131n\u0131 bir aktar\u0131m yo\u011funlu\u011fu ile devam etti. Salg\u0131n\u0131n iletim yo\u011funlu\u011funun stabilitesi etkilenen sa\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerinde yerel aktar\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in verilen g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fcdahale \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olsa da, EVD&#8217;nin yeni co\u011frafi alanlara yay\u0131lmas\u0131 ve etkilenen b\u00f6lgelerde g\u00fcvensizli\u011fin devam etmesi salg\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131rmaya devam ediyor . <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Kuzey Kivu ve Ituri&#8217;yi \u00e7evreleyen b\u00f6lgelerde Dokuz Ebola Tedavi \u00dcnitesi (ET\u00dc) bulunmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, etkilenen b\u00f6lgede ve yeni ortaya \u00e7\u0131kan vakalar\u0131 ele almak i\u00e7in sevk hastanelerinde daha fazla birim kuruyor. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 toplum e\u011fitimini, psikososyal destekleri yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131yor ve daha \u00f6nce a\u015f\u0131lanmayan hasta ve risk alt\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile temas halinde olanlar i\u00e7in a\u015f\u0131lama yap\u0131yor. S\u0131n\u0131r noktalar\u0131nda, sa\u011fl\u0131k merkezlerinde ve topluluklarda hastal\u0131k izleme yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n semptomlar\u0131n\u0131 tan\u0131ma konusunda e\u011fitiliyor. Etkilenen b\u00f6lgedeki il\u00e7e idaresi ve yerel konseyler, Ebola semptomlar\u0131 olan herhangi bir ki\u015finin derhal sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na bildirilmesini sa\u011flamak i\u00e7in halk\u0131 y\u00f6nlendiriliyor. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:27px\" class=\"has-background has-very-light-gray-background-color\">Peki t\u00fcm bunlar salg\u0131n\u0131 durdurmaya yeterli mi? A\u015f\u0131lar koruyucu mu? Neden salg\u0131n durdurulam\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2492\" width=\"532\" height=\"532\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-1024x1024.png 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-150x150.png 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-250x250.png 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-125x125.png 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-110x110.png 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-420x420.png 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola1-768x768.png 768w\" sizes=\"(max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><figcaption><a href=\"https:\/\/www.sinobiological.com\/zaire-ebolavirus.html\">https:\/\/www.sinobiological.com\/zaire-ebolavirus.h<\/a><br>y\u0131llara g\u00f6re salg\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">11 Haziran 2019&#8217;da Uganda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, Uganda&#8217;n\u0131n Kasese il\u00e7esinde bir Ebola Vir\u00fcs\u00fc Hastal\u0131\u011f\u0131 vakas\u0131n\u0131 onaylad\u0131. Be\u015f ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocuk ve onun b\u00fcy\u00fckannesi Uganda&#8217;da Ebola vir\u00fcs\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6ld\u00fc . Bunlar Nisan 2018\u2019de Demokratik Kongo Cumhuriyeti\u2019nde (DRC) ba\u015flayan mevcut salg\u0131nda kaydedilen ilk s\u0131n\u0131r \u00f6tesi Ebola \u00f6l\u00fcmleriydi. Hasta, 1 Haziran 2019&#8217;da b\u00fcy\u00fckbabas\u0131n\u0131n cenazesine kat\u0131ld\u0131ktan sonra Kongo Demokratik Cumhuriyeti&#8217;ndeki Mabalako Sa\u011fl\u0131k B\u00f6lgesi&#8217;nden ailesiyle birlikte seyahat eden Kongo Demokratik Cumhuriyeti&#8217;nden 5 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocuktu. &nbsp;10 Haziran 2019&#8217;da, \u00e7ocuk ve aile Bwera s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesinden&nbsp; Uganda\u2019ya girdiler ve sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n Ebola&#8217;y\u0131 olas\u0131 bir hastal\u0131k nedeni olarak tan\u0131mlad\u0131klar\u0131 Kagando hastanesinden t\u0131bbi yard\u0131m istediler. \u00c7ocuk, tedavi i\u00e7in Bwera Ebola Tedavi \u00dcnitesine transfer edildi. Ebola Vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn onay\u0131 11 Haziran 2019&#8217;da Uganda Vir\u00fcs Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nde (UVRI) yap\u0131ld\u0131. \u00c7ocuk 12 Haziran 2019&#8217;un erken saatlerinde vefat etti. Di\u011fer iki \u015f\u00fcpheli vaka, ilk teyit edilen \u00e7ocukla birlikte seyahat eden aile \u00fcyelerinden 50 ya\u015f\u0131ndaki bir kad\u0131n (ilk davan\u0131n b\u00fcy\u00fck annesi) ve 3 ya\u015f\u0131ndaki bir erkek (ilk davan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fi) Ebola i\u00e7in do\u011fruland\u0131. 50 ya\u015f\u0131ndaki kad\u0131n, 12-13 Haziran tarihleri \u200b\u200baras\u0131nda gece \u00f6ld\u00fc. 27 ki\u015fi daha tespit edildi ve izlenmeye al\u0131nd\u0131. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2500\" width=\"545\" height=\"545\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4.png 645w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-150x150.png 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-400x400.png 400w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-250x250.png 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-125x125.png 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-110x110.png 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-420x420.png 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola4-430x430.png 430w\" sizes=\"(max-width: 545px) 100vw, 545px\" \/><figcaption> <br> <br>Bir Ebola t\u0131bbi m\u00fcdahale \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, koruyucu ekipman\u0131n\u0131 bat\u0131 Uganda&#8217;daki Bwera Genel Hastanesi&#8217;ndeki aynan\u0131n \u00f6n\u00fcnde kontrol ediyor. <br>ISAAC KASAMANI \/ AFP \/ GETTY IMAGES <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Salg\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirmek i\u00e7in hem Uganda&#8217;da hem de Kongo Demokratik Cumhuriyeti&#8217;nde ileri ara\u015ft\u0131rmalar devam etmektedir. A\u011fustos 2018&#8217;de Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217;nde Ebola salg\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bu yana, DS\u00d6* (D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc) kom\u015fu \u00fclkelere (1.\u00f6ncelik \u00fclke: Uganda, Ruanda, G\u00fcney Sudan ve Burundi; 2. \u00f6ncelik \u00fclke: Angola, Zambiya, Tanzanya, Orta Afrika Cumhuriyeti , Kongo Cumhuriyeti ) dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapt\u0131 ve Ebola salg\u0131n\u0131 tedbirlerini uygulamaya koymaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/EBOLA2-850x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2499\" width=\"591\" height=\"591\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/EBOLA2-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/EBOLA2-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/EBOLA2-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/EBOLA2-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/EBOLA2-420x420.jpg 420w\" sizes=\"(max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><figcaption> <br><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.dailycal.org\/assets\/uploads\/2014\/08\/EBOLA.jpg\">https:\/\/i0.wp.com\/www.dailycal.org\/assets\/uploads\/2014\/08\/EBOLA.jpg<\/a> <br>2014 Ebola verileri.