{"id":9765,"date":"2021-02-06T19:58:25","date_gmt":"2021-02-06T16:58:25","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=9765"},"modified":"2021-02-06T19:58:27","modified_gmt":"2021-02-06T16:58:27","slug":"hepimizin-sorunu-insomnia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/hepimizin-sorunu-insomnia\/","title":{"rendered":"HEP\u0130M\u0130Z\u0130N SORUNU: INSOMNIA"},"content":{"rendered":"\n

Karantinan\u0131n sonu g\u00f6r\u00fclmeyen bir t\u00fcnel haline gelmesiyle hayat\u0131m\u0131zda \u00e7e\u015fitli sorunlar kendini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. Son zamanlarda yak\u0131n \u00e7evremdeki herkes ayn\u0131 durumdan yak\u0131n\u0131yor, ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyor: Uyku d\u00fczenim alt \u00fcst oldu. Art\u0131k bu problemi ya\u015famayan biri kalmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6z\u00fcm\u00fcze problem gibi gelmedi\u011fini bile s\u00f6yleyebilirim. Fakat sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in olduk\u00e7a k\u0131ymetli olan bu s\u00fcre\u00e7ten yoksun kalmak domino etkisi yaratarak \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olabilir. Bir ba\u015fka perspektiften bakacak olacak olursak uykusuzlu\u011funuz, derinde yatan ba\u015fka bir sorunun habercisi de olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Uyku, do\u011fal bir d\u00f6ng\u00fc i\u00e7erisinde meydana gelen bir durumdur. Uyku s\u0131ras\u0131nda duyu sens\u00f6rlerimiz g\u00f6receli olarak inhibe olur ve kas aktivitemiz olduk\u00e7a azal\u0131r. Fiziksel ve zihinsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in ihtiyac\u0131m\u0131z olan ortalama uyku saati, \u00e7e\u015fitli etmenlere g\u00f6re \u015fekillenir. Bu etmenlerin en ba\u015f\u0131nda ya\u015f gelir. Bebeklik d\u00f6neminden yeti\u015fkinli\u011fe ge\u00e7i\u015fte uyku ihtiyac\u0131m\u0131z azal\u0131r. Bebekler g\u00fcnde 17 saate kadar uyuma kapasitesine sahipken yeti\u015fkin bir insan g\u00fcnde ortalama 7-8 saat uykuya ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsomnia ise v\u00fccudumuzun ihtiyac\u0131 olan bu uykuya ula\u015famamas\u0131d\u0131r. Baz\u0131 insanlarda k\u0131sa d\u00f6nemli(akut) g\u00f6r\u00fclebilirken baz\u0131lar\u0131nda kronik bir \u015fekilde seyir g\u00f6sterebilir. \u0130nsomnian\u0131n iki tipi vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

  1. Primer insomnia: Bu tipteki insomnialar sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131zla ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildir. O s\u0131rada ba\u015f\u0131n\u0131za gelen k\u00fc\u00e7\u00fck sorunlara ba\u011fl\u0131 stres nedeniyle olu\u015fabilir. Bir sonraki g\u00fcn girece\u011finiz s\u0131nav, sizin i\u00e7in \u00f6nemli bir toplant\u0131 insomniay\u0131 tetikleyebilir. Bunun yan\u0131nda seyahatiniz s\u0131ras\u0131nda jet-lag ya\u015faman\u0131z da uykusuzlu\u011funuza sebep olabilir. Son olarak o g\u00fcn uyudu\u011funuz ortam\u0131n ko\u015fullar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler de primer insomniaya neden olabilir. Rahats\u0131z edici \u0131\u015f\u0131k, al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir koku, g\u00fcr\u00fclt\u00fc gibi.<\/li>
  2. Sekonder insomnia: Bu tip insomnian\u0131n nedeni derinde yatan \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya da madde kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Psikolojik durumunuzu etkileyen rahats\u0131zl\u0131klar genel olarak uyku d\u00fczeninizi de etkiler. Depresyon, anksiyete \u015fikayeti olan hastalarda insomnia g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Bunlara ek olarak hipertiroidi gibi endokrin sisteminde g\u00f6r\u00fclen problemler de insomniay\u0131 tetikler. Ayn\u0131 zamanda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z maddeler de uyku d\u00fczenimiz \u00fczerinde etkilidir. Alerji ila\u00e7lar\u0131, grip ila\u00e7lar\u0131, antibiyotikler bizi \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde etkiler. Kafein ve alkol kullan\u0131m\u0131m\u0131z da insomniay\u0131 tetikleyebilir.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olan \u00e7e\u015fitli nedenlerle insomnia g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artmaktad\u0131r. Ya\u015fl\u0131 insanlar, uyuduklar\u0131 alandaki de\u011fi\u015fimlere daha duyarl\u0131d\u0131r. K\u0131s\u0131k seslere, oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fimlere tepki g\u00f6stermeleri daha olas\u0131d\u0131r. \u0130nsomnia g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na genel olarak fiziksel aktivitelerdeki de\u011fi\u015fim neden olur. G\u00fcn i\u00e7erisinde yap\u0131lan i\u015f say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ve v\u00fccudun yeterince yorulmamas\u0131 uykusuzlu\u011fa sebep olur. Bunun yan\u0131nda kronik hastal\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kullan\u0131lan ila\u00e7 say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f da insomnian\u0131n olu\u015fmas\u0131nda etkilidir.<\/p>\n\n\n\n

