{"id":8470,"date":"2020-11-18T11:57:28","date_gmt":"2020-11-18T08:57:28","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=8470"},"modified":"2020-12-08T21:54:09","modified_gmt":"2020-12-08T18:54:09","slug":"hafizanin-en-meshur-anomalisi-deja-vu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/hafizanin-en-meshur-anomalisi-deja-vu\/","title":{"rendered":"Haf\u0131zan\u0131n En Me\u015fhur Anomalisi: Deja Vu"},"content":{"rendered":"\n

“Deja vu, Matrix’te bir dalgalanmad\u0131r. Bir \u015feyler de\u011fi\u015ftirdiklerinde meydana gelir.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

1999 yap\u0131m\u0131 The Matrix filminin unutulmaz sahnelerinden biri olan deja vu<\/em> sahnesinde Carrie-Anne Moss taraf\u0131ndan canland\u0131r\u0131lan Trinity karakteri, deja vu’yu bu \u015fekilde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Matrix hayranlar\u0131n\u0131n ilgisini \u00e7eken bu sahne, ayn\u0131 zamanda ak\u0131llarda soru i\u015faretleri de b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7o\u011fu insan\u0131n hayat\u0131nda en az bir kere ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 deja vu nedir ve ne sebeple olmaktad\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaynak: Shutterstock<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Deja vu (ya da “Dejavu”), Frans\u0131zca k\u00f6kenli bir kelime olup “daha \u00f6nceden g\u00f6rmek” anlam\u0131na gelir. Aniden ve a\u00e7\u0131klanamaz bir \u015fekilde, ayn\u0131 \u015feyi daha \u00f6nce bir kez yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z duygusuyla “sanki bu an\u0131 daha \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131m” ifadesini kullan\u0131r\u0131z. Beynimiz ezici bir a\u015final\u0131k dalgas\u0131yla bulan\u0131kla\u015f\u0131r. Deja vu, \u00e7o\u011fu insan taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak deneyimlenir ve pop\u00fcler literat\u00fcrde s\u0131k s\u0131k kullan\u0131l\u0131r. Bilim literat\u00fcr\u00fcnde ise deja vu ilk defa 1928 y\u0131l\u0131nda Edward Titchener taraf\u0131ndan “Bir Psikoloji Kitab\u0131”<\/em> isimli kitab\u0131nda tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dr. Titchener\u2019e g\u00f6re: <\/p>\n\n\n\n

“Beyin bir deneyime y\u00f6nelik olarak tam bir alg\u0131 \u00fcretmeden \u00f6nce, k\u0131smi bir alg\u0131 yarat\u0131r. Bu k\u0131smi alg\u0131, daha \u00f6nce deneyimlenmi\u015f bir olay oldu\u011fu duygusu yaratmaktad\u0131r.<\/em>”<\/p>\n\n\n\n

Deja Vu’ya Ne Sebep Olur?<\/h2>\n\n\n\n

Deja vu deneyimini ortaya \u00e7\u0131karan net ve tan\u0131mlanabilir bir uyaran yoktur. Bu sebeple deja vu’yu laboratuvar ortam\u0131nda incelemek olduk\u00e7a zordur. Deja vu, t\u0131bbi bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olan ve olmayan bireylerde meydana geldi\u011finden, bu fenomenin nas\u0131l ve neden oldu\u011funa dair bir\u00e7ok hipotez vard\u0131r. Bunlar reenkarnasyondan haf\u0131za s\u00fcre\u00e7lerimizdeki aksakl\u0131klara kadar uzan\u0131r. Bu hipotezlerden en g\u00fc\u00e7l\u00fcleri ve deneysel arka plana dayananlar\u0131 haf\u0131za ile ili\u015fkili olanlar\u0131d\u0131r. Dr. Searleman ve Dr. Herrmann’a g\u00f6re (1994) deja vu, haf\u0131zan\u0131n en me\u015fhur anomalisidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Beyindeki Bir Elektrik Ar\u0131zas\u0131 <\/h3>\n\n\n\n