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:27px\"><strong>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) (ing. WHO)*:<\/strong> Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmek ve bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131 kontrol etmek i\u00e7in 1948&#8217;de \u0130svi\u00e7re, Cenevre&#8217;de kurulan Birle\u015fmi\u015f Milletler ajans\u0131dir. Birle\u015fmi\u015f Milletler, k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k konular\u0131nda uluslararas\u0131 liderlik sa\u011flamak i\u00e7in WHO&#8217;ya g\u00fcvenmektedir. Bu kurulu\u015f ayn\u0131 zamanda sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma g\u00fcndemini \u015fekillendirmeye yard\u0131mc\u0131 olur. DS\u00d6 kirleticiler ve sa\u011fl\u0131k i\u00e7in risk olu\u015fturabilecek di\u011fer \u015feyler i\u00e7in standartlar koyar. DS\u00d6 ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ortam\u0131 korumak i\u00e7in politikalar belirlemek \u00fczere verileri d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">14 Temmuz 2019&#8217;da, Ruanda s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n yakla\u015f\u0131k iki milyon n\u00fcfuslu Kongo Demokratik Cumhuriyeti&#8217;ndeki (KDC) Kuzey Kivu eyaletinin en b\u00fcy\u00fck \u015fehri Goma&#8217;da bildirilen onaylanm\u0131\u015f ilk EVD vakas\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Vaka, Beni otob\u00fcs\u00fcnden \u015fehre seyahat etmi\u015f bir papazd\u0131. Sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131, papaz\u0131n oradayken yedi kilisede vaaz verdi\u011fini ve daha sonra hasta olanlar\u0131 da i\u00e7eren ibadet\u00e7ilere ge\u00e7en Cuma g\u00fcn\u00fc d\u00fczenli olarak dokundu\u011funu s\u00f6yledi. Pazar g\u00fcn\u00fc ate\u015f belirtisiyle klini\u011fe gitti. Ebola tan\u0131s\u0131 ald\u0131 ve Goma&#8217;dan daha iyi tedavi uygulayan Butembo&#8217;ya g\u00f6nderildi. Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Oly Ilunga, papazla ayn\u0131 otob\u00fcste 18 yolcunun tespit edildi\u011fini ve bu ki\u015filere en k\u0131sa s\u00fcrede a\u015f\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ayn\u0131 g\u00fcn Goma&#8217;daki Ebola Tedavi Merkezi&#8217;ne  transfer oldu ve Butembo&#8217;daki tedavi merkezinden transfer olurken \u00f6ld\u00fc. Vakan\u0131n tam seyahat ge\u00e7mi\u015fi bilinmekte, t\u00fcm temaslar tespit edilmekte ve takip edilmektedir. Goma\u2019daki temaslar\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131 15 Temmuz 2019\u2019da ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Goma&#8217;daki bilinen ilk Ebola vakas\u0131 te\u015fhis edildi\u011finde, uluslararas\u0131 yay\u0131lmaya dair endi\u015feler artt\u0131. Goma&#8217;n\u0131n uluslararas\u0131 bir havaliman\u0131na sahip oldu\u011fu ve Ebola&#8217;n\u0131n h\u0131zla yay\u0131labilece\u011fi izlenmesi zor olan yakla\u015f\u0131k 2 milyon insan\u0131n metropol\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Goma\u2019da bir EVD vakas\u0131n\u0131n do\u011frulanmas\u0131 uzun zamand\u0131r beklenmekteydi. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131, enfeksiyon \u00f6nleme ve kontrol\u00fcnde yo\u011fun e\u011fitim de dahil olmak \u00fczere haz\u0131rl\u0131k faaliyetleri alt\u0131 aydan fazla bir s\u00fcredir  s\u00fcrmektedir. Kom\u015fu Ruanda da haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background has-medium-font-size has-very-light-gray-background-color\"><strong><em>&#8220;Ebola&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fck ticaret kenti Goma&#8217;ya gelmesi DRC Ebola salg\u0131n\u0131 i\u00e7in tehlikeli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 style=\"text-align:left\">17 Temmuz 2019 \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc&nbsp; acil k\u00fcresel bir Ebola salg\u0131n\u0131 ilan etti.<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2503\" width=\"540\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-420x420.jpg 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-400x400.jpg 400w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dem.congo_.goma_-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">17 Temmuz 2019&#8217;da DS\u00d6 Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217;ndeki (DRC) Ebola salg\u0131n\u0131 hakk\u0131ndaki durumu g\u00f6zden ge\u00e7irmek i\u00e7in Uluslararas\u0131 Sa\u011fl\u0131k D\u00fczenlemeleri (\u0130HR) uyar\u0131nca Acil Durum Komitesi&#8217;ni toplad\u0131. Genel M\u00fcd\u00fcr\u2019\u00fcn, 1 A\u011fustos 2019&#8217;da DRC&#8217;nin Kuzey Kivu b\u00f6lgesinde salg\u0131n ilan etmesinden bu yana komite d\u00f6rt kez topland\u0131. \u00d6nceki toplant\u0131lar Ekim 2018, Nisan 2019 ve Haziran 2019&#8217;da yap\u0131ld\u0131. Haziran ay\u0131ndaki son toplant\u0131da komite, salg\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 kayg\u0131n\u0131n halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 acil durumunu te\u015fkil etmedi\u011fine karar verdi . Bir ay sonra komite fikrini de\u011fi\u015ftirdi . Bunu yapmas\u0131n\u0131n sebebi, vaka say\u0131s\u0131n\u0131n 2071&#8217;den 2522&#8217;ye y\u00fckselmesiydi. \u00d6l\u00fcm oran\u0131 % 67&#8217;de kalmas\u0131na ra\u011fmen, Uganda&#8217;da \u00fc\u00e7 yeni vaka tespit edildi. Ek olarak DRC i\u00e7in yo\u011fun bir giri\u015f noktas\u0131 olan, yakla\u015f\u0131k 2 milyon n\u00fcfuslu \u015fehir Goma&#8217;da 14 Temmuz tarihinde bir Ebola vakas\u0131 te\u015fhis edildi. Kasaba Ruanda s\u0131n\u0131r\u0131nda bulunuyor. Goma&#8217;n\u0131n s\u0131n\u0131r ula\u015f\u0131m merkezindeki vaka; olduk\u00e7a hareketli, b\u00fcy\u00fck n\u00fcfusun yak\u0131n \u00e7evresinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde hastalar\u0131 izole etmek ve temaslar\u0131 takip etmek \u00e7ok zor oldu\u011fu i\u00e7in sa\u011fl\u0131k yetkilileri i\u00e7in \u00f6zellikle endi\u015fe vericidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Goma, Ruanda taraf\u0131ndaki Gisenyi \u015fehrine biti\u015fik ve insanlar her g\u00fcn iki yer aras\u0131nda seyahat ediyorlar. Ruanda, s\u0131n\u0131r izlemesini h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131 DR Kongo&#8217;ya &#8220;gereksiz&#8221; bir seyahatten ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. 2.600 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 da a\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Uganda da ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6nlemler almaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri, s\u0131n\u0131rdaki yolcular\u0131 s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131 kontrol etmek ve ellerini dezenfekte etmek i\u00e7in taramaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2505\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-420x420.jpg 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/tedros-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>DS\u00d6 ba\u015fkan\u0131 Tedros Adhanom Ghebreyesus, Ebola&#8217;y\u0131  <br> Uluslararas\u0131 Endi\u015fenin Kamu Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Acil Durumu (PHEIC)  ilan etti. <a href=\"http:\/\/www.epa.eu\/health-photos\/health-organisations-photos\/72nd-world-health-assembly-photos-55208821\">Salvatori Di Nolfi \/ EPA<\/a> <br><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">DS\u00d6 2005&#8217;te kabul edilen Uluslararas\u0131 Sa\u011fl\u0131k T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne dayanarak karar ald\u0131. Kararlar, DS\u00d6&#8217;n\u00fcn bir salg\u0131n gibi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olay\u0131nda, di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in bir risk olu\u015fturdu\u011funda ve koordineli bir uluslararas\u0131 cevab\u0131n gerekli oldu\u011fu hallerde acil durum ilan etmesini gerektiriyor. Genel M\u00fcd\u00fcr, Acil Durum Komitesi&#8217;nin salg\u0131n\u0131n <strong>Uluslararas\u0131 Endi\u015fe Verici Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Acil Durumu(PHEIC) <\/strong>olu\u015fturdu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki \u00f6nerisini kabul etti. Karar, vir\u00fcs\u00fcn co\u011frafi yay\u0131l\u0131m\u0131 da dahil olmak \u00fczere son geli\u015fmelere dayan\u0131yordu. PHEIC&#8217;in bildirimi; artan ulusal, b\u00f6lgesel riskleri ve bunlar\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve koordine eylemlere duyulan ihtiyac\u0131 tan\u0131mlayan bir \u00f6nlemdir. Komite ve DS\u00d6, insanlar\u0131n ve malzemelerin hareketini etkileyerek Ebola ile m\u00fccadeleyi engelleyebilecek seyahat veya ticaretle ilgili herhangi bir k\u0131s\u0131tlama \u00f6nermemektedir. Bu t\u00fcr k\u0131s\u0131tlamalar Ebola&#8217;y\u0131 durdurmak yerine, insanlar\u0131 gayr\u0131-resmi ve denetlenmeyen s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015fleri kullanmaya zorlayarak hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lma potansiyelini artt\u0131r\u0131yor. DS\u00d6&#8217;den yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, acil durum bildiriminin salg\u0131na yan\u0131t olarak daha fazla uluslararas\u0131 koordinasyon ihtiyac\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">\u00d6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131ndan dolay\u0131 Ebola, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO) taraf\u0131ndan 4. Risk Grubu Patojen (y\u00fcksek bireysel ve toplumsal risk) olarak kabul edilmektedir. WHO taraf\u0131ndan 4. Risk Grubu Patojen; ciddi insan veya hayvan hastal\u0131klar\u0131na sebep olan, bireyden bireye do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak bula\u015fabilen patojen olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bu gruptaki patojenlerin sebep oldu\u011fu hastal\u0131klar i\u00e7in genellikle etkili bir tedavi ve koruyucu \u00f6nlemler bulunmamaktad\u0131r .