\u0130nsan genomunun yakla\u015f\u0131k %62 sini olu\u015fturan, translasyona\nu\u011framayan ancak farkl\u0131la\u015fma, apoptosiz, h\u00fccre savunmas\u0131, geli\u015fimsel evreler,\nDNA replikasyonu ve transkripsiyonda rol alan ayr\u0131ca \u00f6zellikle genetik\nhastal\u0131klar\u0131n tedavisinde de\u011feri yeni yeni anla\u015f\u0131lan RNA lard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Kodlanmayan RNA lar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 genellikle\nuzunluklar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lmaktad\u0131r. K\u0131sa d\u00fczenleyici RNA lar grubuna miRNA ve\nsiRNA girer ve boyutlar\u0131 15-40 baz \u00e7ifti aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. miRNA lar \u00f6zellikle\nmRNA lar\u0131n d\u00fczenlenmesinde g\u00f6rev al\u0131rlar. Boyutlar\u0131 40 ile 200 baz \u00e7ifti aras\u0131nda\nolanlar orta uzunluktaki RNA grubuna girer. Buradan \u00f6rnek verebilece\u011fimiz\nsnoRNA lar, rRNA lar\u0131n modifikasyonunda rol oynar. 200 baz \u00e7iftini a\u015fan RNA lar\nise uzun RNA lar olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu k\u00fcmeye dahil IncRNA lar gene \u00f6zg\u00fc\ntranskripsiyon d\u00fczenleyicileridir.<\/p>\n\n\n\n
Bu RNA lar\u0131n hastal\u0131klarla ili\u015fkisi nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yap\u0131lan yeni ara\u015ft\u0131rmalarla bu RNA lar\u0131n hastal\u0131klar\u0131n ana\nnedeni oldu\u011fu ve geli\u015ftirilecek yeni tedavi y\u00f6ntemlerinde bunlar\u0131n hedef veya\nara\u00e7 olarak kullan\u0131labilece\u011fi ke\u015ffedilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin miRNA lar onkogen veya\nt\u00fcm\u00f6r bask\u0131lay\u0131c\u0131 \u00f6zelliklere sahip olduklar\u0131ndan t\u00fcm\u00f6r olu\u015fumunda \u00e7ok\n\u00f6nemlidirler. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda da \u00f6zefagus, prostat, mide, g\u00f6\u011f\u00fcs, beyin ve\nyumurtal\u0131k kanserlerinde miRNA lar\u0131n farkl\u0131 ifade edildi\u011fi g\u00f6zlenmi\u015ftir. \u0130nsan\nt\u00fcm\u00f6rlerinde genellikle miRNA ifadesi azalm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece kanserde de\u011fil\nAlzheimer gibi n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klarda da miRNA etkisini g\u00f6sterir. \u00c7\u00fcnk\u00fc\nmiRNA lar\u0131n %70 i beyinde ifade edilir. miRNA lar\u0131n olgunla\u015fmas\u0131 engellendi\u011fi\nzaman MS ve Parkinson gibi hastal\u0131klar meydana gelir. <\/p>\n\n\n\n Neler Ama\u00e7lanmaktad\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Geleneksel ila\u00e7lar \u00e7o\u011funlukla proteine ba\u011flan\u0131p\nfonksiyonlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Ancak \u201cRNA tabanl\u0131\u201d dedi\u011fimiz yeni nesil ila\u00e7lar\u0131n hedefi,\nproteini kodlayan mRNA olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca erken tan\u0131n\u0131n zor oldu\u011fu kanser\nt\u00fcrlerinde ve tek gen hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131 i\u00e7in biyobelirte\u00e7 olarak\nda kullan\u0131labilirler. <\/p>\n\n\n\n Bu Y\u00f6ntemlerden Biri Olan RNAi (interferance) Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n RNAi, hedef Mrna y\u0131 Dicer ad\u0131 verilen \u00e7ift zincirli bir RNA ile inhibe eden bir t\u00fcr \u201cgen susturma\u201d i\u015flemidir. Canl\u0131 v\u00fccudunda do\u011fal olarak bulunan bu mekanizman\u0131n h\u00fccredeki g\u00f6revi vir\u00fcs veya transpozon sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 genomu korumakt\u0131r. Ayr\u0131ca \u00f6karyotik organizmalarda geli\u015fimsel s\u00fcre\u00e7lerde transkripsiyon sonras\u0131 gen susturmas\u0131 ve gen reg\u00fclasyonu g\u00f6revleri de vard\u0131r. Do\u011fal bir teknik oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer gen bask\u0131lama tekniklerine g\u00f6re daha \u00e7ok tercih edilmektedir. Spesifik gen bask\u0131lama, bu y\u00f6ntem kullan\u0131larak ilk olarak farelerde hepatit C vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ke\u015ffi genomik bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan o kadar \u00f6nemlidir ki Science dergisi taraf\u0131ndan 2001\u2019de \u201cy\u0131l\u0131n molek\u00fcl\u00fc\u201d ve 2002\u2019de \u201cy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli hamlesi\u201d