{"id":2705,"date":"2019-08-15T17:49:28","date_gmt":"2019-08-15T14:49:28","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=2705"},"modified":"2019-08-27T17:46:49","modified_gmt":"2019-08-27T14:46:49","slug":"did-dissociative-identity-disorder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/did-dissociative-identity-disorder\/","title":{"rendered":"DID (Dissociative Identity Disorder)"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan zihninin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ne kadar zorlayabildi\u011fini, imkans\u0131za ne kadar ula\u015fabildi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne
\nseren bir duygu durum de\u011fi\u015fikli\u011fini konu alaca\u011f\u0131z bug\u00fcn. \u00c7oklu ki\u015filik bozuklu\u011fu olarak bilinen,
\nruhsal bir bozukluk olarak kabul edilen bu fenomen bir\u00e7ok diziye ve filme konu olmu\u015ftur.
\nPeki nedir bu DID?<\/p>\n\n\n\n

DID (Dissociative Identity Disorder), iki ya da daha fazla ki\u015fili\u011fin tek bir v\u00fccuda yerle\u015fti\u011fi ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak bireyin kontrol\u00fcn\u00fc ele ald\u0131\u011f\u0131 ac\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir.
Baz\u0131 bilim adamlar\u0131, bu durumu \u201caitlik deneyimi\u201d olarak da nitelendirmektedir.
Bu bozuklu\u011fun g\u00f6zlemlendi\u011fi birey, normal bir unutkanl\u0131kla a\u00e7\u0131klanamayacak kadar derin bir haf\u0131za kayb\u0131yla y\u00fczle\u015fmek zorunda kal\u0131r. \u00d6yle ki as\u0131l kimlik, di\u011fer kimliklerce tecr\u00fcbe edilen olaylar\u0131
hat\u0131rlayamaz ve bu da haf\u0131zas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bo\u015fluklar olmas\u0131na neden olur. Alterlerin (De\u011fi\u015fen her bir kimli\u011fin) hepsi bir araya
getirilip, kimlikler aras\u0131 uzla\u015fma sa\u011flanana kadar da bu kay\u0131p devam eder.
Dissociative Identity Disorder (DID), ayr\u0131 ki\u015filiklerin \u00e7o\u011falmas\u0131 anlam\u0131na gelen \u201cMultiple person-
ality disorder\u201d tan\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olarak, var olan ki\u015fili\u011fin par\u00e7alanmas\u0131yla karaktarize edilen bir
hastal\u0131kt\u0131r. Bu y\u00fczden, 1994 y\u0131l\u0131na kadar \u201c\u00e7oklu ki\u015filik bozuklu\u011fu\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu bozukluk, zamanla tan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015f\u0131p ara\u015ft\u0131r\u0131larak daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131yla DID (Dissociative
Identity Disorder) olarak adland\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.
Her ne kadar DID ‘nin bu bozukluk i\u00e7in daha uygun bir isim oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de toplumumuzda ( MPD) \u00c7oklu ki\u015filik bozuklu\u011fu olarak an\u0131lmaya devam ediyor. <\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmalara yeni yeni ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 bilim
\nadamlar\u0131 DID hastalar\u0131n\u0131n kolayca hipnotize
\noldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla \u201ciyatrojenik\u201d semptomlar
\ng\u00f6sterdiklerini, yani bahsi ge\u00e7en ola\u011fan\u00fcst\u00fc du-
\nrumlar\u0131n terapistlerin y\u00f6nlendirmeleri sonucun-
\nda ortaya \u00e7\u0131kan bulgular oldu\u011funu savunuyor-
\nlard\u0131. Ancak takip eden s\u00fcre\u00e7te hastalar \u00fczerinde
\nyap\u0131lan beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme diyagramlar\u0131n\u0131n,
\nbahsedilen kimlik ge\u00e7i\u015flerini do\u011frular nitelik-
\nte oldu\u011fu tespit edildi. Elde edilen bu sonu\u00e7lar
\n\u00f6ylesine \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131 ki, \u201cimkans\u0131z\u201d kavram\u0131n\u0131n,
\ninsan zihninin yapabilecekleri kar\u015f\u0131s\u0131nda ne
\nkadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir yarg\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne
\nseriyordu.<\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131lan ba\u015fka bir deneyde ise, DID hastal\u0131\u011f\u0131 il-
\nerlemi\u015f bir bireyin iki elini de ayn\u0131 anda ancak
\nfarkl\u0131 \u015fekilde kullanabildi\u011fi g\u00f6zlemlendi. Deney-
\ndeki hasta, sa\u011f eliyle \u201cI love you”  yazabiliyorken,
\nayn\u0131 zamanda sol eliyle \u201cI hate you” yazabiliyordu.
\nBu durumu ilgi \u00e7ekici yapan \u015fey ise normal bir insanda bu durumun g\u00f6zlemlenmeyecek olmasayd\u0131.
\nBu durum, sevgi – nefret kavramlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda deneyimlenerek,bu deneyimin yaz\u0131ya aktar\u0131lmas\u0131yd\u0131. Bu da ancak tek bir zihnin birden fazla kontrolc\u00fcs\u00fc oldu\u011fu bir durumda g\u00f6zlemlenebilirdi. <\/p>\n\n\n\n