<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>PHEIC (<\/strong>Public Health Emergency of International Concern<strong>) Nedir ve Ne Yapar?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Uluslararas\u0131 Endi\u015fe Verici Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Acil Durumu, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan hastal\u0131\u011f\u0131n uluslararas\u0131 yay\u0131lmas\u0131yla di\u011fer devletlere halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 riskini olu\u015fturmas\u0131 ve potansiyel olarak koordineli bir uluslararas\u0131 yan\u0131t gerektirmesi gerekti\u011fini kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olay olan resmi bir bildiridir.  <br>Genel m\u00fcd\u00fcr bir etkinli\u011fin PHEIC olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlerken; insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik riski, uluslararas\u0131 yay\u0131lma riski ve acil durum komitesinin tavsiyesi gibi \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"><em>Bu tan\u0131m \u015fu durum anlam\u0131na gelir:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul><li>ciddi, ani, ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 veya beklenmedik vaka<\/li><li>halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in etkilenen devletin ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine de etki<\/li><li>acil uluslararas\u0131 eylem gerektirebilir<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"><em>Bug\u00fcne kadar bildirilen be\u015f PHEIC vard\u0131: <\/em><\/p>\n\n\n\n<ul><li>2009 H1N1 influenza,<\/li><li> 2014 \u00e7ocuk felci <\/li><li> 2016 Zika vir\u00fcs\u00fc &nbsp; <\/li><li>2014\u2019te ba\u015flayan 2016&#8217;da sona ermeden \u00f6nce Bat\u0131 Afrika&#8217;da 11.000&#8217;den fazla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcren, 2016\u2019da durdu\u011fu zaman \u00fc\u00e7 k\u0131tada dokuz \u00fclkeye yay\u0131lan, 28.000\u2019den fazla ki\u015fide hastal\u0131k yapan ve 11.300\u2019\u00fcn \u00fczerinde insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi 53 milyar dolara mal olan Gine\u2019de tarihteki en b\u00fcy\u00fck Ebola salg\u0131n\u0131 <\/li><li>2018 Temmuz DRC ebola salg\u0131n\u0131<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola ne kadar uzun s\u00fcre DRC&#8217;de devam ederse vir\u00fcs\u00fcn o kadar \u00e7ok DRC&#8217;nin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine yay\u0131lacak olaca\u011f\u0131, durumun ne kadar korkutucu oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. Uganda&#8217;ya yay\u0131lma bir uyar\u0131 i\u015fareti olabilir. Bu salg\u0131n\u0131n yak\u0131nda sona erece\u011fi konusundaki iyimserlik kabul edilemez. Ac\u0131mas\u0131z ger\u00e7ekler tart\u0131\u015f\u0131lamaz. Mevcut Ebola salg\u0131n\u0131 geni\u015fliyor, azalm\u0131yor. Uluslararas\u0131 alanda yay\u0131lma potansiyeli bulunan kom\u015fu \u00fclkelere yay\u0131lma riski art\u0131yor. Olas\u0131l\u0131klar korkun\u00e7. <\/p>\n\n\n\n<h2>Ebola Nedir?<\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola vir\u00fcs\u00fc ad\u0131n\u0131 Afrika\u2019daki bir nehirden alan, insanlarda ve memelilerde a\u011f\u0131r seyreden, genellikle \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan, \u00e7ok tehlikeli Filoviridae ailesinden RNA vir\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Ebola ilk defa 1976 y\u0131l\u0131nda e\u015fzamanl\u0131 salg\u0131nlar olarak Sudan\u2019\u0131n Nzara kentinde ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti\u2019nin Yambuku kentinde, vir\u00fcs\u00fcn ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 Ebola Nehri\u2019ne yak\u0131n bir k\u00f6yde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130lk vakan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc hastaneye, s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 Ebola nehrinde bir seyahate \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra hastalanan bir okul \u00f6\u011fretmeni geldi. \u0130lk Ebola kurban\u0131n\u0131n vir\u00fcs\u00fcn yarasa veya maymun oldu\u011funu s\u00f6yleyen bir &#8220;rezervuar&#8221; hayvanla temas ettikten sonra vir\u00fcs\u00fc edindi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2536\" width=\"584\" height=\"584\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-river-420x420.jpg 420w\" sizes=\"(max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><figcaption>Ebola Nehri<br>Kaynak: united states of afrika<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Talihsiz \u00f6\u011fretmen hemoraji ve dehidrasyondan \u00f6lmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, hem\u015fireler kendisine s\u0131tma \u00f6nleyici ila\u00e7 olan klorokin enjeksiyonu vererek hayat\u0131n\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Kullan\u0131lan i\u011fneye ne oldu\u011fu tam olarak bilinmiyor ancak ihmal &nbsp;Yambuku hastanesinde Ebola&#8217;n\u0131n di\u011fer hastalara uygun sterilizasyon olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131  bula\u015ft\u0131. Tek bir vaka yak\u0131n zamanda onlarca oldu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2507\" width=\"574\" height=\"574\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-420x420.jpg 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/1976-ebola-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 574px) 100vw, 574px\" \/><figcaption>Zaire Ebola salg\u0131n\u0131 kurbanlar\u0131n\u0131n hem\u015fire ziyaretleri (1976). <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nurse-nun_visits_graves_of_victims_of_1976_Zaire_Ebola_outbreak.jpg?uselang=en-gb#\/media\/File:Nurse-nun_visits_graves_of_victims_of_1976_Zaire_Ebola_outbreak.jpg\">CDC \/ Wikimedia Commons<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Hastaneye rutin tedavi i\u00e7in gelen insanlar da enfekte olmu\u015f ve hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7evreye yaym\u0131\u015flard\u0131r. Salg\u0131n bitti\u011finde, hastane personeli de dahil olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 300 \u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fti. Sonunda Mayinga adl\u0131 \u00f6len hem\u015fireden bir kan \u00f6rne\u011fi al\u0131nd\u0131 . Analiz i\u00e7in Bel\u00e7ika\u2019dan Anvers\u2019e g\u00f6nderilen Mayinga\u2019n\u0131n kan\u0131nda solucan gibi g\u00f6r\u00fcnen garip g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc tamamen yeni bir vir\u00fcs g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu filovir\u00fcs (filamentli yap\u0131s\u0131na dayanan aile ismi) &#8220;Zaire ebolavir\u00fcs su\u015fu Mayinga&#8221; olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131. Vir\u00fcs\u00fcn ad\u0131 koyulurken men\u015fei \u00fclkeye, talihsiz \u00f6\u011fretmenin muhtemelen yakalad\u0131\u011f\u0131 nehire ve vir\u00fcs\u00fcn izole edildi\u011fi hem\u015fireye at\u0131fta bulunuldu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-in-blood-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2532\" width=\"587\" height=\"587\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-in-blood-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-in-blood-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-in-blood-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-in-blood-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola-in-blood-420x420.jpg 420w\" sizes=\"(max-width: 587px) 100vw, 587px\" \/><figcaption>Kan damar\u0131nda ebola vir\u00fcs\u00fc  (ye\u015fil) .<br>Northumbria \u00dcniversitesi <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Filoviridae vir\u00fcs ailesi \u00fc\u00e7 cins i\u00e7erir: Cuevavirus, Marburgvirus ve Ebolavirus. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"><em>Ebolavir\u00fcs cinsinde alt\u0131 t\u00fcr tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r: Zaire, Bundibugyo, Sudan, Ta\u00ef Orman\u0131, Reston ve Bombali.<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul><li> 1.  <strong>Bundibugyo ebolaviru<\/strong>s (BDBV)<\/li><li> 2. &nbsp;<strong>Zaire ebolavir\u00fcs&nbsp;<\/strong>(EBOV) <\/li><li> 3. &nbsp;<strong>Sudan ebolavirus&nbsp;<\/strong>(SUDV) <\/li><li> 4. &nbsp;<strong>Reston ebolavirus&nbsp;<\/strong>(RESTV) yaln\u0131zca maymunlarda bulunan<\/li><li> 5. &nbsp;<strong>Tai Forest ebolavir\u00fcs&nbsp;<\/strong>Fildi\u015fi Sahili ebolavir\u00fcs (TAFV)  <\/li><li> 6. <strong>Bombali ebolavir\u00fcs <\/strong>(en son bulunan)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Bu alt\u0131 t\u00fcrden ilk \u00fc\u00e7\u00fc Afrika\u2019da b\u00fcy\u00fck Ebola salg\u0131nlar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. DRC&#8217;de ve 2014-2016 Bat\u0131 Afrika salg\u0131nda mevcut salg\u0131na neden olan vir\u00fcs, Zaire ebolavirus t\u00fcr\u00fcne aittir. TAFV t\u00fcr\u00fcn\u00fcn Filipinler\u2019de ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nde insanlar\u0131 enfekte etti\u011fi saptanm\u0131\u015f ancak bug\u00fcne kadar insanlarda bu vir\u00fcsten kaynaklanan bir hastal\u0131k ya da \u00f6l\u00fcm rapor edilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebolavir\u00fcs, negatif iplik\u00e7ikli RNA genomunu i\u00e7eren helisel bir n\u00fckleokapsiti bar\u0131nd\u0131r\u0131r. N\u00fckleokapsiti  \u00e7evreleyen, konak h\u00fccrenin zar\u0131ndan yap\u0131lan bir d\u0131\u015f lipid zarf\u0131 vard\u0131r. Virionun d\u0131\u015f y\u00fczeyi, virionun yedi yap\u0131sal proteininden biri olan ve d\u0131\u015f y\u00fczeyinde salg\u0131lanan glikoproteinden olu\u015fan k\u00fcresel \u00e7ivilerle kapl\u0131d\u0131r. Glikoprotein virionun bir resept\u00f6re ba\u011flanmas\u0131na izin verir. Kona\u011f\u0131n&nbsp; h\u00fccre y\u00fczeyiyle ve dolay\u0131s\u0131yla konak h\u00fccre zar\u0131 ile kayna\u015farak enfeksiyona yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/afrika-ebola.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-2512\" width=\"542\" height=\"407\" \/><figcaption> Siyah \u00e7arp\u0131: 2013 \u00f6ncesi resmi Zaire ebolavir\u00fcs salg\u0131nlar\u0131n\u0131n yeri. <br>Mor \u00e7arp\u0131: 2013 \u00f6ncesi resmi Sudan ebolavir\u00fcs salg\u0131nlar\u0131n\u0131n yeri.<br> Koyu sar\u0131 \u00e7arp\u0131: 2013 \u00f6ncesi resmi Bundibugyo ebolavir\u00fcs salg\u0131nlar\u0131n\u0131n yeri. <br>A\u00e7\u0131k mavi \u00e7arp\u0131: resmi Tai Orman\u0131 ebolavir\u00fcs salg\u0131nlar\u0131n\u0131n yeri, 2013 \u00f6ncesi. <br>K\u0131rm\u0131z\u0131 noktalar: Yerel pop\u00fclasyonun 2013 \u00f6ncesi Ebola&#8217;ya antikorlar\u0131 bulunan yerler. K\u0131rm\u0131z\u0131 noktal\u0131 \u00e7izgi: Ebola&#8217;n\u0131n do\u011fal rezervuar oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen meyve yarasas\u0131 aral\u0131\u011f\u0131. <br> Meyve yarasalar\u0131 Ebola vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn do\u011fal kona\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilir. Ebola vir\u00fcslerinin co\u011frafik da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 meyve yarasalar\u0131n\u0131nkiyle \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir <br>Kaynak: Derek Gatherer<br><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">EBOV, ebolavir\u00fcslerin en \u00f6l\u00fcmc\u00fcs\u00fc olup, \u00f6l\u00fcm oran\u0131 y\u00fczde 50 ila 90 aras\u0131ndad\u0131r. 1976&#8217;da Zaire&#8217;de (daha sonra Kongo Demokratik Cumhuriyeti&#8217; nde) meydana gelen bir hemorajik hastal\u0131k salg\u0131n\u0131nda ke\u015ffedildi . Ayn\u0131 y\u0131l, Sudan&#8217;da benzer bir hastal\u0131k salg\u0131n\u0131 rapor edildi ve SUDV&#8217;nin ke\u015ffedilmesine yol a\u00e7t\u0131. 1989 y\u0131l\u0131nda Filipinler\u2019 den ABD&#8217;ye bir maymun t\u00fcr\u00fc ithal edilmi\u015fti. Ard\u0131ndan&nbsp;&nbsp;RESTV\u2019e yol a\u00e7an bir filovir\u00fcs ile enfekte oldu\u011fu bulundu. RESTV, Afrika d\u0131\u015f\u0131nda tespit edilen ilk Ebolavir\u00fcs idi. 1994 y\u0131l\u0131nda, Fildi\u015fi Sahil&#8217;ndeki Ta\u00ef Ulusal Park\u0131&#8217;ndaki hemorajik bir hastal\u0131ktan \u00f6len bir \u015fempanzede otopsi yapan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 TAFV vakas\u0131 tespit etti. BDBV ise 2007 y\u0131l\u0131nda Uganda\u2019n\u0131n Bundibugyo b\u00f6lgesinde bir hemorajik ate\u015f salg\u0131n\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Bombali ebolavir\u00fcs\u00fcn\u00fc, Kenya&#8217;n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusundaki Taita Tepeleri&#8217;nde yakalanan serbest kuyruklu bir yarasada tespit etti. Daha \u00f6nce Afrika&#8217;n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki \u00fclkelerde vah\u015fi ya\u015famdan hi\u00e7bir Ebolavir\u00fcs bildirilmemi\u015ftir. Bombali ebolavir\u00fcs\u00fcn\u00fcn insanlar\u0131 enfekte etti\u011fini g\u00f6steren hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Ebola \u0130nsanlar Aras\u0131nda Nas\u0131l Yay\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn primer insan enfeksiyonu kayna\u011f\u0131 vah\u015fi hayvanlard\u0131r. Maruz kalma, korunmas\u0131z avlanma ve et t\u00fcketimi i\u00e7in enfekte vah\u015fi hayvanlar\u0131n i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Maruz kalma; enfekte olmu\u015f kan, salg\u0131 ve organlar ile yak\u0131n temas\u0131 i\u00e7erir. Afrika&#8217;da et b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar; maymunlar, \u015fempanzeler, goriller, \u00e7al\u0131 domuzlar\u0131, orman antiloplar\u0131 (d\u00fcveler), chevrotains, pangolin, misk ve yarasalar\u0131 i\u00e7erir. Baz\u0131 \u00f6zel meyve yarasa t\u00fcrleri, Ebola vir\u00fcs\u00fc i\u00e7in olas\u0131 do\u011fal konaklar olarak kabul edilir. Bilim insanlar\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 meyve yarasalar\u0131na ba\u011flad\u0131 ve bir\u00e7ok ki\u015fi enfeksiyonun sebebinin o oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/bat-ebola-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2529\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/bat-ebola-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/bat-ebola-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/bat-ebola-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/bat-ebola-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/bat-ebola-110x110.jpg 110w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> <br>Bilim insanlar\u0131 meyve yarasas\u0131nda Ebola belirtileri buldu. <br>Bu yarasalar G\u00fcney Asya&#8217;da, Hindistan&#8217;dan \u00c7in&#8217;e yayg\u0131nd\u0131r.