{"id":5310,"date":"2020-04-06T18:21:11","date_gmt":"2020-04-06T15:21:11","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=5310"},"modified":"2020-04-06T18:21:13","modified_gmt":"2020-04-06T15:21:13","slug":"tasiyici-anneligin-etik-sorunlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/tasiyici-anneligin-etik-sorunlari\/","title":{"rendered":"TA\u015eIYICI ANNEL\u0130\u011e\u0130N ET\u0130K SORUNLARI"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00c7ocuk sahibi olmak isteyen fakat \u00e7e\u015fitli sebeplerle olamayan iki birey in vitro fertilizasyon \u00a0ad\u0131 verilen bir teknik sayesinde \u00e7ocu\u011fa sahip olma \u015fans\u0131n\u0131 yakalayabilir. Bunun i\u00e7in anneden yumurta babadan sperm olmak \u00fczere erkek ve kad\u0131n\u0131n \u00fcreme h\u00fccreleri v\u00fccutlar\u0131ndan al\u0131n\u0131r ve d\u0131\u015f ortamda bir araya getirilip gerekli ko\u015fullar sa\u011flanarak embriyo olu\u015fmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Olu\u015fan embriyo ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anne olacak ba\u015fka bir kad\u0131n\u0131n rahmine yerle\u015ftirilir. B\u00f6ylece bebek biyolojik annesi olmayan bir kad\u0131n\u0131n v\u00fccudunda geli\u015fimini tamamlar ve do\u011far. Do\u011fan bebek ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annenin genetik bilgisine kesinlikle sahip de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc bebe\u011fin genetik bilgilerini olu\u015fturan yumurta ve sperm bebe\u011fin biyolojik anne babas\u0131ndan elde edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik \u00e7e\u015fitli sebeplerden \u00e7ocuk sahibi olamayan\naileler i\u00e7in bir \u00e7\u00f6z\u00fcm kayna\u011f\u0131 ve evlat edinmenin bir alternatifidir. 1970\u2019lerin\nortas\u0131nda ba\u015flayan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik sayesinde o tarihten bulundu\u011fumuz g\u00fcne\nkadar bir\u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 do\u011fum sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r ve ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik sayesinde bir\n\u00e7ocu\u011fa sahip olmak isteyen bir\u00e7ok insan\u0131n hayalleri ger\u00e7ek olmu\u015ftur. Di\u011fer yandan\nta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneli\u011fin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla beraber yan\u0131nda baz\u0131 etik problemleri\ngetirmi\u015ftir. Bu sorunlar ba\u015fl\u0131ca<\/p>\n\n\n\n<p>-do\u011fum ve \u00fccret<\/p>\n\n\n\n<p>-cinsiyet<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; e\u015fitsizliktir.<\/p>\n\n\n\n<p>DO\u011eUM VE \u00dcCRET<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneler bildi\u011fimiz \u00fczere biyolojik olarak kendi genlerine sahip olmayan bir bebe\u011fi dokuz ay boyunca ta\u015f\u0131yorlar ve daha sonras\u0131nda ger\u00e7ek bir do\u011fumu ger\u00e7ekle\u015ftiriyorlar. Bu durum ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneli\u011fin nas\u0131l \u00fccretlendirilece\u011fi konusunda etik bir soru ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor: Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik maa\u015fl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fandan farkl\u0131 m\u0131 ve e\u011fer \u00a0farkl\u0131ysa nas\u0131l bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirleyebilir miyiz?<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 filozoflar gebelik\ns\u0131ras\u0131nda bebe\u011fi ta\u015f\u0131yan kad\u0131n\u0131n kendi v\u00fccutlar\u0131yla ve hormonlar\u0131yla \u00fcst\nd\u00fczeyde ba\u011f kurduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve gebeli\u011fin \u00f6zel bir durum oldu\u011funu\ndolay\u0131s\u0131yla sat\u0131n al\u0131namaz oldu\u011funu savunuyorlar. Bunun yan\u0131nda gebeli\u011fin genel\ni\u015flere k\u0131yasla \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ba\u011fl\u0131l\u0131k gerektirdi\u011fini savunuyorlar. \u00d6rne\u011fin herhangi\nbir \u00e7al\u0131\u015fan genellikle g\u00fcnde 8-9 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneler 9 ay boyunca\nbir g\u00fcn\u00fcn her dakikas\u0131 bu \u2018\u2019i\u015fi\u2019\u2019 yap\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan di\u011fer filozoflar balerinlik ya da astronotluk gibi daha geleneksel i\u015flerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n da v\u00fccut \u00fczerinde daha fazla kontrol gerektirdi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor ve onlar\u0131n da en az ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneler kadar yiyip i\u00e7tikleri besinlere, egzersiz rutinlerine dikkat ettiklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bunun yan\u0131nda kitap yazmakta olan bir yazar\u0131n kitab\u0131n\u0131n gebelik s\u00fcrecinden uzun s\u00fcrebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor dolay\u0131s\u0131yla ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneli\u011fin