{"id":2787,"date":"2019-08-17T19:00:00","date_gmt":"2019-08-17T16:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=2787"},"modified":"2019-08-17T16:56:20","modified_gmt":"2019-08-17T13:56:20","slug":"one-eye-sees-the-other-feels-stendhal-sendromu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/one-eye-sees-the-other-feels-stendhal-sendromu\/","title":{"rendered":"\u2018\u2019ONE EYE SEES; THE OTHER FEELS\u2019\u2019* : STENDHAL SENDROMU"},"content":{"rendered":"\n

                   <\/strong>*Biri\ng\u00f6r\u00fcrken; di\u011feri hisseder.  <\/p>\n\n\n\n

 Paul Klee<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

 <\/strong>Hepsi e\u015fsiz bir dehan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc sanat\neserlerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fclenmemek elde de\u011fil. Hele de kendimizden bir \u015feyler\nbulabiliyorsak, ruhumuzu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirip b\u00fct\u00fcnle\u015febiliyorsak. G\u00fczel bir tabloya\nbakarken, ne\u015feli bir \u015fark\u0131y\u0131 dinlerken, \ne\u015fsiz  mimariyle d\u00f6\u015fenmi\u015f\n\u015fehirleri gezerken i\u00e7imizde duydu\u011fumuz o k\u0131p\u0131rt\u0131, bu hissi her seferinde\ni\u00e7imizde taze tutmam\u0131z insan\u0131n sanattan asla ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fini ve\nbeslenmek gibi, uyumak gibi do\u011fal ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131zdan biri oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne\na\u00e7\u0131k\u00e7a seriyor. <\/p>\n\n\n\n

Seyahat etmeyi, seyahat etti\u011fimiz yerlerde estetik \u015feyler\ng\u00f6rmeyi seviyoruz. Fakat seyahatleri s\u0131ras\u0131nda beklenmedik  bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fan bir grup var. Bu grup,\nbenim de onlar\u0131 hassas kalpler diye adland\u0131\u011f\u0131m grup \u2018\u2019Stendhal sendromu\u2019\u2019ndan\nmuzdarip. Peki  nedir bu stendhal\nsendromu?  Stendhal sendromuna sahip\nbireyler bir sanat eserinin kar\u015f\u0131s\u0131nda veya g\u00fczel \u015feyler dinlerken o\nhissetti\u011fimiz k\u0131p\u0131rt\u0131dan daha fazlas\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yorlar. Ba\u015f d\u00f6nmesi, ta\u015fikardi, kalp\n\u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131 gibi semptomlar\u0131n yan\u0131nda;  hem g\u00f6rsel hem de i\u015fitsel olan\nhal\u00fcsinasyonlardan paranoid persek\u00fcsyona ve depersonalizasyona  kadar de\u011fi\u015fen psikiyatrik semptomlar g\u00f6steriyorlar.\nK\u0131saca Stendhal sendromunu tan\u0131mlarsak ,\u2019\u2019 g\u00fczel bir sanat eseri oldu\u011fu zaman,\nhem fiziksel hem de zihinsel olarak farkl\u0131 semptomlar\u0131n bir araya gelmesiyle\nkarakterize edilen bir psikosomatik durum\u2019\u2019 diyebiliriz. Bu sendroma hiperk\u00fclt\u00fcremi\nveyahut sanat zehirlenmesi adland\u0131rmalar\u0131 da yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi bu sendromu biraz a\u00e7al\u0131m. 22 Ocak 1817’de Napoli’yi ziyaret ederken Stendhal, Floransa’daki Santa Croce kilisesine giriyor. Giotto di Bondone taraf\u0131ndan muhte\u015fem fresklerle kapl\u0131 bu \u015fapelde, \u201cIl Volterrano\u201d olarak bilinen Baldassare Franceschini’nin m\u00fckemmel resimleri;  Niccolo Machiavelli, Galileo Galilei ve Michelangelo Buonarroti’nin mezarlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran bir tap\u0131nak bulunuyor. Ve Stendhal orada hayat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir olay ya\u015f\u0131yor. Bir ke\u015fi\u015f kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, Frans\u0131z \u015fair dua bank\u0131nda diz \u00e7\u00f6k\u00fcyor  ve kafas\u0131n\u0131 hu\u015fu i\u00e7inde geri e\u011fiyor. Daha sonra ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cG\u00fczel Sanatlar taraf\u0131ndan verilen cennetsel hisleri ve tutkulu duygular\u0131 kar\u015f\u0131layan o duygu noktas\u0131na geldim. Santa Croce’dan ayr\u0131l\u0131rken, d\u00fczensiz bir kalp at\u0131\u015f\u0131 ya\u015fad\u0131m, hayat beni yiyordu, d\u00fc\u015fme korkusuyla y\u00fcr\u00fcd\u00fcm \u201d. Bu, Beyle’nin \u201ccennete yak\u0131n\u201d oldu\u011funu hissetti\u011fi ve ciddi ta\u015fikardi ve y\u00fcr\u00fcme dispraksi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, y\u00fcce bir ecstasy idi. Ve b\u00f6ylece Stendhal sendromu tan\u0131mlayan ve ona ilk ismini veren ki\u015fi oluyor. <\/p>\n\n\n\n