&nbsp;<br>Kevin Olival \/ EcoHealth \u0130ttifak\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola vir\u00fcs\u00fc bir insan v\u00fccuduna girdi\u011finde, hemen hemen t\u00fcm organlarda ve dokularda \u00e7ok y\u00fcksek konsantrasyonlarda \u00e7o\u011fal\u0131r. 2 ila 21 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir ink\u00fcbasyon s\u00fcresinden sonra, insandan insana ge\u00e7i\u015f yoluyla yay\u0131l\u0131r. Bula\u015fma; cilt a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla, mukoza membranlar\u0131 gibi kanla, sekresyonlarla veya di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla (d\u0131\u015fk\u0131, kusma) do\u011frudan temas yoluyla ger\u00e7ekle\u015fir. Aile bireylerinin ve di\u011fer yas tutanlar\u0131n, \u00f6len ki\u015finin bedeniyle do\u011frudan temasta oldu\u011fu mezar t\u00f6renleri de bula\u015fmada rol oynayabilir. Ebola vir\u00fcs\u00fc sebebiyle \u00f6len ki\u015filerin cenazesinde, 48 saat s\u00fcreyle vir\u00fcs at\u0131l\u0131m\u0131 ve bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 devam etti\u011finden cenazeyle temas ve cenaze i\u015flemleri y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131r. Bu nedenle Ebola vir\u00fcs\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6lenlerin bedenleri yaln\u0131zca uygun ki\u015fisel koruyucu ekipman giyen ki\u015filer taraf\u0131ndan derhal g\u00f6m\u00fclmelidir. DS\u00d6, Ebola vir\u00fcs\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6lm\u00fc\u015f olabilecek insan cesetlerinin g\u00fcvenli ve onurlu bir \u015fekilde g\u00f6mmek i\u00e7in e\u011fitimli ve donan\u0131ml\u0131 mezar ekipleri taraf\u0131ndan ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini tavsiye etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola5-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2530\" width=\"581\" height=\"579\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola5-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola5-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola5-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola5-110x110.jpg 110w\" sizes=\"(max-width: 581px) 100vw, 581px\" \/><figcaption> Ebola kurban\u0131 Kongo Demokratik Cumhuriyeti  Beni&#8217;de defnediliyor.<br>AP FOTO\u011eRAF \/ JEROME DELAY <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Kirlenmi\u015f yataklar, yatak \u00f6rt\u00fcleri ve kuma\u015flarla do\u011frudan temas enfeksiyon kayna\u011f\u0131 olabilir. Yeterli enfeksiyon kontrol \u00f6nlemleri ve t\u0131bbi prosed\u00fcrler kullan\u0131lmadan Ebola hastalar\u0131na bak\u0131m ve tedavi s\u0131ras\u0131nda oldu\u011fu gibi yak\u0131n temasta bulunulmas\u0131 sonucu sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na bula\u015fabilir.Di\u011fer bir risk ise cinsel yolla bula\u015fmad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola salg\u0131nlar\u0131 sa\u011fl\u0131k tesislerinde h\u0131zla yay\u0131labilir (klinikler, hastaneler v.b.). Maske, elbise ve eldiven gibi uygun koruyucu ekipman giymeyen personelin bulundu\u011fu sa\u011fl\u0131k tesislerinde vir\u00fcse maruziyet riski y\u00fcksektir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Enjekt\u00f6r ve ekipmanlar\u0131n uygun bir\n\u015fekilde temizlenmesi ve imha edilmesi \u00f6nemlidir. Tek kullan\u0131ml\u0131k olmayan\nmalzemeler tekrar kullan\u0131lmadan \u00f6nce sterilize edilmelidir. Sterilizasyona\ndikkat edilmezse vir\u00fcs bula\u015f\u0131m\u0131 devam eder ve salg\u0131n b\u00fcy\u00fcyebilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola ile enfekte olmu\u015f insanlar, 2 ila 21 g\u00fcnl\u00fck bir ink\u00fcbasyon s\u00fcresinden sonra semptomlar ortaya \u00e7\u0131kana kadar bula\u015f\u0131c\u0131 olmazlar. Ate\u015f i\u00e7eren semptomlar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan itibaren bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ba\u015flar. Bir ba\u015fka ifade ile ate\u015f ve klinik bulgular\u0131n geli\u015fimi \u00f6ncesinde hastalar ba\u015fkalar\u0131na vir\u00fcs\u00fc bula\u015ft\u0131ramazlar.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">1976 ve 1979 y\u0131llar\u0131nda Ebola vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda yarasalar bula\u015fma ile ili\u015fkiliydi. 2002-2003 y\u0131llar\u0131nda, bilim insanlar\u0131 Ebola vir\u00fcs\u00fc bar\u0131nd\u0131ran\u0131 ve yayan\u0131 bulmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdi. Ebola vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Gabon ve Kongo Cumhuriyeti&#8217;nden binlerce hayvan yakalad\u0131lar. Bunlar\u0131n aras\u0131nda 679 yarasa, 222 ku\u015f ve di\u011fer memeliler vard\u0131. Sonu\u00e7 olarak, Ebov vir\u00fcs\u00fc 3 t\u00fcr yarasada (Hypsignathus monstrosus, Epomops franqueti ve Myonycteris torquata) bulundu ve bu yarasalarda Ebola vir\u00fcs\u00fc belirtileri yoktu. B\u00f6ylece, yarasalar\u0131n Ebola vir\u00fcs\u00fc i\u00e7in do\u011fal ev sahibi oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kinci konak primatlar, domuzlar, b\u00f6cekler, bitkiler olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">\u0130nsanlar hayvanlar\u0131n kesim s\u00fcrecinde; kan, s\u00fct veya \u00e7i\u011f veya az pi\u015fmi\u015f et t\u00fcketimi yoluyla yad da enfekte hayvanlarla direk temas yoluyla enfekte olabilirler. Vir\u00fcs daha sonra insandan insana, enfekte olmu\u015f ki\u015filerin kanlar\u0131, salg\u0131lar\u0131 veya di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 yoluyla do\u011frudan temasla veya ortamdaki kontamine olmu\u015f i\u011fnelerle, di\u011fer ekipmanlarla temastan ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n<h2>Belirtiler<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Hastal\u0131\u011f\u0131n kulu\u00e7ka s\u00fcresi (vir\u00fcsle enfekte olduktan belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcre) 2 ila 21 g\u00fcnd\u00fcr.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola; y\u00fcksek ate\u015f, halsizlik, yo\u011fun kas ve eklem a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, kusma ve ishal, cilt d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri, b\u00f6brek ve karaci\u011fer yetmezli\u011fi, i\u00e7 ve d\u0131\u015f kanama, \u015fok ve nihayetinde \u00f6l\u00fcm ile karakterizedir. Kayda de\u011fer \u00e7abalara ra\u011fmen, salg\u0131nlar aras\u0131nda vir\u00fcs\u00fc bula\u015ft\u0131rmadan tutabilecek hi\u00e7bir hayvan tan\u0131mlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Ebola hemorajik ate\u015finin patogenezi tam olarak anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r ve Ebola\u2019n\u0131n tam olarak etkili tedavisi mevcut de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Hastalar klinik semptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 takip eden 14. g\u00fcn\u00fc ge\u00e7irmi\u015f ise ya\u015fama \u015fans\u0131 daha y\u00fcksektir. Hastalarda klinik bulgular\u0131n geli\u015fimesinden itibaren \u00f6lene kadar vir\u00fcs miktar\u0131 artar. \u00d6l\u00fcm s\u0131kl\u0131kla klinik bulgular\u0131n geli\u015fimini takiben 9 ile 10. g\u00fcnler sonras\u0131nda septik \u015fok, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi ve yayg\u0131n damar i\u00e7i p\u0131ht\u0131la\u015fma bozuklu\u011fu  ile olur. Hastal\u0131k; vir\u00fcs\u00fcn patojenitesine ve ki\u015finin nitelikli sa\u011fl\u0131k hizmeti al\u0131p alamama durumuna g\u00f6re %25-90 oran\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc seyretmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">2014 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Orta-Bat\u0131 Afrika\u2019da g\u00f6r\u00fclen salg\u0131nda dikkat \u00e7eken en \u00f6nemli \u00f6zelliklerden birisi vakalar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131nda hemorajik bulgular\u0131n (i\u00e7 ve d\u0131\u015f kanama) varl\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Kanama, en k\u00f6t\u00fc Ebola vir\u00fcs\u00fc belirtisidir. Deri kanamas\u0131 ve viseral kanama gibi i\u00e7 ve d\u0131\u015f kanamalar\u0131 i\u00e7erir. \u0130\u00e7 kanama, k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00f6z ve kanl\u0131 kusmayla sonu\u00e7lan\u0131r. Hasta \u00f6ks\u00fcr\u00fcr, kan t\u00fck\u00fcr\u00fcr ve d\u0131\u015fk\u0131da kan bulunur. Deri i\u00e7ine kanama, hematom ve benzeri \u015feylere neden olabilir. S\u0131kl\u0131kla, kanama semptomlar\u0131n\u0131n geli\u015fimi daha k\u00f6t\u00fc bir gidi\u015fata i\u015faret eder ve bu kan kayb\u0131 \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"> A\u011f\u0131r hastalar yo\u011fun bir destekleyici bak\u0131ma ihtiya\u00e7 duyarlar. Hastalar genellikle \u00e7ok su kaybetti\u011finden elektrolit ya da intraven\u00f6z s\u0131v\u0131lar (damar i\u00e7i s\u0131v\u0131) i\u00e7eren sol\u00fcsyonlarla oral yoldan su verilmesiyle su kayb\u0131n\u0131n giderilmesi gerekmektedir<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2537\" width=\"591\" height=\"591\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-420x420.jpg 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola6-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><figcaption> Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217;ndeki sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 insanlar\u0131 k\u0131z\u0131l\u00f6tesi bir termometre kullanarak Ebola semptomlar\u0131 i\u00e7in taramaktad\u0131r.