\u201cTek bir zihnin birden fazla ki\u015filik taraf\u0131ndan
\nkontrol edilmesi\u201d durumu da var olan ki\u015fili\u011fin
\nbask\u0131 anlar\u0131nda par\u00e7alanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan
\nDID\u2019nin karakterize bulgusuydu zaten. G\u00f6r\u00fcnen o  ki  bu bozuklu\u011fu ya\u015fayanlar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi semptomlar “iyatrojenikten” daha fazlas\u0131yd\u0131. B\u00f6ylece
\nbilim d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131ndaki bu fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 da gider-
\nilmi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n

Peki bu bulgular ne zaman, ne oldu\u011funda
\nortaya \u00e7\u0131k\u0131yor? Nedir bu bask\u0131 anlar\u0131?
\nTravma \u00f6yk\u00fcs\u00fc, DID\u2019nin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda etkili
\nolan en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr.
\nDID vakalar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 fiziksel, zi-
\nhinsel veya cinsel istismar i\u00e7ermektedir.
\nAyn\u0131 zamanda aile i\u00e7i \u015fiddete do\u011frudan maruz
\nkalmak ya da maruz kalan bireyi izlemek de te-
\ntikleyici unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir.
\nBilim insanlar\u0131 aras\u0131 yayg\u0131n bir  g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bu bozuklu\u011fun, belirtilen
\nbask\u0131 anlar\u0131yla olan ba\u011flant\u0131y\u0131 koparmak, ya da
\ntravmatik anlar\u0131 bireyin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131ndan ay\u0131r-
\nmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131 
\noldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.
\nKi\u015finin ac\u0131 an\u0131lardan kendini s\u0131y\u0131rarak, sanki
\ntravma olay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f gibi, ger\u00e7ekle\u015fse
\ndahi bunu ya\u015fayan kendisi de\u011filmi\u015f gibi hisset-
\nmesini sa\u011flayan bu kimlik par\u00e7alanmas\u0131 duru-
\nmunu istemsizce kulland\u0131\u011f\u0131 kabul edilir. <\/p>\n\n\n\n

Bunlar bilim adamlar\u0131 taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015flerden
sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r.Her ne kadar gizemli bir olay gibi g\u00f6z\u00fckse de, DID sahibi bireyler ger\u00e7ek hayattan soyutlanm\u0131\u015f, ac\u0131 ve a\u011fr\u0131 dolu \u00e7ok zor bir
s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7erler.T\u00fcrk ve d\u00fcnya televizyonlar\u0131nda bu bo-
zuklu\u011fu ve  s\u00fcre\u00e7te ya\u015fan\u0131lan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ele alan \u00e7ok fazla film ve dizi
\u00e7ekilmi\u015ftir.
Brad Pitt’in ba\u015frol\u00fcnde oynad\u0131\u011f\u0131 Fight Club,  James McAvoyun etkileyici performans\u0131yla psikolojik bir k\u00fclt haline gelen  Split, Unbreakable, Glass (serinin en son \u00e7\u0131kan filmi) konuyu en iyi
i\u015fleyen filmler aras\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar ger\u00e7ek
\nbir hastal\u0131k olsa da s\u00fcre\u00e7te ya\u015fananlar itibariyle
\nfantastik birer olgu olarak nitelendirildi\u011finden,
\nmaalesef geleneksel t\u00fcrk sinemas\u0131nda \u00e7ok fazla
\n\u00f6rne\u011fine rastlam\u0131yoruz, \u201cBeyza\u201d adl\u0131 film hari\u00e7.
\nZaten b\u00fcy\u00fck bir beklentiyle izlemedi\u011fim bu film,
\ngenel olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm gibiydi. \u0130lgi \u00e7ekici bir
\nkonu oldu\u011fundan \u00e7arp\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131mlara, alter de\u011fi\u015fik-
\nliklerine yer verilmi\u015fti, ancak s\u00fcrecin i\u015fleyi\u015fi
\nhakk\u0131nda yeterli bilgi sahibi olunmadan kaleme
\nal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok belli bir senaryo vard\u0131 ortada. Tabi
\n\u00f6znel bir yarg\u0131 bu, izleyip yorumlar\u0131n\u0131z\u0131 belirte-
\nbilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Sadece ruhsal bir bozukluk olarak nitelendirilse de, genel kan\u0131n\u0131n aksine bu bozuklu\u011fun insan beyni i\u015fleyi\u015fi hakk\u0131nda \u00e7ok fazla fikir verebilece\u011fini, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ve di\u011fer ki\u015filiklerin kayna\u011f\u0131n\u0131n nereden geldi\u011fini, bilin\u00e7alt\u0131 dedi\u011fimiz
kavram hakk\u0131nda \u015fu ankinden daha fazla bilgi sahibi olabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu \u015fekilde  hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi konusunda da yol kat
edilebilece\u011fi kanaatindeyim. Kim
bilir, bozukluk olarak nitelendird-
i\u011fimiz bu durum belki de in-
san beynine a\u00e7\u0131lan, ke\u015ffed-
ilmeyi bekleyen gizemli bir kap\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

The Lives I Lead: My Multiple Personalities<\/a><\/blockquote>