{"id":5387,"date":"2020-04-13T23:41:16","date_gmt":"2020-04-13T20:41:16","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=5387"},"modified":"2020-04-13T23:48:37","modified_gmt":"2020-04-13T20:48:37","slug":"dr-tulpun-anatomi-dersi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/dr-tulpun-anatomi-dersi\/","title":{"rendered":"Dr. TULP’UN ANATOM\u0130 DERS\u0130"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

17. y\u00fczy\u0131lda Anatomi derslerinin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor musunuz?  \u0130\u015fte bu tablo size a\u00e7\u0131klamaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu\nmuhte\u015fem tablonun ressam\u0131 Harmensz van Rijn Rembrandt <\/em>(1606-1669),\nHollanda\u2019da portre ressam\u0131 olarak \u00fcn yapm\u0131\u015f, Michelangelo ve Leonardo gibi \u00f6lmez sanat\u00e7\u0131lardan birisidir.  <\/p>\n\n\n\n

  Rembrandt 9 \u00e7ocuklu\nbir ailenin \u00fcyesiydi. Leiden \u00dcniversitesi\u2019nde bir y\u0131l e\u011fitim g\u00f6rd\u00fckten sonra\n1621 y\u0131l\u0131nda okuldan ayr\u0131ld\u0131 ve i\u00e7indeki sanat tutkusuna y\u00f6neldi. \u0130\u00e7ine\nkapan\u0131k, yaln\u0131z olan bu adam yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda geldi\u011finde cerrahlar\u0131n\u0131n\nportrelerini yapmay\u0131 istiyordu. 1632 y\u0131l\u0131nda ise Cerrahi Loncas\u0131\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki\n\u00fcnl\u00fc Dr. Nicolaes Tulp ile bu iste\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirme \u015fans\u0131 buldu.<\/p>\n\n\n\n

Tablonun hikayesinden bahsetmeden \u00f6nce biraz d\u00f6nemin diseksiyon i\u015fleminin \u015fartlar\u0131ndan ve sanat durumundan bahsedelim. 1600 \u2018l\u00fc y\u0131llarda cerrahi diseksiyon yasal de\u011fildi ve Lonca taraf\u0131ndan denetlenir, kamu ya da \u00f6zel herhangi bir belge yay\u0131mlanamazd\u0131. Leonardo ve Michelangelo da o zamanlar kadavra \u00fczerindeki incelemeleri gizlice yapard\u0131. Ancak Kuzey Felemenk Cumhuriyeti’nde sanat\u00e7\u0131lar ve doktorlar a\u00e7\u0131k olarak kadavra incelemeleri yap\u0131labiliyordu. B\u00f6ylece Cerrahi Lonca, y\u0131lda bir defa k\u0131\u015f\u0131n herkese a\u00e7\u0131k bir diseksiyon i\u015flemi ile anatomi dersleri ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu. Bu tablo da y\u0131lda bir defa yap\u0131lan anatomi derslerinden birisini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca 17. y\u00fczy\u0131lda ise Protestan toplumunun hakim oldu\u011fu Felemenk Cumhuriyeti\u2019nde sanat art\u0131k kilise i\u00e7in yap\u0131lm\u0131yordu. R\u00f6nesans\u2019\u0131n geli\u015fi ile tekrar incelenmeye ba\u015flayan insan bedeni, Barok d\u00f6neminde art\u0131k bilimsel olarak ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Yani asl\u0131nda bu grup portesi bilim i\u00e7in modern d\u00fcnyaya at\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0131md\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 Dikkat edilmesi\ngereken bir ba\u015fka nokta ise Bat\u0131 Sanat\u0131nda resmedilen cans\u0131z beden \u00e7o\u011fu zaman \u0130sa\u2019ya\nait olurdu. Ayr\u0131ca o zaman Hollanda\u2019da portre sipari\u015fleri, di\u011fer \u00fclkelerdeki\ngibi saraydan, y\u00fcksek idarecilerden de\u011fil burjuva kesiminden ya da bu resimde\noldu\u011fu gibi loncalardan geliyordu. <\/p>\n\n\n\n

Gelelim tablomuzun hikayesine\u2026 Bu resimdeki kadavra o\ng\u00fcn h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7undan idam edilmi\u015f olan Adriaen Adriaensz\u2019d\u0131. Sa\u011f tarafta tek\nba\u015f\u0131na duran ki\u015fi ise Dr. Nicolaes Tulp\u2026 Evet 1632 y\u0131l\u0131nda Dr. Tulp bu tabloyu sipari\u015f\netti ancak 17.\ny\u00fczy\u0131lda onun gibi \u00f6nemli bir bilim insan\u0131 diseksiyon gibi k\u00f6t\u00fc ve kanl\u0131\n\u00e7al\u0131\u015fmalarda yer almazd\u0131 ve normalde bu i\u015flemi onun yerine asistan\u0131 yapard\u0131. Bu\nnedenle resimde hi\u00e7bir kesme aleti ve kan g\u00f6rmemekteyiz. Ayr\u0131ca dikkat\nederseniz ilk olarak toraks\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekirken kadavran\u0131n sol eli a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Sadece bu da de\u011fil, o zamana kadar grup portrelerinde insanlar\u0131n y\u00fczleri yan yana \u00e7izilirdi. Bu grup portresine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise her bir y\u00fcz\u00fcn o ger\u00e7ek\u00e7i duru\u015fu ve hi\u00e7bir y\u00fcz\u00fcn sakl\u0131 kalmamas\u0131 olmamas\u0131 ile Rembrandt asl\u0131nda bize bir hikaye anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Tulp sa\u011f tarafta tek ba\u015f\u0131na duruyor ve s\u00fcz\u00fclen \u0131\u015f\u0131k ile dikkatleri \u00fczerine topluyor. Beden R\u00f6nesans d\u00f6nemindeki gibi m\u00fckemmelle\u015ftirilmemi\u015f g\u00fcndelik ya\u015fama ait, neredeyse t\u00fcm v\u00fccut bembeyaz iken, ayaklar\u0131n\u0131n parmaklar\u0131 ise kapkara. \u00dczerinde sadece cinsel b\u00f6lgesini \u00f6rten beyaz bir \u00f6rt\u00fc var.<\/p>\n\n\n\n

Arkada ise\nDr. Tulp’a yak\u0131n duran ki\u015finin elinde bir not g\u00f6r\u00fclmekte. Bu notta\nizleyicilerin isimleri yaz\u0131l\u0131 ve bu ki\u015finin arka \u00fcst taraf\u0131nda karanl\u0131k olan\nb\u00f6lgede duvar\u0131n detay\u0131na bak\u0131l\u0131rsa burada da resmin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih olan 1632\ny\u0131l\u0131n\u0131n ve Rembrandt’\u0131n ad\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ayr\u0131ca sa\u011f alt k\u00f6\u015fede duran\nb\u00fcy\u00fck kitab\u0131n o zamanlar kullan\u0131lan Andreas Vesalius\u2019un 1543 De Humani\nCorporis Fabrica adl\u0131 kitab\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n

  \u015eu anda Hollanda\u2019da Mauritshuis M\u00fczesi\u2019nde sergilenen bu tablo, bize o d\u00f6nemin insanlar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Daha 25 ya\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 Dr. Tulp\u2019un Anatomi Dersi tablosu onun dehas\u0131n\u0131 ve yetene\u011fini g\u00f6sterirken, portre ressam\u0131 olarak \u00fcn yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak daha sonra yapt\u0131\u011f\u0131 Gece Bek\u00e7ileri tablosu sipari\u015f verenlerin isteklerine g\u00f6re olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in portre ressam\u0131 unvan\u0131 sars\u0131l\u0131yor ve bundan sonra ekonomik zorluklar ya\u015famaya ba\u015fl\u0131yor. Bu c\u00fcmle yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, Gece Bek\u00e7ileri tablosu ger\u00e7ekten de Rembrandt\u2019\u0131n dehas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan muhte\u015fem bir tablodur ancak bahsetti\u011fimiz gibi tablonun s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sipari\u015f verenleri memnun etmeye yetmiyor. Bu olaydan 9 sene sonra \u00e7ok sevdi\u011fi kar\u0131s\u0131 Saskia \u00f6l\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n

Aradan 15 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra art\u0131k ressam\u0131m\u0131z\u0131n koleksiyonu a\u00e7\u0131k artt\u0131rmaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve o zamanlar yan\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 Hendrickje, evin ge\u00e7imini Rembrandt\u2019\u0131n eserlerini satarak sa\u011fl\u0131yordu. Bu durum bir s\u00fcre bu \u015fekilde devam etti. 1664 y\u0131l\u0131na geldi\u011fimizde Hendrickje, 1668\u2019de ise Saskia\u2019dan olan o\u011flu Titus \u00f6ld\u00fc ve Rembrandt art\u0131k tamamen yaln\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Rembrandt ya\u015fland\u0131k\u00e7a resimlerinde gereksiz hi\u00e7bir \u015feyi resmetmemesi ile onun g\u00f6steri\u015ften uzak bir hayat\u0131 oldu\u011funu tahmin edebiliyoruz. O adeta bir i\u00e7 d\u00fcnyan\u0131n portesini yap\u0131yordu. Ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc karakteri yakalamas\u0131 ile Rembrandt\u2019\u0131 klasik sanat\u00e7\u0131lardan ay\u0131r\u0131yordu. \u00c7ingenelere kadar herkesin resmini yap\u0131yor ve her \u015feyi konu olarak ele al\u0131yordu. Rembrandt resimlerinde daha \u00e7ok ev hayat\u0131 i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck, anl\u0131k hareketlerini yans\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Yapt\u0131\u011f\u0131 \u0130sa resimlerinde ise insan sevgisiyle dolu bir \u0130sa’y\u0131, \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an fig\u00fcr olarak, sefil ve peri\u015fan, fakat i\u00e7 zenginli\u011fini g\u00f6rebilece\u011finiz \u015fekilde resmediyordu. Bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir resminde bir fig\u00fcr\u00fcn \u0131\u015f\u0131ktan g\u00f6zleri kama\u015fm\u0131\u015f ve ba\u015f\u0131n\u0131 ba\u015fka bir y\u00f6ne \u00e7evirdi\u011fini g\u00f6rebiliriz. <\/p>\n\n\n\n

\u0130yi bir g\u00f6zlemleyici olmas\u0131, i\u00e7ine kapan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kendine ait dehas\u0131 resimlerini daha ger\u00e7ek\u00e7i ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir hale gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Rembrandt asl\u0131nda tam bir Y\u00fcksek Barok temsilcisidir ve resimlerinde model olarak di\u011fer sanat\u00e7\u0131lardan \u00e7ok daha fazlaca kendini model olarak kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da bize onun ruh halini ve d\u00fcnyas\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 ki\u015filere g\u00f6re de Hollanda\u2019da onun d\u00fczeyinde ba\u015fka bir ressam \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. Turani, Adnan. D\u00fcnya Sanat Tarihi. 13. Bas\u0131m.\n\u0130stanbul: Remzi Kitapevi, Ocak 2010. 476-480.<\/li>
  2. https:\/\/tr.khanacademy.org\/humanities\/monarchy-enlightenment\/baroque-art1\/holland\/v\/rembrandt-tulp<\/a><\/li>
  3. –https:\/\/www.istanbulsanatevi.com\/sanatcilar\/soyadi-r\/rembrandt\/rembrandt-dr-tulpun-anatomi-dersi-1683\/<\/a><\/li>
  4. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=cLNgJNClW_g<\/a><\/li>
  5. http:\/\/www.internettinabi.com\/tag\/dr-nicolaes-tulpin-anatomi-dersi\/<\/a><\/li>
  6. https:\/\/konusanmuze.com\/?p=148<\/a><\/li>
  7. https:\/\/www.sanatla-art.com\/haftanin-tablosu-dr-nicolaes-tulptan-anatomi-dersi-rembrandt\/<\/a><\/li>
  8. http:\/\/www.kadriyamac.com\/tr\/html\/99\/-+Dr.+Tulp_un+Anatomi+Dersi\/<\/a><\/li>
  9. https:\/\/www.pivada.com\/rembrandt-van-rijn<\/a><\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    17. y\u00fczy\u0131lda Anatomi derslerinin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor musunuz?  \u0130\u015fte bu tablo size a\u00e7\u0131klamaya yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu muhte\u015fem tablonun ressam\u0131 Harmensz<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":5390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"views":3908,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5387"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5387"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5394,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5387\/revisions\/5394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}