<br> Kaynak: Sven Torfinn \/ Panos <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2><strong>Tan\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Yeni vakalara ge\u00e7 tan\u0131 konuluyor, bu da vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli zaman\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. Ne yaz\u0131k ki, Ebola&#8217;n\u0131n  ink\u00fcbasyon s\u00fcresi ve grip benzeri semptomlar\u0131 di\u011fer baz\u0131 bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klarla benzer oldu\u011fu i\u00e7in klinik EBOV vakalar\u0131 s\u0131kl\u0131kla yanl\u0131\u015f tan\u0131 al\u0131yor. EVH\u2019nin tan\u0131s\u0131 yap\u0131lmadan s\u0131tma, tifo, \u015figelloz, kolera, leptospiroz, veba, riketsiyal hastal\u0131k, menenjit, hepatit ve di\u011fer viral kanamal\u0131 ate\u015fler ara\u015ft\u0131r\u0131larak bu hastal\u0131klar\u0131n olmad\u0131klar\u0131 kan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r. EVH\u2019nin kesin tan\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fik tipte laboratuvar testleri ile yap\u0131labilir. Hastadan al\u0131nan \u00f6rnekler son derece biyolojik tehlike riski ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Testler s\u0131k\u0131 biyolojik muhafaza \u00f6nlemleri al\u0131narak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.plos.org\/\" target=\"_blank\"><strong>PLOS<\/strong><\/a> <em>(\u0130hmal Edilmi\u015f Tropikal Hastal\u0131klar) &#8216;da <\/em>yay\u0131nlanan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, 1976&#8217;da ke\u015ffedildi\u011finden beri Ebola vir\u00fcs\u00fc hastal\u0131k salg\u0131nlar\u0131n\u0131n tahmini yar\u0131s\u0131 tespit edilememi\u015ftir . Cambridge \u00dcniversitesi&#8217;nden Emma Glennon \u00f6nderli\u011finde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma, Ebola salg\u0131nlar\u0131n\u0131n ve di\u011fer halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehditlerinin erken ve tutarl\u0131 bir \u015fekilde tespit edilmesi i\u00e7in geli\u015fmi\u015f tespit ve h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale ihtiyac\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>A\u015f\u0131 ve Tedavi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Spesifik bir tedavi yoktur. EBOV enfeksiyon s\u0131ras\u0131nda erken te\u015fhis edilse bile etkili, anti-viral tedaviler mevcut de\u011fildir. Bunun yerine, tedaviler temel olarak destekleyicidir ve hidrasyon, kan hacmi bak\u0131m\u0131, a\u011fr\u0131 y\u00f6netimi i\u00e7erir. \u015eu anda lisansl\u0131 Ebola vir\u00fcs\u00fc a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra maruz kalma \u00f6ncesi ve sonras\u0131 olan tedavilerin eksikli\u011fi de var. \u0130nsan Ebola vir\u00fcs\u00fc enfeksiyonlar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndaki son art\u0131\u015flar ve bir biyo-ter\u00f6rizm ajan\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131, a\u015f\u0131 geli\u015fimini bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in bir \u00f6ncelik haline getirmektedir. Geleneksel inaktive edilmi\u015f a\u015f\u0131lar, Ebola vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn (EBOV) \u0131s\u0131, formalin veya \u03b3 \u0131\u015f\u0131nlama yoluyla etkisizle\u015ftirilmesiyle \u00fcretildi. Baz\u0131 geleneksel a\u015f\u0131 adaylar\u0131, koruyucu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkilerini stim\u00fcle etmede etkili de\u011fildi. Bu durum yeni ila\u00e7 terapileri test edilmesine neden oldu.Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar Ebolavir\u00fcs enfeksiyonunun patogenezinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli ilerleme kaydetti ve baz\u0131 umut verici a\u015f\u0131 adaylar\u0131n\u0131n insan olmayan vir\u00fcs ta\u015f\u0131yan primatlarda (NHP) \u00f6l\u00fcmc\u00fcl enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Ama yine de a\u015f\u0131land\u0131ktan sonra insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 iyile\u015firken, neden baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc tam olarak anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber \u00f6lenlerin vir\u00fcse kar\u015f\u0131 yeterli ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131 geli\u015ftiremedikleri bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">A\u015f\u0131lanmaya ya da \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131na kar\u015f\u0131 isteksizlik ve reddetme, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan 2019&#8217;daki en b\u00fcy\u00fck on k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k tehdidinden biri olarak belirlenmi\u015ftir. Korku, g\u00fcvensizlik ve hastal\u0131\u011fa maruz kal\u0131p hasta olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131n virulent bir hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131lanmalar\u0131n\u0131 isteyip istemediklerini etkileyen \u00fc\u00e7 ana fakt\u00f6rd\u00fcr.  <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"> DRC&#8217;de halen devam eden 2018-2019 Ebola salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ebola hastalar\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n etkinli\u011fini ve g\u00fcvenli\u011fini etik \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmek \u00fczere ilk kez 2018 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok ila\u00e7l\u0131 randomize kontrol denemesi ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Korunma<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\"> Salg\u0131n olan b\u00f6lgelere salg\u0131n s\u00fcresince m\u00fcmk\u00fcnse gidilmemesi \u00f6nerilir. Gidilmesi durumunda ise giden ki\u015filerin ve orada ya\u015fayan insanlar\u0131n \u015fu \u00f6nlemleri almas\u0131 gerekir:<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Di\u011fer bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klarda oldu\u011fu gibi hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemenin en \u00f6nemli uygulamalar\u0131ndan biri ellerin d\u00fczenli olarak y\u0131kanmas\u0131d\u0131r. Elleri su ve sabunla y\u0131kamak (ya da sabun bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde alkol bazl\u0131 el losyonu kullanmak) ciltte potansiyel enfekte materyalleri uzakla\u015ft\u0131r\u0131r, hastal\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7i\u015fini \u00f6nler. Eldiven kullan\u0131lan durumlarda eldivenleri \u00e7\u0131karmadan \u00f6nce su ve sabunla ellerin y\u0131kanmas\u0131, eldivenleri \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra da ellerin y\u0131kanmas\u0131 \u00f6nerilir. Di\u011fer tavsiyeler;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">\u00d6l\u00fc hayvanlarla, \u00f6zellikle de primatlarla direk temastan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Yerel pazarlarda t\u00fcketim i\u00e7in sat\u0131lan primatlar dahil vah\u015fi hayvanlar\u0131n etini yemeyin.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Enfeksiyon olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 asgariye indirmek i\u00e7in EVH oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenilen insan ya da hayvanlarla yak\u0131n temas ederken enfeksiyon kontrol \u00f6nlemlerini uygulay\u0131n. Ama\u00e7 enfekte hastalar\u0131n salg\u0131 ve kan\u0131yla temas\u0131 \u00f6nlemektir. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Hastan\u0131n \u00f6lmesi durumunda cesetle do\u011frudan temas\u0131n \u00f6nlenmesi de ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ebola&#8217; dan \u00f6lm\u00fc\u015f insanlar derhal g\u00fcvenli bir \u015fekilde g\u00f6m\u00fclmelidir. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn, Ebola vir\u00fcs\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtulan baz\u0131 ki\u015filerde \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde kald\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bu b\u00f6lgeler testisleri, g\u00f6z\u00fcn i\u00e7ini ve merkezi sinir sistemini i\u00e7erir. Hamile iken enfekte olmu\u015f kad\u0131nlarda vir\u00fcs plasenta, amniyotik s\u0131v\u0131 ve fet\u00fcste bulunabilir. Emzirme d\u00f6neminde enfekte olmu\u015f kad\u0131nlarda vir\u00fcs anne s\u00fct\u00fcnde kalabilir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 risk alt\u0131nda bulunan ba\u015fka bir gruptur. Ebola \u015f\u00fcphesi ta\u015f\u0131yan ya da tan\u0131s\u0131 kesinle\u015fmi\u015f hastalardan al\u0131nan \u00f6rnekler e\u011fitimli personel taraf\u0131ndan uygun donan\u0131ml\u0131 laboratuvarlarda i\u015fleme tabi tutulmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Sa\u011fl\u0131k tesislerinde hastal\u0131k bula\u015fma riski y\u00fcksektir. Bu nedenle sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bir Ebola Hemorajik Ate\u015fi vakas\u0131n\u0131 fark etmesi ve pratik viral hemorajik ate\u015fi karantina \u00f6nlemlerini uygulamak i\u00e7in haz\u0131r olmas\u0131 gereklidir. <br><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 semptomlar\u0131 spesifik olmad\u0131\u011f\u0131ndan erken tan\u0131s\u0131 her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. Bu sebeple, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n tan\u0131lar\u0131 ne olursa olsun t\u00fcm hastalarla ilgilenirken her a\u015famada standart \u00f6nlemleri uygulamalar\u0131 gerekmektedir.   Bu \u00f6nlemler aras\u0131nda koruyucu k\u0131yafetlerin giyilmesi (\u00f6nl\u00fck, eldiven, maske, g\u00f6z koruyucu ekipman gibi) yer almaktad\u0131r. Enfeksiyonun yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemekle ilgili olarak ekipman ve enjekt\u00f6rlerin sterilize edilmesi, uygun bir \u015fekilde imha edilmesi ve hastalar\u0131n v\u00fccut salg\u0131lar\u0131n\u0131n da uygun bir \u015fekilde imha edilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Ebola&#8217;dan etkilenmi\u015f toplumlarda bireyler hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fas\u0131 ve salg\u0131n\u0131n \u00f6nlemleri konusunda bilgilendirilmelidir. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">E\u011fer sizde, aile bireylerinizden birinde ya da \u00e7evrenizde ate\u015f ya da titreme, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, bulant\u0131, kusma veya ciltte d\u00f6k\u00fcnt\u00fc belirtileri g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse acilen bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurun. Sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurmak \u00fczere gitti\u011finizde di\u011fer ki\u015filerle temastan ve ba\u015fka yerlere yapaca\u011f\u0131n\u0131z ziyaretlerden ka\u00e7\u0131n\u0131n. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-background has-medium-font-size has-very-light-gray-background-color\"><strong><em>Topluluk kat\u0131l\u0131m\u0131, salg\u0131nlar\u0131 ba\u015far\u0131yla kontrol etmenin anahtar\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><em> <\/em><\/p>\n\n\n\n<h2>T\u00fcrkiye&#8217;de Ebola<\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">T.C Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re \u00fclkemizde bug\u00fcne kadar salg\u0131nlar\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeleri ziyaret eden veya buralardan gelen 37 ki\u015fide Ebola Vir\u00fcs Hastal\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan (EVH) \u015f\u00fcphelenilmi\u015f ancak yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerin hi\u00e7birinde EVH tespit edilmemi\u015ftir. Bu vakalardan 14\u2019\u00fcnde s\u0131tma tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Afrika&#8217;da fedakarca m\u00fccadele edenler \u201cHayatlar\u0131m\u0131z\u0131 riske atmak istemiyoruz.\u201d diyebilirlerdi. Bunu s\u00f6ylemediler. \u201cSava\u015faca\u011f\u0131z.\u201d dediler. <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u201cBiz hayat kurtar\u0131c\u0131y\u0131z, bu sald\u0131r\u0131lardan korkmayaca\u011f\u0131z. Karar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz ve Ebola&#8217;y\u0131 bitirmek i\u00e7in sava\u015faca\u011f\u0131z. \u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Onlar Afrika&#8217;daki yoksulluk d\u00fczeyini ve n\u00fcfusun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm sorunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar. Mesleklerine olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in verdikleri s\u00f6zler onlar\u0131 m\u00fccadeleye itiyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">\u0130\u00e7inde bulunduklar\u0131 ko\u015fullar\u0131 hayal etmelisiniz. Saat 18:00&#8217;dan sonra soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 var. Banyolar i\u00e7in s\u0131cak su almak zor. Her yerden Ebola enfeksiyonu kapma riski var. G\u0131dalar, tedavi kaynaklar\u0131 say\u0131l\u0131 say\u0131da. G\u0131dalara enfeksiyon bula\u015fma riski de var \u00fcstelik. Ordu ile silahl\u0131 gruplar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan kaynaklanan sa\u011fl\u0131k personeline g\u00f6re sald\u0131r\u0131lar s\u0131k \u200b\u200bg\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. WHO i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bir epidemiyolog olan Dr. Richard Mouzoko, <a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/19-04-2019-who-ebola-responder-killed-in-attack-on-the-butembo-hospital\">Nisan ay\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc<\/a> ve klinikler yak\u0131ld\u0131. \u015eiddet ayn\u0131 zamanda Ebola\u2019yla enfekte olmu\u015f topluluklarla ileti\u015fim kurmay\u0131 engelliyor. Bu da salg\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2538\" width=\"588\" height=\"588\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ebola7-420x420.jpg 420w\" sizes=\"(max-width: 588px) 100vw, 588px\" \/><figcaption>Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, Kongo Demokratik Cumhuriyeti&#8217;ndeki Ebola tedavi merkezinin penceresindeki kur\u015fun deli\u011finden g\u00f6r\u00fcld\u00fc. <br>Kaynak: John Wessels \/ AFP \/ Getty <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Salg\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek, toplumun Ebola m\u00fcdahale ekibine g\u00fcvendi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131ran bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir ortam gerektirir. Daha y\u00fcksek bir topluluk bilinci ve kat\u0131l\u0131m\u0131 olmadan, DRB&#8217;deki Ebola salg\u0131n\u0131n\u0131n sonunu g\u00f6rmek zordur. Uluslararas\u0131 ortaklarla \u00e7al\u0131\u015fmak, erken ve koordineli bir \u015fekilde cevap vermek, bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131\u011f\u0131 durdurmak i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p> D\u00fcnyan\u0131n \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 farketmesi ve ikiye katlamas\u0131 zaman\u0131 geldi. Bu salg\u0131n\u0131 sona erdirmek ve daha iyi bir sa\u011fl\u0131k sistemi olu\u015fturmak i\u00e7in DRC ile dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde birlik olarak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekiyor. En zor ko\u015fullar alt\u0131nda neredeyse bir y\u0131l boyunca ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131. Hepimiz i\u015fini fedak\u00e2rca yapanlara bor\u00e7luyuz. Sadece DS\u00d6&#8217;den de\u011fil, h\u00fck\u00fcmetten, ortaklardan ve topluluklardan da. Y\u00fck\u00fc daha fazla omuzlamak i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p><cite>DS\u00d6 ba\u015fkan\u0131 Tedros Adhanom Ghebreyesus <\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">\u00c7at\u0131\u015fma b\u00f6lgesi i\u00e7indeki b\u00fcy\u00fck bir \u015fehirde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131\u011f\u0131n patlamas\u0131, daha fazla fon gibi teknik bir \u00e7\u00f6z\u00fcmle \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Ebola&#8217;n\u0131n uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131r boyunca yay\u0131lmas\u0131, uluslararas\u0131 toplumun hastal\u0131kla m\u00fccadeledeki \u00e7abalar\u0131n\u0131 yeniden ba\u015flatmas\u0131 ve iki kat\u0131na \u00e7\u0131karmas\u0131 gerekti\u011finin a\u00e7\u0131k bir i\u015faretidir. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:25px\"><a href=\"https:\/\/www.thelancet.com\/journals\/laninf\/article\/PIIS1473-3099(19)30063-5\/fulltext#seccestitle10\"><strong>Lancet Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131&#8217;nda<\/strong><\/a> yap\u0131lan bir anket, DR Kongo&#8217;da d\u00f6rt ki\u015fiden birinin Ebola&#8217;n\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funa inanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.  <br>G\u00fcvensizlik b\u00fcy\u00fck bir sorun. B\u00f6lgede on y\u0131llarca s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fma, yerel makamlara olan inanc\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rarak yabanc\u0131lara g\u00fcvensizli\u011fe yol a\u00e7\u0131yor.  Dedikodular Ebola&#8217; n\u0131n organ ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi finans kayna\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. \u00d6l\u00fcmlerin \u00fc\u00e7te biri, Ebola tedavi merkezlerinde de\u011fil, insanlar\u0131n evlerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunlar\u0131n hepsi tehlikelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ebola sadece toplumla \u00e7al\u0131\u015farak ele al\u0131nabilir. Ebola hastalar\u0131n\u0131n temaslar\u0131n\u0131 izlemek, e\u011fer insanlar i\u015fbirli\u011fi yapmazsa m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. WHO, bir salg\u0131n\u0131 kontrol etmenin anahtar\u0131n\u0131 etkilenen topluluklarla iyi ileti\u015fim kurmak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p> <br><em>\u201cBize g\u00fcvenmeleri i\u00e7in toplumla ba\u011flar kurmam\u0131z gerekiyor.\u201d\ufeff<\/em> <\/p><cite>WHO<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p style=\"font-size:26px\">Bat\u0131 Afrika ve kuzeydo\u011fu DRC\u2019nin bize \u00f6\u011fretmesi gereken, zay\u0131f sa\u011fl\u0131k sistemlerine sahip m\u00fccadele devletlerinin, h\u0131zl\u0131 ve kesin bir \u015fekilde salg\u0131nlar\u0131 ele almazlarsa durmas\u0131 b\u00fcy\u00fck maliyetli olan, durdurulmas\u0131 zor hastal\u0131k salg\u0131nlar\u0131 i\u00e7in verimli bir zemin oldu\u011fudur. \u00c7\u00f6z\u00fcmlerin ise birlikte hareket edilmedi\u011fi ve sorunlar\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi s\u00fcrece hi\u00e7bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. Yapmam\u0131z gereken sese kulak verip, fark\u0131ndal\u0131k kazanmam\u0131z. Hangi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olursa olsun, vakalar bizi rahats\u0131z etmedi\u011fi s\u00fcrece fark\u0131ndal\u0131k kazanamay\u0131z. Bu yaz\u0131y\u0131 yazmadaki amac\u0131m da bu.  \u00c7o\u011fu insan\u0131n Ebola&#8217;y\u0131 b\u0131rak\u0131n Afrika&#8217;dan haberi yok. Ebola Afrika&#8217;daki sorunlardan biri sadece. Herhangi bir yerdeki salg\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucunda olsak bile bize de zarar verece\u011fi ger\u00e7e\u011fini bilmemiz gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc birlikte ya\u015f\u0131yoruz. Buras\u0131 hepimizin evi.  Ac\u0131, sava\u015f, salg\u0131n, hastal\u0131k, \u00f6l\u00fcm.. Bunlar birbirinden uzak kelimeler de\u011filler. K\u00fc\u00e7\u00fck bir umut, ila\u00e7, a\u015f\u0131, temiz g\u0131da, su, birlik, bar\u0131\u015f ve sevgi yeterli belki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-1024x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2563\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-1024x1024.jpeg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-150x150.jpeg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-250x250.jpeg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-125x125.jpeg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-110x110.jpeg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/liberian-child-suspected-ebola-420x420.jpeg 420w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Koruyucu giysili &#8220;S\u0131n\u0131rs\u0131z Doktorlar&#8221; \u00fcyesi sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Liberya&#8217;daki Paynesville&#8217;deki MSF tedavi merkezinde Ebola oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenilen bir \u00e7ocu\u011fu ta\u015f\u0131yor.<br> 4.000&#8217;den fazla \u00e7ocuk ebeveynsiz kald\u0131.<br>Foto\u011fraf: John Moore \/ Getty Images <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2>Kaynak\u00e7a ve \u0130leri Okuma<\/h2>\n\n\n\n<ul><li> <a href=\"http:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2019\/05\/20190504-1.htm\">http:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2019\/05\/20190504-1.htm<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.who.int\/ebola\/en\/\">https:\/\/www.who.int\/ebola\/en\/<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.who.int\/ebola\/situation-reports\/drc-2018\/en\/\">https:\/\/www.who.int\/ebola\/situation-reports\/drc-2018\/en\/<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/www.cdc.gov\/vhf\/ebola\/index.html\">http:\/\/www.cdc.gov\/vhf\/ebola\/index.html <\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/who.maps.arcgis.com\/apps\/opsdashboard\/index.html#\/e70c3804f6044652bc37cce7d8fcef6c\">http:\/\/who.maps.arcgis.com\/apps\/opsdashboard\/index.html#\/e70c3804f6044652bc37cce7d8fcef6c<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/ \u2022\thttps:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/ebola-virus-disease\">http:\/\/ \u2022 https:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/ebola-virus-disease<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.afro.who.int\/\">https:\/\/www.afro.who.int\/<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/26-11-2018-democratic-republic-of-the-congo-begins-first-ever-multi-drug-ebola-trial\">https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/26-11-2018-democratic-republic-of-the-congo-begins-first-ever-multi-drug-ebola-trial<\/a><\/li><li> Gustavo S. Mesch, Kent P. Schwirian  DOI: <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.heliyon.2019.e02016\" target=\"_blank\">10.1016 \/ j.heliyon.2019.e02016<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/19-04-2019-who-ebola-responder-killed-in-attack-on-the-butembo-hospital\">https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/19-04-2019-who-ebola-responder-killed-in-attack-on-the-butembo-hospital<\/a><\/li><li>Patrick Vinck, Doktora Phuong N Pham, DoktoraKenedy K Bindu, Juliet Bedford, DPhil ,Eric J Nilles MD   DOI:<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/S1473-3099(19)30063-5\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/S1473-3099(19)30063-5<\/a><\/li><li><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2>Di\u011fer Yaz\u0131lar\u0131m<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-ulubat-blog\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"wCzQdIrife\"><a href=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/makale\/bir-arastirma-dosyasi-dunyanin-tasarlanmis-ilk-bebekleri\/\">B\u0130R ARA\u015eTIRMA DOSYASI: D\u00dcNYANIN TASARLANMI\u015e \u0130LK BEBEKLER\u0130<\/a><\/blockquote><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8220;B\u0130R ARA\u015eTIRMA DOSYASI: D\u00dcNYANIN TASARLANMI\u015e \u0130LK BEBEKLER\u0130&#8221; &#8212; UluBAT Blog\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/makale\/bir-arastirma-dosyasi-dunyanin-tasarlanmis-ilk-bebekleri\/embed\/#?secret=Itf3ErRy6X#?secret=wCzQdIrife\" data-secret=\"wCzQdIrife\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-ulubat-blog\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/gunceller\/yeni-yapilan-arastirmalar-sayesinde-glioblastoma-tedavisi-artik-mumkun\/\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu kadar uzun s\u00fcren ve bu kadar insan\u0131 \u00f6ld\u00fcren bir Ebola salg\u0131n\u0131 neden daha fazla dikkat \u00e7ekmiyor? Gine, Liberya ve<\/p>\n","protected":false},"author":145,"featured_media":2496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,25],"tags":[317,357,323,360,318,326,363,362,361,325,324,159,293,364],"acf":[],"views":2172,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/145"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2491"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3123,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2491\/revisions\/3123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}