Daha sonra Dr. Magherini  Floransa\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 20 y\u0131l s\u00fcren\nara\u015ft\u0131rmada  ziyaret\u00e7ilerin benzer\nsemptomlar\u0131  ve yorgunluk ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131\ng\u00f6zlemledi . Klinik olarak semptomlarlar ani ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 idi ve 2 ila 8 g\u00fcn\naras\u0131nda sonlan\u0131yordu. Seyahatin miktar\u0131 fazlala\u015ft\u0131k\u00e7a hastalar\u0131n da durumu\nk\u00f6t\u00fcle\u015fiyordu.  Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucu\nolarak sendromun etiyolojisi genel olarak bir \u015fehirde kendini bulma deneyiminin\nbir \u00fcr\u00fcn\u00fc veya ziyaret\u00e7inin harika sanat eserlerine, ge\u00e7mi\u015fin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve\ntarihsel perspektifine bakmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir yap\u0131 olarak kabul edildi. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu g\u00f6zlemlerinden sonra Dr. Magherini 3 farkl\u0131 klinik\ndurum sundu.  Hastalar\u0131n %66\u2019s\u0131nda temel\nolarak n\u00f6ropskiyatrik semptomlar g\u00f6zlenmi\u015f, %29\u2019unda \u015fiddetli  duydurum bozuklu\u011fu mevcuttu ve %5\u2019inde ise\nkardiyovask\u00fcler \u015fikayetler dahil olmak \u00fczere, akut miyokard enfarkt\u00fcs\u00fc veya\npeptik \u00fclserin neden oldu\u011fu akut kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ve \/ veya yo\u011fun asit refl\u00fc ve\ndispepsi gibi akut kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 gibi dysautonomia ve panik atak semptomlar\u0131\ng\u00f6r\u00fcld\u00fc.  Son olarak Dr. Magherini  sendromun farkl\u0131 bir klinik varyosyonunu daha\ng\u00f6sterdi. Michelangelo\u2019nun usta heykeli olan David\u2019le kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131yla ilgili\n\u00e7ok \u00f6zel bir durum. Floransa\u2019daki Galleria dell\u2019Academia\u2019da yer alan bu \u00fcnl\u00fc\nheykel, fiziksel m\u00fckemmellik temsili nedeniyle derin, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011fa neden olan\ncinsel zevk, estetik ho\u015flu\u011fun yan\u0131 s\u0131ra ilgin\u00e7 bir \u015fekilde derin duygulara yol\na\u00e7\u0131yordu . Bu kar\u0131\u015f\u0131k duygular bir\u00e7ok turist i\u00e7in hayret uyand\u0131r\u0131c\u0131yd\u0131, ciddi\ncinsel i\u015flev bozukluklar\u0131na neden oldu ve bu nedenle Dr. Magherini bu olay\u0131\nDavid\u2019in sendromu olarak adland\u0131rd\u0131. Michelangelo\u2019nun Davut\u2019unu \u201clibido ve\nsanat\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131\u201d olarak nitelendirdi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kan\u0131tlar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi kadar\u0131yla, bu durum i\u00e7in spesifik\ntedavi, senkopal aktivite sonras\u0131nda maj\u00f6r hasar\u0131 \u00f6nlemek veya \u00f6nemli ili\u015fkili\nkomplikasyonlar\u0131 veya komorbiditeleri ve ayn\u0131 zamanda \u00f6nemli ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131lar\u0131\nd\u0131\u015flamaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil . Arias\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u00f6zellikle morbid\ng\u00f6r\u00fcnmeyen Stendhal sendromunda, bilin\u00e7, duygu i\u015fleme, sosyal etkile\u015fim ve\nhaf\u0131zada yer alan beynin birka\u00e7 b\u00f6lgesinde beyin aktivitesi g\u00f6sterdi. Bu durumun\nprognozu devam etti\u011fi s\u00fcrece de,  Stendhal\nsendromu taraf\u0131ndan a\u015f\u0131lanan ki\u015finin, ba\u015fka yerlerdeki di\u011fer sanat eserlerini\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, bu semptomlar\u0131 ya\u015fam\u0131nda bir\u00e7ok kez ya\u015fayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7o\u011fu hastal\u0131k i\u00e7in oldu\u011fu gibi Stendhal sendromu i\u00e7in de belirli\nrisk fakt\u00f6rleri bulunuyor. Bunlar aras\u0131nda E\u011fitim d\u00fczeyi, medeni durum, ya\u015f ve\nseyahat \u00fczerindeki stres bulunuyor. Bu y\u00fczden gezginlerin iyi dinlenmeleri ve\nyeterince su almalar\u0131 ve beslenmeleri \u015fiddetle tavsiye ediliyor. G\u00fcne\u015ften\nkorunma da \u015fiddetle tavsiye edilir. \u00d6te yandan, yaln\u0131z ya\u015famak, yolculu\u011fun\nsonuna ula\u015fmak ve dini bir yeti\u015fme de \u00f6nemli risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda. <\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca sendromun ismini verdi\u011fi bir film de mevcut. Dario\nArgento’nun y\u00f6netti\u011fi bu gerilim filminde Stendhal sendromunu daha yak\u0131ndan\ng\u00f6zlemleyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/p>\n\n\n\n

Leonardo Palacios-S\u00e1nchez, Juan Sebasti\u00e1n Botero-Meneses, Roc\u00edo Plazas Pach\u00f3n, Laura Bibiana Pi\u00f1eros Hern\u00e1ndez, Juanita del Pilar Triana- Melo, Santiago Ram\u00edrez-Rodr\u00edguez Arq Neuropsiquiatr 2018;76(2):120-123, https:\/\/doi.org\/10.1590\/0004-282X20170189<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                   *Biri g\u00f6r\u00fcrken; di\u011feri hisseder.   Paul Klee  Hepsi e\u015fsiz bir dehan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc sanat eserlerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fclenmemek elde de\u011fil. Hele de<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":2791,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[381,382,376,383,380],"acf":[],"views":1272,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2787"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2787"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2796,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2787\/revisions\/2796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}