Temporal lob, an\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerdir. Temporal lobun belirli k\u0131s\u0131mlar\u0131 da a\u015final\u0131\u011f\u0131n tespiti ve belirli olaylar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. Temporal lob epilepsisinde n\u00f6betler s\u0131kt\u0131r. Epileptik n\u00f6betler, beyindeki n\u00f6ronlar\u0131 ate\u015fleyen <\/em>elektriksel uyar\u0131lar\u0131 bozan i\u015flevsiz n\u00f6ron aktivitesiyle karakterizedir. Bu d\u00fcrt\u00fcler t\u00fcm beyne yay\u0131labilir ve n\u00f6betleri tetikleyebilir. Deja vu’nun temporal lob ve haf\u0131za tutma ile ilgisi hala tam olarak bilinmemekle birlikte durumla ilgili ipu\u00e7lar\u0131, temporal lob epilepsisinden muzdarip insanlardan elde edilmi\u015ftir. Texas A&M T\u0131p Fak\u00fcltesi N\u00f6robilim ve Deneysel Terap\u00f6tikler B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Yrd. Do\u00e7. Dr. Michelle Hook\u2019a g\u00f6re klinik raporlar, temporal lob epilepsisi olan baz\u0131 hastalar\u0131n, epileptik n\u00f6bet olay\u0131ndan \u00f6nce neredeyse bir t\u00fcr uyar\u0131 olarak deja vu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdiklerini g\u00f6stermektedir. Bulgular, deja vu olaylar\u0131n\u0131n beyindeki bir elektrik ar\u0131zas\u0131ndan kaynaklanabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Beyin ve elektrik
<\/strong>Kaynak: Shutterstock <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ancak, epilepsisi olmayan sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlarda deja vu’nun sebebi nedir? Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bunu beyinde bir aksakl\u0131k<\/em> olarak tan\u0131mlar. Tan\u0131ma ve a\u015final\u0131k i\u00e7in n\u00f6ronlar ate\u015flendi\u011finde beynin \u015fimdiyi ge\u00e7mi\u015fle kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na izin verir. Asl\u0131nda epilepsiye katk\u0131da bulunan ayn\u0131 anormal elektriksel uyar\u0131lar sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlarda da ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bunun bir \u00f6rne\u011fi, hipnogojik se\u011firmedir (ki\u015fi uykuya dalarken ortaya \u00e7\u0131kan istemsiz kas spazm\u0131).<\/p>\n\n\n\n

Sinir Yollar\u0131ndaki Uyumsuzluk <\/h3>\n\n\n\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerde deja vu, beynin sinir yollar\u0131ndaki bir ‘uyumsuzlu\u011fa’ da ba\u011flanabilir. Bunun nedeni, beynin s\u00fcrekli olarak \u00e7evremizdeki d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm alg\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 girdiyle yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin, beynin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir an\u0131msama olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir miktar duyusal bilgi – tan\u0131d\u0131k bir koku gibi – gerekir. <\/p>\n\n\n\n

Deja vu, beynin haf\u0131za sistemlerindeki tutars\u0131zl\u0131klarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilir. Bu da duyusal bilginin k\u0131sa s\u00fcreli haf\u0131zay\u0131 atlamas\u0131na ve bunun yerine uzun s\u00fcreli haf\u0131zaya ula\u015fmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu, daha \u00f6nce o an\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair rahats\u0131zl\u0131k verici bir his yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rsel sistemde, duyusal bilgi, beynin y\u00fcksek kortikal\nmerkezlerine (haf\u0131za, dikkat, alg\u0131, fark\u0131ndal\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcnce, dil ve bilin\u00e7te\nanahtar rol oynayan alanlar) birden fazla yolla ge\u00e7erek, t\u00fcm bilgiler bu\nmerkezlere ayn\u0131 veya yak\u0131n zamanda ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hook\u2019a g\u00f6re baz\u0131lar\u0131, bu yollar boyunca i\u015flemede bir farkl\u0131l\u0131k meydana geldi\u011finde, alg\u0131lar\u0131n\u0131n bozulduklar\u0131n\u0131 ve iki ayr\u0131 mesaj olarak deneyimlediklerini \u00f6ne s\u00fcrer. Beyin, ikinci versiyonu yava\u015flat\u0131lm\u0131\u015f ikincil yoldan -ayr\u0131 bir alg\u0131sal deneyim olarak- yorumlar ve b\u00f6ylece uygunsuz bir a\u015final\u0131k hissi (deja vu) olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n

