{"id":8627,"date":"2020-11-27T15:40:36","date_gmt":"2020-11-27T12:40:36","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=8627"},"modified":"2020-12-25T01:16:52","modified_gmt":"2020-12-24T22:16:52","slug":"ne-robot-ne-de-canli-olan-organizmalar-xenobotlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/ne-robot-ne-de-canli-olan-organizmalar-xenobotlar\/","title":{"rendered":"Ne Robot Ne de Canl\u0131 Olan Organizmalar: XENOBOT’LAR"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Kaynak: Wikimedia Commons <\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

   Bu zamana kadar\nrobotlar\u0131n nelerden olu\u015ftu\u011funu ya da hangi i\u015flemleri yapabildi\u011fini az \u00e7ok\nbiliyoruz. Robot deyince akl\u0131m\u0131za programlanabilen, istenilen komutlar\u0131 yerine\ngetirebilen  makineler geliyor ancak o\nkadar mekanik  bir robot hayal etmenize\ngerek yok. Belki  bu bahsedece\u011fim olu\u015fum\ntam bir robot da de\u011fil. Bilgisayar bilimcileri ve biyologlar, dijital ve\nbiyoloji aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlayan yeni ve canl\u0131 bir robotik s\u0131n\u0131f\nolu\u015fturmak i\u00e7in bir araya geldiler. Canl\u0131 robot ya da programlanabilir\norganizma  dedi\u011fimizde, istedi\u011finiz\nkomutlara g\u00f6re hareket edebilir, herhangi bir materyal ta\u015f\u0131yabilir, belirli\ng\u00f6revleri yapabilir ve g\u00f6revini tamamlad\u0131ktan sonra kendini imha edebilir desem\nakl\u0131n\u0131zda nas\u0131l bir varl\u0131k canlan\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

Nedir bu organizmalar? <\/h2>\n\n\n\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n    Bu\n\u00fcretilen organizmalar yani Xenobot\u2019lar asl\u0131nda ne canl\u0131 ne de robot yani d\u00fcnya\n\u00fczerinde bu zamana kadar var olmam\u0131\u015f yeni bir ya\u015fam formu,  bu y\u00fczden literat\u00fcrde de tamamen yeni bir\nya\u015fam formu olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Kullan\u0131lan materyaller a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 gibi\ng\u00f6z\u00fckse de  programlanabilir ve istenilen\ng\u00f6revler yapt\u0131r\u0131labilir olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan robot gibi davran\u0131yor.   \n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Programlamada k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli k\u0131s\u0131mlar\u0131 aktif yani hareketli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, mavi-ye\u015fil renkli k\u0131s\u0131mlar\u0131 pasif b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc temsil ediyor.
Kaynak: \u0130ntelligent Living<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bir Xenobot nas\u0131l olu\u015fturuluyor?<\/h2>\n\n\n\n

   Yak\u0131n zamanda Amerika\u2019da bulunan Tufts ve Vermont \u00dcniversitelerinden Sam Kriegman, Douglas Blackiston, Michael Levin ve Josh Bongard isimli bir grup bilim insan\u0131 Xenopus laevis ad\u0131 verilen Afrika pen\u00e7eli kurba\u011fas\u0131n\u0131n kalp ve deri h\u00fccrelerini kullanarak programlanabilir canl\u0131 organizmalar geli\u015ftirdiler. Ad\u0131n\u0131 da kurba\u011fadan alan bu organizmalara Xenobot  deniliyor. Bu organizmalar blastula a\u015famas\u0131ndaki  kurba\u011fa embriyolar\u0131ndan t\u00fcretilen deri ve kalp kas\u0131 h\u00fccrelerinin mikroskop alt\u0131nda kesilip farkl\u0131 oranlarda, farkl\u0131 miktarlarda ve farkl\u0131 konumlarda birle\u015ftirilmesi ile elde ediliyor. Bu organizmalar\u0131n hareket edebilmesi i\u00e7in, ya da ba\u015fka g\u00f6revleri de yerine getirebilmesi i\u00e7in bu iki \u00e7e\u015fit h\u00fccreden belirli miktarda ve belirli konumlarda kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Deri h\u00fccreleri organizmalar\u0131n iskeletini ya da v\u00fccudunu olu\u015ftururken kalp h\u00fccreleri esnek ve kas\u0131labilir oldu\u011fu i\u00e7in hareket eden b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor, \u00f6rne\u011fin ayak ya da el gibi. Tabi bunlar\u0131 ayarlayabilmek i\u00e7in y\u00fcksek bir teknoloji gerekiyor, bunun i\u00e7in de Vermont \u00dcniversitesi\u2019nde \u00fclkedeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc 100 bilgisayardan biri olan Deep Green s\u00fcperbilgisayar\u0131 kullan\u0131l\u0131yor. Bu bilgisayar saniyede 1 milyar i\u015flem yapabiliyor. Bu bilgisayardaki programla bir petri kab\u0131na konulan 500-2000 aras\u0131 kalp ve deri h\u00fccreleri  farkl\u0131 farkl\u0131 birle\u015ftiriliyor. Xenobot’lar Fortnite ya da Minecraft gibi video oyunlar\u0131na benzer \u015fekilde bilgisayarda robotik\u00e7iler taraf\u0131ndan bir\u00e7ok \u00e7e\u015fitle tasarlanabiliyor. B\u00f6ylece bu bilgisayarla \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit organizma tasar\u0131mlar\u0131 yap\u0131labiliyor. Bu tasar\u0131m organizmalar test ediliyor ve sonunda anatomisi uygun olanlar bir sonraki tasar\u0131mlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yorlar ve nas\u0131l hareket edebildikleri  inceleniyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Afrika Pen\u00e7eli kurba\u011fas\u0131 (Xenopus laevis)
Kaynak: Wikimedia Commons<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
H\u00fccrelerin yerleri bilgisayar program\u0131nda farkl\u0131 farkl\u0131 konumland\u0131r\u0131l\u0131yor ve ortaya bir\u00e7ok \u00e7e\u015fit organizma \u00e7\u0131k\u0131yor. Her bir organizman\u0131n anatomisi test ediliyor ve hareketleri inceleniyor.
Kaynak: Wired<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Xenobot’lar\u0131n \u00f6zellikleri nelerdir?<\/h2>\n\n\n\n
  •  Maksimum 1 mm boyutlar\u0131ndad\u0131rlar.<\/li>
  •  En fazla 10 g\u00fcn ya\u015fayabilirler. <\/li>
  • Bu ya\u015fam formlar\u0131n\u0131n mideleri, cinsel organlar\u0131, beyinleri veya sinir sistemleri bulunmuyor. <\/li>
  • Canl\u0131 h\u00fccrelerden olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in gereken enerjiyi proteinlerden kar\u015f\u0131larlar.<\/li>
  • Hareket edebilir, herhangi bir malzeme ta\u015f\u0131yabilir, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 malzemeleri bir y\u0131\u011f\u0131n halinde toplayabilir, d\u00f6nebilirler.<\/li>
  • Bir xenobota zarar verdi\u011finizde, yaralad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kendini iyile\u015ftirebilir.<\/li>
  • Bilgisayardan istenilen komuta g\u00f6re deri h\u00fccresi ve kalp h\u00fccresi bile\u015fenleri ayarlanabilir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \n