{"id":811,"date":"2019-03-16T13:17:32","date_gmt":"2019-03-16T10:17:32","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=811"},"modified":"2019-03-24T10:37:11","modified_gmt":"2019-03-24T07:37:11","slug":"omega-3-yag-asitleri-gercekten-de-kardiyovaskuler-hastaliklarin-riskini-azaltiyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/omega-3-yag-asitleri-gercekten-de-kardiyovaskuler-hastaliklarin-riskini-azaltiyor-mu\/","title":{"rendered":"OMEGA-3 YA\u011e AS\u0130TLER\u0130 GER\u00c7EKTEN DE KARD\u0130YOVASK\u00dcLER HASTALIKLARIN R\u0130SK\u0130N\u0130 AZALTIYOR MU?"},"content":{"rendered":"\n

Omega-3 ya\u011f asitleri ba\u015fta primer ve sekonder kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar olmak \u00fczere, gastrointestinal, romatizmal, psikiyatrik, metabolik, dermatolojik, renal ve pulmoner hastal\u0131klarda y\u0131llard\u0131r d\u00fcnyada en \u00e7ok kullan\u0131lan takviyelerin ba\u015f\u0131nda geliyor.
Omega-3 (marin n-3) ya\u011f asidinin fazla al\u0131m\u0131n\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131 y\u0131llar boyunca kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar\u0131n riskini azaltmakla e\u015fle\u015ftirmi\u015ftir. Hatta \u00f6yle ki, bug\u00fcn d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00e7o\u011fu kalp hastal\u0131klar\u0131ndan korunmak i\u00e7in \u00f6ncelikle Omega-3 haplar\u0131n\u0131 kullan\u0131yor. Peki Omega-3 sahiden de bu kadar etkili bir takviye mi?
<\/p>\n\n\n\n

Omega-3 ya\u011f asidi ve yap\u0131s\u0131 nedir?<\/em><\/strong>
Omega-3 ya\u011f asitleri, \u00e7oklu \u00e7ift ba\u011fl\u0131 poli-ansat\u00fcre ya\u011f asitlerinin (PUFA) gruplar\u0131ndan biri olup, zincirin omega karbonundan (metil ucu) itibaren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc karbonunun \u00e7ift ba\u011f yapmas\u0131yla olu\u015fmu\u015f bir ya\u011f asidi t\u00fcrevidir. Omega-3 ya\u011f asitleri, v\u00fccutta sentezlenmeyen, esansiyel ya\u011f asitleridir. Uzun zincirli omega-3 ya\u011f asitlerin geni\u015f bir k\u0131sm\u0131 20 karbonlu eikozapentaenoik asidi (EPA) ve 22 karbonlu dokozaheksaenoik asidi (DHA) i\u00e7erir. EPA’n\u0131n zincirinin daha da uzat\u0131lmas\u0131 ve desat\u00fcre edilmesiyle birlikte DHA elde edilir. Hayvansal besinlerde bulunan EPA ve DHA, \u00f6zellikle so\u011fuk suda ya\u015fayan bal\u0131klarda antifriz etkisinden dolay\u0131 bolca bulunur. Bu y\u00fczden bal\u0131k t\u00fcketimi ve bal\u0131k ya\u011f\u0131 kullanmak EPA ve DHA’n\u0131n elde ediniminde en \u00f6nemli iki kaynakt\u0131r. Az miktarda EPA ve DHA, v\u00fccudumuzda alfa-linolenik asitten (ALA) sentezlenebilir. ALA, 18 karbonlu omega-3 ya\u011f asidi olup, keten tohumunda, keten ya\u011f\u0131nda, taze fesle\u011fende ve cevizde bulunur. Dokozapentaenoik asit (DPA), di\u011fer bir uzun zincirli omega-3 ya\u011f asididir ve beslenmeyle al\u0131m yerine, internal metabolik yollarda DHA’y\u0131 metabolize ederek olu\u015fturulur.
<\/p>\n\n\n\n

Kardiyovask\u00fcler sistem ve kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k (CVD)<\/em><\/strong>
Kardiyovask\u00fcler sistem, kalp ve damarlar\u0131m\u0131zdan olu\u015fan, ya\u015famam\u0131z i\u00e7in \u00e7ok gerekli ve dokulara oksijen g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in kan\u0131 kalpten akci\u011ferlere, sonra da tekrar kalpten b\u00fct\u00fcn sisteme ta\u015f\u0131yan bir sistemdir. Kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k terimi, asl\u0131nda birden fazla hastal\u0131\u011f\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda tam tam\u0131na uygun bir terim olmay\u0131p, i\u00e7inde y\u00fcksek tansiyon, damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, koroner kalp hastal\u0131klar\u0131 vb. kapsar.
<\/p>\n\n\n\n

Omega-3 ya\u011f asidinin kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k riskine etkisi<\/em><\/strong>
Bal\u0131k t\u00fcketimi ve kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar\u0131n aras\u0131ndaki ili\u015fki, ilk kez 1970’lerin sonunda Gr\u00f6nland’da eskimo pop\u00fclasyonunun \u00fczerinde incelenmi\u015ftir. Bu pop\u00fclasyonda kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klardan dolay\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn neredeyse yok denecek kadar az oldu\u011fu ve ayn\u0131 zamanda bal\u0131k t\u00fcketiminin normal t\u00fcketim s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. Bundan dolay\u0131, o g\u00fcnden beridir omega-3 ya\u011f asidinin kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klarla ili\u015fkisine dair binlerce \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.
1980’ler, 90’lar ve 2000’lerde “DART, GISSI-prevention ve DART-2” randomize \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda kat\u0131l\u0131mc\u0131lara d\u00fczenli bir \u015fekilde bal\u0131k yedirilmi\u015f, bal\u0131\u011fa tolerans\u0131 olan kat\u0131l\u0131mc\u0131lara ise bal\u0131k ya\u011f\u0131 kaps\u00fcl\u00fc verilmi\u015ftir. Bu \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmada da omega-3 ya\u011f asidi kullan\u0131m\u0131n\u0131n primer ve sekonder kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar\u0131n olu\u015fum riskinin azaltt\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
2010’da y\u00fcr\u00fct\u00fclen “Alpha-Omega, Omega, Su.Fol.Om3” \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndaysa, Omega-3 kullan\u0131m\u0131n\u0131n kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klara \u00e7ok da b\u00fcy\u00fck bir etkisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlar nitelikte.
Alpha-Omega \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 plasebo (yani hi\u00e7bir etkisi olmayan ila\u00e7) kontroll\u00fc, randomize ve sekonder \u00f6nlemeye dair (en ge\u00e7 10 y\u0131l \u00f6nce kalp krizi ge\u00e7irmi\u015f hastalar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131) bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r.Plasebo verilmeyen hastalara DHA ve EPA k\u0131rk ay boyunca verilmi\u015ftir. Bunun sonucunda, d\u00fczenli DHA ve EPA kullan\u0131m\u0131n\u0131n maj\u00f6r kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k riskini d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
Omega \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndaysa akut miyokardiyal enfarkt\u00fcsle m\u00fccadele eden hastalarda omega-3’\u00fcn etkileri incelenmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda akut miyokardial enfarkt\u00fcs hastalar\u0131n\u0131n ani kardiyak \u00f6l\u00fcmlerinin \u00f6nlenmesinde omega-3 ya\u011f asidinin herhangi bir rol\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Su.Fol.Om3 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 B3 ve B6 vitaminlerinin omega-3 ya\u011f asidiyle kombine edilerek, miyokardial hastal\u0131klar\u0131n sekonder olarak \u00f6nlenmesini incelemi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k 5 y\u0131l s\u00fcren bu \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lara g\u00f6re omega-3 ya\u011f asitleri maj\u00f6r vask\u00fcler hastal\u0131k riskini azaltm\u0131yor.
2018 Temmuz ay\u0131nda, Cochrane k\u00fct\u00fcphanesi omega-3 ya\u011f asidinin t\u00fcketilmesinin etkilerini de\u011ferlendiren sistematik bir derleme yay\u0131nlad\u0131. Bu derlemede toplamda 112.059 ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 79 tane randomize olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7al\u0131\u015fmadan elde edilen bilgiler yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalardan 25\u2019i hatas\u0131z derecesinde iyi tasar\u0131ml\u0131 olup \u00e7ok g\u00fcvenilir bulundu. Derleme, Kuzey Amerika, Avrupa, Asya, Avustralya’dan kat\u0131lan sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve baz\u0131 hastal\u0131klara sahip kad\u0131n ve erkekler \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsamaktad\u0131r.
Bu derlemeye g\u00f6re uzun zincirli omega-3 ya\u011f asidi art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yarar yok denilecek kadar az. EPA ve DHA miktar\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n, kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klara etkisi az ya da hi\u00e7 yok (y\u00fcksek kalitede kan\u0131t) ve muhtemelen kardiyovask\u00fcler \u00f6l\u00fcmler, koroner olay ve \u00f6l\u00fcmler ve ritim bozukluklar\u0131nda az fark sa\u011fl\u0131yor ya da hi\u00e7 sa\u011flam\u0131yor (orta kalitede kan\u0131t). Bununla birlikte, EPA ve DHA kullan\u0131m\u0131 serum trigliseridlerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken, HDL\u2019yi y\u00fckseltiyor (y\u00fcksek kalitede kan\u0131t).
Derleme, takviye veya beslenme yoluyla ALA alman\u0131n kardiyovask\u00fcler \u00f6l\u00fcm riskini \u00e7ok az azaltt\u0131\u011f\u0131 veya hi\u00e7 azaltmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zetler niteliktedir. ALA’n\u0131n fazla t\u00fcketilmesinin sadece kalp d\u00fczensizlikleri riskini %3,3’ten %2,6’ya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ortaya konmu\u015ftur.
<\/p>\n\n\n\n

Peki kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcm riskinden korunmak i\u00e7in neler yapabiliriz?<\/em><\/strong>
D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn verilerine g\u00f6re, 2020 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek t\u00fcm \u00f6l\u00fcmlerin %36’s\u0131 kardiyovask\u00fcler sebeplerden ger\u00e7ekle\u015fecektir. T\u00fcrkiye’de ise her y\u0131l neredeyse iki y\u00fcz bin ki\u015fi kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klardan dolay\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetmektedir.
Peki ne yapabiliriz? Kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klardan ve \u00f6l\u00fcmlerden korunmak i\u00e7in, \u00f6ncelikle sava\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyi yani kardiyovask\u00fcler risk fakt\u00f6rlerini tan\u0131mam\u0131z gerekmektedir. Bunlar\u0131 s\u0131ralayacak olursak:
Hipertansiyon
Obezite
Diabetes Mellitus
Dislipidemi
Sigara \u0130\u00e7me
Fiziksel Hareketsizlik
Ya\u015f (Kad\u0131nlarda 65, Erkeklerde 55 ya\u015f ve \u00fczeri)
Ailede erken ya\u015fta kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k ge\u00e7mi\u015fi
Mikroalb\u00fcmin\u00fcri veya glomer\u00fcler filtrasyon h\u0131z\u0131n\u0131n<65mL\/dak<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer obezite, dislipidemi veya hipertansiyon hastas\u0131ysan\u0131z \u00f6ncelikle bunlar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve belki de ila\u00e7 tedavisinin uygulanmas\u0131 gerekecektir. En uygun tedavi y\u00f6nteminin ise kilo kayb\u0131, d\u00fczenli egzersiz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ve sigaray\u0131 b\u0131rakmak oldu\u011fu bilinmektedir.
\nDiabetes Mellitus hastalar\u0131nda vask\u00fcler komplikasyonlar\u0131n geli\u015fimi ile birlikte hipertansiyon, obezite riski artmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden diabetes mellitus hastas\u0131 olmak ba\u015fl\u0131ca bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Yap\u0131labilecek \u015feyler ise, akdeniz diyeti ile beslenmek, d\u00fczenli egzersiz yap\u0131p kilo vermektir. B\u00f6ylece kan \u015fekerini kontrol etmek kolayla\u015facak ve baz\u0131 ciddi komplikasyonlar\u0131n olu\u015fumu \u00f6nlenmi\u015f olacakt\u0131r.
\nAilesinde erken ya\u015fta kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k ge\u00e7mi\u015fi olanlar ise sa\u011fl\u0131k kontrollerine erken ya\u015fta ba\u015flamal\u0131, erken ya\u015flardan itibaren zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klardan uzak durmaya ve dengeli beslenmeye \u00f6zen g\u00f6stermelidir.
\nSonu\u00e7 olarak, kardiyovask\u00fcler hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcm riskinden korunmak i\u00e7in omega-3 takviyelerine ba\u015fvurmak yerine, metabolik sendrom, ins\u00fclin direnci, obezite, hiperglisemi, hipertansiyon gibi risk fakt\u00f6rleri ile tek tek m\u00fccadele edilmesi gerekmektedir. T\u00fcm risk fakt\u00f6rleri ile m\u00fccadelenin gereklili\u011fi D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

KAYNAKLAR:
\nhttp:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/28964873
\nhttp:\/\/www.europeanreview.org\/article\/8446
\nhttp:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4153275\/
\nhttp:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/28289069
\nhttp:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5067287\/
\nhttp:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2018\/07\/180717194558.htm
\nhttp:\/\/www.uea.ac.uk\/about\/-\/omega-3-supplements-have-little-or-no-heart-or-vascular-health-benefit
\nhttp:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/21060071
\nhttp:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/18544171
\nhttp:\/\/www.researchgate.net\/publication\/281112486_A_systematic_approach_to_the_cardiovascular_risk_factors_as_the_cause_of_incremental_mortality_and_morbidity<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Omega-3 ya\u011f asitleri ba\u015fta primer ve sekonder kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar olmak \u00fczere, gastrointestinal, romatizmal, psikiyatrik, metabolik, dermatolojik, renal ve pulmoner hastal\u0131klarda<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":968,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[95,92,91,93,90,94],"acf":[],"views":1132,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/52"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=811"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":967,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions\/967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}