Beyin Loblar\u0131 Aras\u0131nda Gecikme <\/h3>\n\n\n\n

Dr. Robert Efron gibi baz\u0131 bilim insanlar\u0131, deja vu’nun iki beyin lobu aras\u0131nda verinin i\u015flenme h\u0131z\u0131ndaki mikrosaniyelik farklardan da kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer. Bir veriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, beynimizin sol lobu da sa\u011f lobu da bu veriyi kendi alan\u0131nda i\u015fler. Ancak gelen verilerin s\u0131ralanmas\u0131, sol beynin temporal lobunda yap\u0131l\u0131r. Beyin, sol beyne do\u011frudan giren sinyaller ile sa\u011f beyin \u00fczerinden ge\u00e7erek gelen sinyaller aras\u0131ndaki zaman fark\u0131n\u0131 (gecikmeyi) d\u00fczeltir. Ancak bunu kusursuz olarak yapamad\u0131\u011f\u0131 zaman, sinyaller aras\u0131nda uyum bozulur. Bu da deja vu alg\u0131s\u0131n\u0131n sebebi olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Beynimizin iki lobunu birbirine ba\u011flayan ‘corpus callosum’ isimli k\u00f6pr\u00fcdeki n\u00f6ral a\u011flarda meydana gelen aksama, iki taraf\u0131n verilerinin zamansal olarak uyumlu olmamas\u0131na neden olabilir. Bu da, normalde aralar\u0131nda 10 mikrosaniye fark olu\u015facak iki sinyalin aras\u0131nda 15 mikrosaniye fark olmas\u0131na neden olur. Beyin, bunun 10 mikrosaniyesini d\u00fczeltir; fakat geriye kalan 5 mikrosaniyelik fark, deja vu alg\u0131s\u0131na neden olur. Birey, ayn\u0131 olay\u0131 iki defa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 zanneder.<\/p>\n\n\n\n

\"Beynimizin
Beynimizin iki lobunu birbirine ba\u011flayan ‘corpus callosum’
<\/strong>Kaynak: Shutterstock <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Paramnezi: Haf\u0131za Temelli Yan\u0131lsama <\/h3>\n\n\n\n

Paramnezi, haf\u0131za temelli bir yan\u0131lsama veya ger\u00e7ek ve fantastik an\u0131lar aras\u0131nda ayr\u0131m yapamama durumudur. Deneysel ko\u015fullar alt\u0131nda, hipnoz y\u00f6ntemiyle paramnezi ind\u00fcklenebilir. Hipnoz alt\u0131nda deneklere verilen g\u00f6rsel materyal, uyanma durumunda ertesi g\u00fcn verildi\u011finde paramneziye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Paramnezi daha spesifik olarak deja vu\u2019ya at\u0131fta bulunur. Paramnezi ve deja vu\u2019nun ortak bir k\u00f6kene atfedilebilece\u011fi s\u0131kl\u0131kla tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. 1941 y\u0131l\u0131nda Dr. Banister ve Dr. Zangwill, hipnoz y\u00f6ntemini kullanarak post-hipnotik bilin\u00e7 kayb\u0131 hali yaratm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece, hipnoz \u00f6ncesi g\u00f6sterilen materyallerle olan haf\u0131za ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 zay\u0131flatm\u0131\u015flard\u0131r. Daha sonras\u0131nda, deneklere hipnoz \u00f6ncesinde g\u00f6sterdikleri materyalleri yeniden g\u00f6stermi\u015fler ve ne hat\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 sormu\u015flard\u0131r. 10 denekten 3\u2019\u00fc, bu materyalleri daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ancak nerede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlayamad\u0131klar\u0131n\u0131 ve “deja vu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131” s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaynak: Pixabay <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kriptomnezi: \u015eifreli Bilin\u00e7 Kayb\u0131 <\/h3>\n\n\n\n