    \u0130nsomnia, fark edilmesi zor olmayan bir hastal\u0131kt\u0131r. G\u00f6r\u00fclen semptomlar ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015febilir fakat hemen hepsi kolayca insomniay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Bu semptomlara birka\u00e7 \u00f6rnek vermek gerekirse g\u00fcn i\u00e7erisinde yorgun ya da uykulu hissetmek, odaklanmada g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmek, artan sakarl\u0131k durumu diyebiliriz. \u0130nsomnia hastalar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla uykuyla alakal\u0131 endi\u015feler de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar\u0131n yan\u0131nda ge\u00e7 uyuyup erken uyanma ya da uyku s\u0131ras\u0131nda fazla say\u0131da uyanma durumu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Peki diyelim ki uykusuzluk \u00e7ekti\u011fimizi fark ettik, ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n\n\n\n

    \u0130nsomnia sizin i\u00e7in kronik bir sorun haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcyse ve hayat\u0131n\u0131z\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemeye ba\u015flad\u0131ysa en k\u0131sa s\u00fcrede bir profesyonele dan\u0131\u015f\u0131n. Bunun yan\u0131nda hayat\u0131n\u0131zda k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yaparak uyku kalitenizi art\u0131rabilirsiniz. \u00d6ncelikle uyumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z ortamda sizi rahats\u0131z eden bir etmen varsa bu etmeni ortadan kald\u0131r\u0131n. Ortam\u0131n\u0131z\u0131n uygun s\u0131cakl\u0131kta, sessiz ve karanl\u0131k olmas\u0131 uyuman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Yata\u011fa girmeden \u00f6nce sizi endi\u015felendirecek i\u015fler yapmamaya \u00f6zen g\u00f6sterin. Teknolojik aletlerinizin uyku vaktinizden \u00e7almas\u0131na izin vermeyin. Uyumadan \u00f6nce telefonunuza bakmay\u0131n, bunun yerine sizi rahatlatacak aktiviteleri yap\u0131n. \u00d6rne\u011fin kitap okuyun ya da meditasyon yap\u0131n. Bunlar\u0131n yan\u0131nda g\u00fcn i\u00e7erisinde enerji harcamaya gayret g\u00f6sterin. Normalden yorgun bir \u015fekilde yata\u011fa girmek uyuman\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bu nedenle g\u00fcn i\u00e7erisinde uyumamaya gayret edin. Bu \u015fekilde daha h\u0131zl\u0131 ve uzun s\u00fcreli uykuya dalabilirsiniz. Ayn\u0131 zamanda ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z kafein miktar\u0131na dikkat edin. Sigara ve alkol kullan\u0131m\u0131 da insomniay\u0131 tetikleyece\u011finden bu maddelerin kullan\u0131m\u0131na da dikkat edin. Uyumadan \u00f6nce a\u011f\u0131r yemekler yememeye dikkat edin. Uyumadan \u00f6nce sindirimi zor besinler t\u00fcketti\u011finizde enerjinizi almadan uyanabilirsiniz. Yata\u011f\u0131n\u0131z \u00fczerinde uyumak d\u0131\u015f\u0131nda bir aktivite ger\u00e7ekle\u015ftirmeyin. Bu \u015fekilde yata\u011fa girdi\u011finizde beyniniz otomatik olarak uykuyu d\u00fc\u015f\u00fcnecektir.<\/p>\n\n\n\n

    \u00c7e\u015fitli uyku problemleriniz i\u00e7in online test yapmak isterseniz a\u015fa\u011f\u0131ya b\u0131rakaca\u011f\u0131m linkten ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    Adult Sleep Quiz – Do I Have A Sleep Disorder?<\/a><\/blockquote>