{"id":9816,"date":"2021-02-10T14:43:00","date_gmt":"2021-02-10T11:43:00","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.ulubat.org\/?p=9816"},"modified":"2021-02-10T14:43:03","modified_gmt":"2021-02-10T11:43:03","slug":"hastaliklarin-mucitleri-1-thomas-addison","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/genel\/hastaliklarin-mucitleri-1-thomas-addison\/","title":{"rendered":"Hastal\u0131klar\u0131n Mucitleri-1: \u201cThomas Addison\u201d"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-container-2 wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-container-1 wp-block-column\" style=\"flex-basis:100%\">\n<p class=\"has-drop-cap\">Her hastal\u0131\u011f\u0131n bir mucidi vard\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar mucidinin isminden izler ta\u015f\u0131r. Hem ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mda hem de derslerimin i\u00e7eri\u011finde kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan hastal\u0131klara ve o hastal\u0131klara ismini veren mucitlerin hayatlar\u0131na de\u011finece\u011fim bu yaz\u0131 serisinin ilki Thomas Addison\u2019un hayat\u0131n\u0131 konu almakta. \u0130\u00e7inizden \u201cAddison hastal\u0131\u011f\u0131\u2026 ismini duymu\u015ftuk da hangi organ\u0131 etkiliyordu? Fizyopatolojisi, klinik tablosu ve daha bir\u00e7o\u011fu tam olarak nas\u0131ld\u0131?\u201d diyebilirsiniz. Thomas Addison\u2019un hangi tarihte do\u011fdu\u011fu bu yaz\u0131y\u0131 okuyup bitirdi\u011finizde akl\u0131n\u0131zda kalmayabilir ama Addison hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n mucidi oldu\u011funu bu yaz\u0131ndan sonra unutmayacaks\u0131n\u0131z. Haydi ufaktan ba\u015flayal\u0131m bu yaz\u0131n\u0131n yolculu\u011funa.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"774\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-774x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9818\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-774x1024.jpg 774w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-302x400.jpg 302w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-768x1016.jpg 768w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-83x110.jpg 83w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-317x420.jpg 317w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison-325x430.jpg 325w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ThomasAddison.jpg 907w\" sizes=\"(max-width: 774px) 100vw, 774px\" \/><figcaption><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Addison\">https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Addison<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nisan 1793\u2019te Longbenton&#8217;da do\u011fdu. Longbenton&#8217;da bir bakkal ve un t\u00fcccar\u0131 olan Sarah ve Joseph\u2019in o\u011flu Addison, \u00f6\u011frenimine kilise k\u00e2tibi John Rutter \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flad\u0131. Sonras\u0131nda Royal Free Grammar School\u2019a gitti ve orada iyi derecede Latince \u00f6\u011frendi. Babas\u0131 e\u011fitim konusunda \u00e7ok hassast\u0131 bu y\u00fczden Thomas Addison\u2019un e\u011fitimiyle yak\u0131ndan ilgilendi ve onu her zaman destekledi. 1812&#8217;de Thomas, <em><strong>Edinburgh \u00dcniversitesi&#8217;nde<\/strong><\/em> t\u0131p \u00f6\u011frencisi oldu. 1815&#8217;te <em><strong>&#8220;Frengi ve Civa Hakk\u0131nda&#8221; <\/strong><\/em>(Londra&#8217;daki Wellcome K\u00fct\u00fcphanesi&#8217;nde yer almaktad\u0131r.) adl\u0131 tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla t\u0131p doktoru oldu. Sonras\u0131nda bir s\u00fcre devlet dispanserinde g\u00f6rev yapt\u0131. O zamanlarda \u00fcnl\u00fc bir dermatolog olan Thomas Bateman ile tan\u0131\u015ft\u0131 ve Bateman ona cilt hastal\u0131klar\u0131na dair kal\u0131c\u0131 bir ilgi a\u015f\u0131lad\u0131. 1824&#8217;te Guy\u2019s Hastanesi\u2019nde Dermatoloji Departman\u0131\u2019n\u0131 kurdu. Orada cilt hastal\u0131klar\u0131n\u0131n balmumu modellerinden olu\u015fan bir koleksiyon haz\u0131rlad\u0131. 1827&#8217;de \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi oldu. 1835&#8217;te Addison, Richard Bright&#8217;la birlikte pratik t\u0131p dersleri verdi. <strong><em>\u201cElements of the Practice of Medicine\u201d<\/em><\/strong> adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 1839\u2019da kaleme ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Addison hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n hikayesi ilk olarak 1714&#8217;te <strong><em>Eustachius<\/em><\/strong> taraf\u0131ndan adrenal bezlerin tan\u0131mlanmas\u0131yla ba\u015flad\u0131. Addison ilk olarak London Medical Gazette&#8217;de k\u0131sa bir makale yazd\u0131. Bu makalede anemi ile b\u00f6brek \u00fcst\u00fc kaps\u00fclleri hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n farkl\u0131 iki form oldu\u011funa de\u011findi. Sonras\u0131nda anemiyi b\u00f6brek \u00fcst\u00fc kaps\u00fcllerinin hastal\u0131\u011f\u0131ndan ay\u0131ran \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131. B\u00f6ylece b\u00f6brek \u00fcst\u00fc kaps\u00fcllerinin hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze <strong><em>Addison hastal\u0131\u011f\u0131 <\/em><\/strong>olarak gelmi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>11  vaka incelenerek yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada hastal\u0131\u011fa dair \u015fu notlar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>\u201cAnemi, halsizlik, kalp hareketlerinde azalma, midede rahats\u0131zl\u0131k gibi durumlarla birlikte v\u00fccudun t\u00fcm y\u00fczeylerinde g\u00f6zlemlenen ancak en \u00e7ok y\u00fcz, boyun, \u00fcst ekstremite, penis, skrotum, koltuk alt\u0131 ve g\u00f6bek \u00e7evresinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ciltteki renk de\u011fi\u015fikli\u011fi ile karakterize b\u00f6brek \u00fcst\u00fc kaps\u00fcllerinin hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<div class=\"wp-container-7 wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-container-6 wp-block-column\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-container-5 wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-container-3 wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-rounded\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9824\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-2048x2048.jpg 2048w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addison-hastaligi-iki-1-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><a href=\"https:\/\/stock.adobe.com\/search\/images?k=Addison+disease&amp;search_type=default-asset-click&amp;asset_id=91589054\">https:\/\/stock.adobe.com\/search\/images?k=Addison+disease&amp;search_type=default-asset-click&amp;asset_id=91589054<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-container-4 wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9825\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1.jpg 500w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-400x400.jpg 400w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-420x420.jpg 420w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/addsion-hastaligi-1-430x430.jpg 430w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption><a href=\"https:\/\/stock.adobe.com\/search\/images?k=Addison+disease&amp;search_type=default-asset-click&amp;asset_id=86833113\">https:\/\/stock.adobe.com\/search\/images?k=Addison+disease&amp;search_type=default-asset-click&amp;asset_id=86833113<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca Addison, hastal\u0131\u011f\u0131n her iki cinsiyette de semptomlar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n genellikle orta ya\u015flarda oldu\u011funu g\u00f6zlemledi. Addison hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ke\u015ffinin yan\u0131nda, 1843&#8217;te o zamana kadar interstisyel pn\u00f6moni oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen pn\u00f6moni patolojisini do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131mlad\u0131 Thomas Addison. Bron\u015fiyal dallar\u0131 <em><strong>&#8220;Hava h\u00fccrelerindeki pn\u00f6monik birikintiler&#8221;<\/strong><\/em> olarak tan\u0131mlad\u0131 ve alveolar sonlanmalar\u0131na kadar g\u00f6zlemleyebildi.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:48% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><a href=\"http:\/\/himetop.wikidot.com\/thomas-addison-s-bust\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9821 size-full\" srcset=\"https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-150x150.jpg 150w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-250x250.jpg 250w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-125x125.jpg 125w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-110x110.jpg 110w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-2048x2048.jpg 2048w, https:\/\/blog.ulubat.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/bust-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<div class=\"wp-container-9 wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-container-8 wp-block-column\" style=\"flex-basis:100%\">\n<p>Eyl\u00fcl 1847&#8217;de Lanercost Kilisesi&#8217;nde <em><strong>Catherine Hauxwell <\/strong><\/em>ile evlendi. Haziran 1860\u2019da vefat etti. An\u0131s\u0131na patoloji m\u00fczesine bir b\u00fcst\u00fc yerle\u015ftirildi, Guy\u2019s Hastanesi\u2019ndeki bir salona <strong><em>\u201cThomas Addison\u201d <\/em><\/strong>ad\u0131 verildi.