Beynimiz kusursuz de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla, bazen hatalar yapar ve haf\u0131zada var olan bilgiler bozulabilir, \u00e7arp\u0131t\u0131labilir ya da silinebilir. Kimi zaman \u00f6\u011frenilen bilgileri unuturuz ancak yine de bu bilgiler beyinde depolan\u0131r ve benzer olaylar bilgiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu benzer olay veya deneyimler bir a\u015final\u0131k hissine neden olur. Buna Cryptomnesia<\/strong> (\u015fifreli bilin\u00e7 kayb\u0131) denir. Haf\u0131zam\u0131zdaki an\u0131lar b\u00fcy\u00fck oranda silinmi\u015ftir; ancak bir k\u0131sm\u0131 da beyin i\u00e7inde korunmu\u015ftur. Sonradan, bu an\u0131ya benzer durum ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu silik an\u0131y\u0131 yeniden hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. An\u0131, o anki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za hem \u00e7ok benzerdir; hem de bir miktar farkl\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu silik an\u0131n\u0131n, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz andan hem ayn\u0131 hem de farkl\u0131 oldu\u011funu zannederiz. Bu da, deja vu alg\u0131s\u0131 ile birebir \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Dikkat <\/h3>\n\n\n\n

Alan Brown, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f dikkat ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir teoriyi ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r: Dikkatimiz da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, etraf\u0131m\u0131zdakileri bilin\u00e7alt\u0131m\u0131zda ele al\u0131r\u0131z, ancak bunu bilin\u00e7li olarak ger\u00e7ekten kaydetmeyebilece\u011fimiz anlam\u0131na gelir. Sonra, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feye odaklanabildi\u011fimizde, bu \u00e7evreler olmamalar\u0131 gerekti\u011fi zaman bile bize tan\u0131d\u0131k gelir.<\/em><\/strong> \u00d6rne\u011fin; bir odaya ger\u00e7ekten bakmadan \u00f6nce, beynimiz onu g\u00f6rsel olarak veya koku ya da sesle i\u015flemi\u015ftir, b\u00f6ylece ger\u00e7ekten bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda daha \u00f6nce orada oldu\u011fumuzu hissederiz.<\/p>\n\n\n\n

Deja Vu’nun Kuzeni Deja Reve <\/h2>\n\n\n\n

Bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan, deja vu\u2019dan farkl\u0131 olan ve deja reve olarak adland\u0131r\u0131lan bir fenomen bulunmu\u015ftur. Deja vu\u2019nun aksine deja reve, daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir r\u00fcyay\u0131, uyan\u0131kken tekrar deneyimleme durumuna denilmektedir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, deja reve konusunda \u00e7e\u015fitli deneyler yapm\u0131\u015flar ayn\u0131 zamanda ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda yap\u0131lan deneyleri de de\u011ferlendirmi\u015flerdir. Deneklerin hepsi, k\u0131smi epilepsiden muzdariptir ve ge\u00e7mi\u015fte n\u00f6betleri s\u0131ras\u0131nda bir \u00e7e\u015fit deja reve deneyimlediklerini s\u00f6ylemi\u015flerdir. Deneklerin beyinlerinin \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerine, elektriksel beyin uyar\u0131mlar\u0131 uygulanm\u0131\u015f ve t\u00fcm anormal tepkiler kaydedilmi\u015ftir. Bu sayede bilim insanlar\u0131, deja reve s\u0131ras\u0131nda beynin hangi b\u00f6lgelerinin aktif rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyebilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaynak: Pixabay

<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ayr\u0131ca deja reve’yi \u00fc\u00e7 farkl\u0131 s\u0131n\u0131fa da ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

  1. Aral\u0131kl\u0131 (Episodic-like) Deja Reve:<\/strong> En berrak \u015feklidir. Temel olarak, ger\u00e7ek belirli bir r\u00fcyaya i\u015faret edilebilecek herhangi bir deja reve bi\u00e7imidir.<\/li>
  2. A\u015final\u0131k Benzeri (Familiarity-like) Deja Reve:<\/strong> Bulan\u0131k \u015feklidir. Bu deja reve t\u00fcr\u00fc, bir r\u00fcyay\u0131 yeniden deneyimleme hissi ile ili\u015fkilidir. Ancak hangi r\u00fcya veya ne zaman g\u00f6r\u00fclen bir r\u00fcya oldu\u011fu belli de\u011fildir.<\/li>
  3. Hayali A\u015famadaki Deja Reve: <\/strong> En gizemli \u015feklidir. Bu, asl\u0131nda bir r\u00fcyada olma duygusuyla ili\u015fkilendirilir. Ki\u015fi, uykuda olmakla ger\u00e7ekli\u011fi kar\u0131\u015ft\u0131rabilir. <\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Deja Vu’nun Tersi Jamais Vu<\/h2>\n\n\n\n

    Deja vu\u2019nun tersi olan jamais vu (ya da jamevu), “hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f” anlam\u0131na gelir ve bir \u015feyin tan\u0131d\u0131k oldu\u011funu bilip de ona kar\u015f\u0131 yabanc\u0131l\u0131k hissine kap\u0131lmay\u0131 ifade eder. Bu duygu tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir ki\u015finin y\u00fcz\u00fcne bakarken ortaya \u00e7\u0131kabilir; o ki\u015fi birdenbire size yabanc\u0131 gelmeye ba\u015flayabilir. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, beyin belirli bir \u015fekilde yoruldu\u011funda ortaya \u00e7\u0131kan anlamsal doygunluk olarak bilinen \u015feyle jamais vu uyand\u0131rman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6sterir. Mesela tan\u0131d\u0131k bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131n\u0131 kaybedecek kadar tekrarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da, bu s\u00f6zc\u00fck art\u0131k yaln\u0131zca bir ses y\u0131\u011f\u0131n\u0131 haline gelecek ve yabanc\u0131l\u0131k hissi uyand\u0131racakt\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, laboratuvarda jamais vu\u2019yu ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in umut verici bir yol olabilir.<\/p>\n\n\n\n

    Gelecekteki Ara\u015ft\u0131rmalar <\/h2>\n\n\n\n
    \"\"
    Kaynak: Shutterstock <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Gelecekteki ara\u015ft\u0131rmalar deja vu\u2019nun a\u015final\u0131k a\u00e7\u0131klamas\u0131yla ilgili bariz bir paradoksu inceleyebilir: A\u015final\u0131k temelli tan\u0131man\u0131n ya\u015flanmaya kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a diren\u00e7li oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrken,  an\u0131lar\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlama yetene\u011fi azal\u0131r; yine de bildirilen deja vu deneyimlerinin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fla birlikte azalmaktad\u0131r. A\u015final\u0131\u011fa olan g\u00fcven muhtemelen ya\u015fla birlikte artt\u0131\u011f\u0131ndan, insanlar ya\u015fland\u0131k\u00e7a a\u015final\u0131k temelli tan\u0131may\u0131 deneyimlemeye al\u0131\u015fabilirler. Bu nedenle, ya\u015fl\u0131 insanlar a\u015final\u0131k duygular\u0131n\u0131 deja vu \u00f6rnekleri olarak etiketlemek yerine, belirli \u00f6nceki deneyimleri hat\u0131rlamadaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klara veya unutmaya ba\u011flayabilirler.<\/p>\n\n\n\n