di\u011fer i\u015fler gibi baz\u0131 gereklilikleri olan ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilen bir \u00fccreti olabilecek bir i\u015f olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5316\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-683x1024.jpg 683w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-267x400.jpg 267w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-768x1152.jpg 768w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-73x110.jpg 73w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-280x420.jpg 280w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_-287x430.jpg 287w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Baby_playing_with_yellow_paint._Work_by_Dutch_artist_Peter_Klashorst_entitled__Experimental_.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u0130NS\u0130YET<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneler\u00a0 gebelik sayesinde v\u00fccutlar\u0131nda gebelik nedeniyle artan baz\u0131 hormonlar\u0131n etkisiyle daha hassas ve duygusal oluyor ve bunun yan\u0131nda anatomilerinde \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fclerde de\u011fi\u015fiklikler ya\u015f\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anne v\u00fccudunun \u00fczerindeki kontrol\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaybediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131nda bebekte yap\u0131sal bir problem oldu\u011funda kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 istemeyen ve ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneyi su\u00e7layan ebeveynler de g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin Tayland&#8217;da biyolojik ebeveynler otizimli \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annede b\u0131rak\u0131p ka\u00e7t\u0131lar. Bebek Gammy&#8217;nin otizimli olu\u015funda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annenin herhangi bir su\u00e7u yoktu, genlerini biyolojik anne babas\u0131ndan alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u015e\u0130TS\u0130ZL\u0130K<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde\nuygulanan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anneli\u011fin bir di\u011fer etik problemi ise \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde\nta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131kla ilgili e\u015fit, ortak ko\u015fullar\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 \u00fclkelerde\nbebe\u011fin biyolojik annesi hen\u00fcz bebek do\u011fmam\u0131\u015fken ebeveynlik haklar\u0131na kendileri\ngebeymi\u015f gibi sahip olurken baz\u0131 \u00fclkelerde biyolojik anne babalar ancak bebek\ndo\u011fduktan 6 hafta sonra ebeveynlik haklar\u0131na sahip olabiliyorlar. \u00dclkeden \u00fclkeye\nde\u011fi\u015fen ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik kurallar\u0131 da bu \u015fekilde etik problemler ortaya\nkoyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirildikten sonra biyolojik yollarla \u00e7ocuk sahibi olamayan ailelere umut olan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik yan\u0131nda bir\u00e7ok etik dilemma getirse de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00e7ocuk sahibi olmak i\u00e7in \u00e7ok\u00e7a kullan\u0131l\u0131yor. Bir\u00e7ok insana umut a\u015f\u0131layan ve geli\u015fen teknoloji sayesinde \u00e7o\u011funlukla ba\u015far\u0131l\u0131 olan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anne sayesinde bebe\u011fe sahip olma ne kadar t\u0131p ve bir\u00e7ok di\u011fer camiada etik sorunlara ve sorulara yol a\u00e7sa da ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n inkar edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n<p>KAYNAK\u00c7A VE \u0130LER\u0130 ARA\u015eTIRMA \u0130\u00c7\u0130N:<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3531011\/\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3531011\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/health-47826356\">https:\/\/www.bbc.com\/news\/health-47826356<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.birmingham.ac.uk\/news\/thebirminghambrief\/items\/2018\/09\/the-ethics-of-surrogacy.aspx\">https:\/\/www.birmingham.ac.uk\/news\/thebirminghambrief\/items\/2018\/09\/the-ethics-of-surrogacy.aspx<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ocuk sahibi olmak isteyen fakat \u00e7e\u015fitli sebeplerle olamayan iki birey in vitro fertilizasyon \u00a0ad\u0131 verilen bir teknik sayesinde \u00e7ocu\u011fa sahip<\/p>\n","protected":false},"author":194,"featured_media":5314,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"views":2235,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5310"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/194"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5310"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5320,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5310\/revisions\/5320"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}