{"id":5004,"date":"2020-03-13T20:00:32","date_gmt":"2020-03-13T17:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=5004"},"modified":"2020-03-13T00:58:13","modified_gmt":"2020-03-12T21:58:13","slug":"beden-dismorfik-bozuklugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/beden-dismorfik-bozuklugu\/","title":{"rendered":"BEDEN D\u0130SMORF\u0130K BOZUKLU\u011eU"},"content":{"rendered":"\n

Beden dismorfik bozukluk (BDB), genellikle normal g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc bir ki\u015fide baz\u0131 hayal edilen kusurlar\u0131n olmas\u0131 gibi, bazen de g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki hafif bir bozuklu\u011fa kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ilgi olarak da g\u00f6r\u00fclebilmektedir. S\u0131kl\u0131kla ergenlik ve gen\u00e7 yeti\u015fkinlik \u00e7a\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flayan 30 ya\u015f\u0131na kadar devam edebilen inat\u00e7\u0131, kronik ve d\u00f6nem d\u00f6nem dalgalanarak seyir eden bir hastal\u0131kt\u0131r. \u00c7o\u011funlukla y\u00fcz, burun, g\u00f6zler, dudaklar, sa\u00e7lar, cilt ve cinsel organlar, bel ve kar\u0131n b\u00f6lgesi ile endi\u015feler mevcuttur. Ayr\u0131ca hastalar\u0131n %68-98\u2019de birden \u00e7ok beden b\u00f6lgesiyle sorun ya\u015famaktad\u0131r. Kad\u0131n hastalarda cilt, kar\u0131n, kilo, g\u00f6\u011f\u00fcs, bacak, kal\u00e7a, uyluk ve ayak ba\u015fparma\u011f\u0131: Erken hastalarda ise daha \u00e7ok genital organlar, v\u00fccudu, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi ile ilgili sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Hastalar \u015fikayetleri belirtmekten utand\u0131klar\u0131 i\u00e7in ya da bunlar\u0131 ruhsal bir sorun olarak g\u00f6rmedikleri i\u00e7in doktora ba\u015fvurmalar\u0131 ge\u00e7 d\u00f6nemde olmaktad\u0131r ve literat\u00fcrde az \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir yer kaplamaktad\u0131r. \u00a0Asl\u0131nda yayg\u0131n bir hastal\u0131kt\u0131r ancak yeterince tan\u0131nmamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu hastal\u0131k anca 1980 y\u0131l\u0131nda DSM-III\u2019te dismorfofobi* ad\u0131 ile kendine s\u0131n\u0131fland\u0131rmada yer bulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca \u00e7o\u011fu hasta tedavi edilmeden b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

*=dismorfia Yunanca \u00e7irkinlik anlam\u0131na gelmektedir. <\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok fazla kendine odaklanma, negatif v\u00fccut de\u011ferlendirmesi, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 olan tepkileri do\u011fru \u015fekilde de\u011ferlendirmedeki zay\u0131fl\u0131k ve negatif de\u011ferlendirilme korkusu hastan\u0131n kendine olan g\u00fcveni azalt\u0131r. Hastada \u201cE\u011fer ben kusurluysam t\u00fcm hayat\u0131m boyunca yaln\u0131z kalaca\u011f\u0131m\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinin olu\u015fmas\u0131na neden olur.\u00a0 Art\u0131k hasta g\u00fcn\u00fcn birka\u00e7 saatini sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bu bozuklu\u011fu saklamak ve kamufle etmek i\u00e7in harcamaya ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n