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-container-11 wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-container-10 wp-block-column\" style=\"flex-basis:100%\">\n<p>Biyografi yazarken ki\u015finin hangi y\u0131llarda neler yapt\u0131\u011f\u0131na ve daha \u00e7ok neleri ba\u015fard\u0131\u011f\u0131na odaklan\u0131r\u0131z. Asl\u0131nda ger\u00e7ek hayat hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fildir. Yani insan y\u0131llar ve mezun oldu\u011fu okullardan ibaret de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin kaynaklara g\u00f6re Thomas Addison 1838&#8217;e kadar Kraliyet Doktorlar Koleji&#8217;ne \u00fcye se\u00e7ilemedi. Utanga\u00e7 olmas\u0131 sebebiyle baz\u0131 konularda geri planda kald\u0131 ama tan\u0131sal parlakl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6\u011fretisini hem hastalara hem de \u00f6\u011frencilerine en iyi \u015fekilde yans\u0131tabildi. Hal\u00e2 Thomas Addison\u2019un on dokuzuncu y\u00fczy\u0131lda ileti\u015fimin ve etkile\u015fimin g\u00fcn\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha az oldu\u011fu bir zamanda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu hastal\u0131k ke\u015fiflerini \u00f6\u011freniyoruz. Peki bir di\u011fer bak\u0131\u015fla yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda, ileti\u015fimin ve etkile\u015fimin \u00e7ok fazla oldu\u011fu \u015fimdiki zamanda, y\u00fczy\u0131llara aktar\u0131lacak nice ke\u015fiflerin mucitlerinden biri niye bizler olmayal\u0131m?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-container-13 wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-container-12 wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Yorumlar\u0131n\u0131z, katk\u0131lar\u0131n\u0131z, ele\u015ftirileriniz bizler i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli. Yorumlar k\u0131sm\u0131ndan yaz\u0131yla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi yazabilirsiniz. Gelecek ay \u201cHastal\u0131klar\u0131n Mucitleri\u201d yaz\u0131 serimin ikinci yaz\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere. Sevgiyle ve bilgiyle kal\u0131n.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><em><strong>YARARLANILAN KAYNAKLAR:<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li><em>Thomas Addison (1793-1860). Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yer: Journal of The Royal Society of Medicine. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarih:04.02.2021<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>doi: <a href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.1258%2Fjrsm.97.6.297\">https:\/\/dx.doi.org\/10.1258%2Fjrsm.97.6.297<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC1079500\/#:~:text=Thomas%20Addison%20is%20best%20remembered,at%2015%20Wellington%20Villas%2C%20Brighton.\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC1079500\/#:~:text=Thomas%20Addison%20is%20best%20remembered,at%2015%20Wellington%20Villas%2C%20Brighton<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2. <em>Addison hastal\u0131\u011f\u0131 belirtilerini ge\u00e7 veriyor. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yer: \u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi Hastanesi. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarih:06.02.2021<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.okanhastanesi.com.tr\/addison-hastaligi-belirtilerini-gec-veriyor#:~:text=Di%C4%9Fer%20ad%C4%B1%20adrenal%20yetmezlik%20olan,aldosteron%20hormonlar%C4%B1%20kanda%20azalmaya%20ba%C5%9Flar.\">https:\/\/www.okanhastanesi.com.tr\/addison-hastaligi-belirtilerini-gec-veriyor#:~:text=Di%C4%9Fer%20ad%C4%B1%20adrenal%20yetmezlik%20olan,aldosteron%20hormonlar%C4%B1%20kanda%20azalmaya%20ba%C5%9Flar<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. <em>Thomas Addison. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yer: Britannica. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarih: 06.02.2021<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/biography\/Thomas-Addison\">https:\/\/www.britannica.com\/biography\/Thomas-Addiso<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4. <em>\u00a0Addison\u2019s Disease. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yer: Mayo Clinic. Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarih: 06.02.2021<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.mayoclinic.org\/diseases-conditions\/addisons-disease\/symptoms-causes\/syc-20350293#:~:text=Addison\u2019s%20disease%2C%20also%20called%20adrenal,%2C%20often%2C%20too%20little%20aldosterone\">https:\/\/www.mayoclinic.org\/diseases-conditions\/addisons-disease\/symptoms-causes\/syc-20350293#:~:text=Addison\u2019s%20disease%2C%20also%20called%20adrenal,%2C%20often%2C%20too%20little%20aldosterone<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her hastal\u0131\u011f\u0131n bir mucidi vard\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar mucidinin isminden izler ta\u015f\u0131r. Hem ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mda hem de derslerimin i\u00e7eri\u011finde kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan hastal\u0131klara<\/p>\n","protected":false},"author":266,"featured_media":9817,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1837,1840,1839,1838],"acf":[],"views":891,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9816"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9816"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9829,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9816\/revisions\/9829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ulubat.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}