se\u00e7ilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n Mekanizmay\u0131 k\u0131saca anlatacak olursak \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n Tedavideki Potansiyel Zorluklar Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tedavi i\u00e7in siRNA lar kana enjekte edilir. Enjeksiyondan\nsonra bu molek\u00fcllerin b\u00f6brek filtrasyonundan, fagositlerden, serum proteinleri\nile olu\u015facak muhtemel bir agregasyondan ve endojen n\u00fckleazlar\u0131n yapaca\u011f\u0131\nmuhtemel bir agregasyondan ka\u00e7arak hedefe ula\u015fmalar\u0131 gerekir. Bunu\nger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in terap\u00f6tiklerin \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar son h\u0131zla devam\netmektedir. <\/p>\n\n\n\n Engellerden bir di\u011feri RES (Retik\u00fclo Endotelyal Sistem) dir.\nRES, dola\u015f\u0131mdaki monositleri ve doku makrofajlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. G\u00f6revi patojenleri,\napoptotik h\u00fccreleri ve h\u00fccresel kal\u0131nt\u0131lar\u0131 temizlemektir. SiRNA lar v\u00fccuda\nverildi\u011finde bu sistem aktive olmakta ve siRNA lar\u0131 par\u00e7alamaktad\u0131rlar.\n\u0130laveten v\u00fccuda a\u015f\u0131r\u0131 siRNA giri\u015fi do\u011fal imm\u00fcn sistemi de aktive ediyor. Bundan\ndolay\u0131 siRNA lar i\u00e7in g\u00fcvenli ve etkili bir da\u011f\u0131l\u0131m sistemi geli\u015ftirilmelidir. <\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca siRNA n\u0131n sahip oldu\u011fu hidrofilisite ve negatif \u015farj \u00f6zellikleri,\nh\u00fccre membran\u0131ndan ge\u00e7mesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu y\u00fczden vezik\u00fcllerde paketli bir\n\u015fekilde ge\u00e7mesi gerekir. <\/p>\n\n\n\n Ancak belki de en \u00f6nemli zorluk \u201chedef d\u0131\u015f\u0131 etkiler\u201d potansiyelidir. Hedef gen ile sa\u011flam bir homoloji payla\u015fan bir gen yanl\u0131\u015fl\u0131kla da olsa olas\u0131 bir\u00e7ok kas\u0131ts\u0131z etkiye yol a\u00e7abilir. <\/p>\n\n\n\n Son zamanlarda bu sorunlar\u0131n \u00fcstesinden siRNA ya kimyasal\nmodifikasyonlar uygulanarak gelinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n \u0130lk \u0130la\u00e7 \u201cPatisiran\u201d <\/strong><\/p>\n\n\n\n Herediter Transtiretin Amiloidoz i\u00e7in geli\u015ftirilen RNAi tabanl\u0131 ilk insan terap\u00f6ti\u011fi olan \u201cPatisiran\u201d \u0131n faz 3 klinik deneylerinden elde edilen hem primer hem sekonder hastalarda\u00a0 herediter transtiretin amiloidoz semptomlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na dayal\u0131 \u00fcmit verici sonu\u00e7lar\u0131 The New England Journal of Medicine\u2019da 5 Temmuz 2018 de yay\u0131mland\u0131. 27 A\u011fustos 2018 de ise ila\u00e7 ilk ruhsat\u0131n\u0131 ald\u0131. <\/p>\n\n\n\n Ba\u015fka Hangi Hastal\u0131klar\u0131n Tedavisinde Kullan\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ba\u015fta kanser olmak \u00fczere tedavisi bulunamam\u0131\u015f pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa bu y\u00f6ntem ile \u00e7are aran\u0131yor. Alzheimer, Parkinson gibi n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar, otoimm\u00fcn hastal\u0131klar \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. AIDS, SARS, grip, hepatit-C, ast\u0131m, romatizma ve kas distrofilerinde hayvan deneyleri ve insanlara uygulamalarda \u00f6nemli geli\u015fmeler kaydediliyor. <\/p>\n\n\n\n Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bilim son h\u0131zla de\u011fi\u015fmeye ve geli\u015fmeye devam ediyor. Ge\u00e7mi\u015fte tedavisi olmad\u0131\u011f\u0131 zannedilen pek \u00e7ok hastal\u0131k, bug\u00fcn bilimin g\u00fcc\u00fc ile kontrol<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":3207,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[486,481,485,483,482,487,480,484],"acf":[],"views":2665,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3199"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3199"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3206,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3199\/revisions\/3206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/The-RNAi-mechanism-dsRNA-is-processed-by-DICER-RNase-III-into-21-24-nt-siRNA-1024x1024.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Patisiran-1024x512.png\")
<\/figure>\n\n\n\n