BDB, depresyon, obsesif komposif ki\u015filik bozlu\u011fu gibi bir\u00e7ok bozuklukla birlikte g\u00f6r\u00fclebilir ayr\u0131ca obsesif komposif ki\u015filik bozuklu\u011fu ve anoreksiya nevroza ile b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. \u00a0Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada komorbite oran\u0131 %30 olarak bulunmu\u015ftur. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r BDB, obsesif komposif ki\u015filik bozuklu\u011funun klinik bir \u015fekli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc BDB hastalar\u0131nda daha zay\u0131f i\u00e7g\u00f6r\u00fc, daha y\u00fcksek intihar denemeleri vard\u0131r ve depresyon ile e\u015ftan\u0131s\u0131 daha y\u00fcksektir. \u00c7o\u011fu zamanda e\u015ftan\u0131 olarak madde kullan\u0131m\u0131 oldu\u011fu ve BDB\u2019a ba\u011fl\u0131 olarak da madde kullan\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc unutmamal\u0131y\u0131z. Ayr\u0131ca bir \u00e7al\u0131\u015fmada BDB hastalar\u0131ndaki intihar oranlar\u0131 ve intihar d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6sterildi. <\/p>\n\n\n\n

Bu hastal\u0131k ki\u015finin sosyal hayat\u0131n\u0131 alt \u00fcst edecek kadar ilerleyebilir ve hastan\u0131n kendini eve hapsetmesine, intihara kadar varabilir. Ba\u015fta ki\u015fiyi huzursuz edecek, ya\u015fam kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrecek kadar iken ilerleyici olmas\u0131 ki\u015fiyi okulu, i\u015fi b\u0131rakmaya, sadece karanl\u0131kta d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaya kadar s\u00fcr\u00fckleyebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0Bu hastalar, psikiyatrislerden daha \u00e7ok plastik cerrahlara, i\u00e7 hastal\u0131k uzmanlar\u0131na ve dermatologlara ba\u015fvururlar. Buradan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi bir\u00e7ok bran\u015f\u0131 ilgilendiren bir bozukluktur ayr\u0131ca bu y\u00fczden \u00fclkemizdeki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda kesin bir rakam yoktur. \u0130stismara u\u011frayan veya \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda alay edilen \u00e7ocuklarda; yaln\u0131z ya\u015fayan ve bekar olan erkeklerde g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 daha fazlad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Hastalar ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6stererek ya da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri bozuklu\u011fu kamufle ederek bir s\u00fcre i\u00e7in oldu\u011fu durumu hafifletirler. Sadece aynalardan de\u011fil g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc yans\u0131tan t\u00fcm e\u015fyalardan uzak durmaya ba\u015flarlar ve bu ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015f\u0131 ile sosyal fobiklere benzerler. <\/p>\n\n\n\n

Ancak ilerleyen d\u00f6nemde art\u0131k bunlarda yeterli gelmemektedir. Hastalar art\u0131k insanlardan, sosyal ortamlardan, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn de\u011ferlendirilebilece\u011fi durumlardan ka\u00e7\u0131nmaya ba\u015flarlar \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisine g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131nda soru sorulabilece\u011fini veya bu bozuklu\u011fun di\u011fer insanlar taraf\u0131ndan fark edebileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Ve onlara g\u00f6re bu inan\u00e7lar\u0131 kesinlikle do\u011frudur.<\/p>\n\n\n\n

Anorektikler kendilerinin fazla kilolu olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerken BDB hastalar\u0131nda ise genel beden imgesi bozuklu\u011fu yoktur: Sosyal fobikler de ise abart\u0131lan beden kusurlar\u0131 yoktur, kalabal\u0131ktan uzak durduklar\u0131 s\u00fcrece rahatt\u0131rlar ve kayg\u0131lar\u0131n\u0131n anlams\u0131z oldu\u011funu bilirler. Hastalar\u0131n %12\u2019de yeme bozuklu\u011fu ve BDB birlikte g\u00f6r\u00fclmektedir ve bu iki bozukluk \u00fcst \u00fcste biniyor ve a\u011f\u0131rl\u0131kla ilgili olmayan v\u00fccut imaj\u0131 kayg\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

BDB\u2019da ise daha \u00f6ncede de\u011findi\u011fimiz gibi hastalar i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri anlams\u0131z de\u011fildir ve sosyal ortamlardan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 onlar\u0131 yine de rahatlatmaz. Hastalara g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri ile ilgili olumlu s\u00f6zler s\u00f6ylesek de bunun \u00e7ok faydas\u0131 olmaz, hastalar bunu bir teselli olarak g\u00f6r\u00fcr ve kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de\u011fi\u015ftiremezler veya g\u00fc\u00e7l\u00fckle bunun psikolojik bir kusur oldu\u011funa ikna edilirler. S\u0131kl\u0131kla di\u011fer insanlar\u0131n kendi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011funa ve g\u00fcld\u00fckleri hakk\u0131nda sanr\u0131lar g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n

Etiyolojisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

BDB\u2019nun\nkarma\u015f\u0131k bir etiyolojisi vard\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7oklu biyolojik, psikolojik,\nsosyal-\u00e7evresel fakt\u00f6rler geli\u015fmesinde ve bak\u0131mda rol oynamaktad\u0131r.\nOrbitofrontal cortex ve anterior cingulate cortexteki beyin anormallikleri,\nasimetrik nucleus caudatus ve beyaz madde hacminin artmas\u0131, BDB\u2019nun\npatofizyolojisinde yer alan baz\u0131 biyolojik fakt\u00f6rlerdir.<\/p>\n\n\n\n

BDB\u2019nun\nTedavisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hastalarda serotonin \u00f6nc\u00fcl\u00fc olan triptofan aminoasiti k\u0131s\u0131tl\u0131 diyet uyguland\u0131\u011f\u0131nda belirtilerin att\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in tedavisinde Selektif serotonin geri al\u0131m inhibit\u00f6rleri (SSRI) ve psikoterapi olarak bili\u015fsel davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 tedavi (BDT) ilk basamak olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

SSRI daha \u00e7ok \u00e7ocuk ve ergen gruplar\u0131nda etkili g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. SSRI uzun s\u00fcreli tedavi olarak ve y\u00fcksek dozda kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca SSRI ila\u00e7lar\u0131n\u0131n kesilmesi sonras\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n tekrarlama riski anlaml\u0131 olarak y\u00fcksek bulunmu\u015ftur. Bir \u00e7al\u0131\u015fmada, etkili bir \u015fekilde SSRI tedavisini b\u0131rakan hastalar\u0131n %87\u2019sinde sonraki 6 ay i\u00e7inde tekrarlama oran\u0131 %8 olarak bulundu. Ancak SSRI al\u0131n\u0131rken BDT alman\u0131n da tekrarlama riskini azaltt\u0131\u011f\u0131 hala tam olarak bilinmemektedir. <\/p>\n\n\n\n

BDT ise en ampirik desteklenen tedavidir ve zaman\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu durumlarda semptom odakl\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Bu iki tedavi se\u00e7ene\u011fini tek ba\u015f\u0131na de\u011ferlendirildi\u011finde BDT\u2019n\u0131n daha etkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha a\u011f\u0131r olan hastalarda ise iki tedavinin birlikte kombine olarak kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.
Son 20 y\u0131lda bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen tedavide bilgiler hala yetersizdir. <\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/25150563<\/a><\/li>
  2. https:\/\/toad.halileksi.net\/sites\/default\/files\/pdf\/beden-imgesi-bas-etme-stratejileri-olcegi-toad.pdf<\/a> <\/li>
  3. http:\/\/www.dusunenadamdergisi.org\/Ing\/DergiPdf\/DUSUNEN_ADAM_DERGISI_1393bcf75a964a2883eb706bd443c3ad.pdf<\/a><\/li>
  4. \u00a0https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/115070<\/a><\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Beden dismorfik bozukluk (BDB), genellikle normal g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc bir ki\u015fide baz\u0131 hayal edilen kusurlar\u0131n olmas\u0131 gibi, bazen de g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki hafif bir<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":5008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"views":689,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5004"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5004"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5007,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5004\/revisions\/5007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}