    Ayr\u0131ca gelecekteki ara\u015ft\u0131rmalar, deja vu \u00fcretebilecek durumsal \u00f6zellikleri (\u00f6rne\u011fin, uzamsal konfig\u00fcrasyon, belirli tan\u0131d\u0131k unsurlar) tan\u0131mlamay\u0131 ama\u00e7lamal\u0131d\u0131r. Deja vu, jamais vu, deja reve gibi fenomenlere neyin sebep oldu\u011fu hakk\u0131nda hen\u00fcz basit bir cevap olmayabilir, ancak daha fazla ara\u015ft\u0131rma ve \u00e7al\u0131\u015fma ile gelecekte kesin kan\u0131tlar bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n

    Sonu\u00e7 olarak, deja vu’nun bilimsel olarak incelenebilece\u011fi konusunda artan bir kabul ve mekanizmalar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fcyen laboratuvar y\u00f6ntemleri repertuvar\u0131 var. Bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda unutulmamal\u0131d\u0131r ki deja vu ile ilgili \u00f6\u011frenilecek daha \u00e7ok \u015fey var. Durun! Bunu daha \u00f6nce s\u00f6ylemi\u015f miydim?<\/p>\n\n\n\n

    Kaynaklar<\/h2>\n\n\n\n
    1. How Stuff Works. “What Is D\u00e9j\u00e0 Vu?” 13 Haziran, 2001. https:\/\/science.howstuffworks.com\/science-vs-myth\/extrasensory-perceptions\/question657.htm<\/a><\/li>
    2. Brown, Alan S. “The D\u00e9j\u00e0 Vu Experience.”Psychology Press (2004), Introduction, page 2-18.<\/li>
    3. Brown, A. S. “The d\u00e9j\u00e0 vu illusion”. Current Directions in Psychological Science 13:6 (2004), 187-188.<\/li>
    4. Texas A&M \u00dcniversitesi. “What causes d\u00e9j\u00e0 vu?”  ScienceDaily. 13 Nisan, 2016. https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2016\/04\/160413113530.htm<\/a><\/li>
    5. Banister H, Zangwill, O. “Experimentally induced olfactory  paramnesia”. British Journal of Psychology. 32:2 (1941), 155\u2013175.<\/li>
    6. Banister H, Zangwill, O (1941). “Experimentally induced visual paramnesias”. British Journal of Psychology. 32: 30\u201351.<\/li>
    7. Youngson, R. “Deja Vu”. The Royal Society of Medicine Health Encyclopedia. 1 October, 2012.<\/li>
    8. How Stuff Works. “How D\u00e9j\u00e0 Vu Works?\u2019\u2019 11 Nisan, 2006. https:\/\/science.howstuffworks.com\/science-vs-myth\/deja-vu.htm<\/a><\/li>
    9. https:\/\/www.inverse.com\/article\/55577-deja-reve-is-the-creepy-deja-vu<\/a><\/li>
    10. Skatssoon, J. “Is It Really You Or Jamais Vu?\u2019\u2019 ABC News. 19 Temmuz, 2006. http:\/\/www.abc.net.au\/science\/articles\/2006\/07\/19\/1689668.htm<\/a><\/li>
    11. Cleary, Anne M. “Recognition Memory, Familiarity, and D\u00e9j\u00e0 vu Experiences”. Current Directions in Psychological Science. 17:5 (2008), 353\u2013357. <\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      “Deja vu, Matrix’te bir dalgalanmad\u0131r. Bir \u015feyler de\u011fi\u015ftirdiklerinde meydana gelir.” 1999 yap\u0131m\u0131 The Matrix filminin unutulmaz sahnelerinden biri olan deja<\/p>\n","protected":false},"author":394,"featured_media":8495,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[685,249],"acf":[],"views":1706,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/394"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8470"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8794,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8470\/revisions\/8794"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}