NEDEN SADECE YAPMIYORUZ?       INTENTION BEHAVIOR GAP

NEDEN SADECE YAPMIYORUZ? INTENTION BEHAVIOR GAP

Çoğumuz hayatlarımızda bizi heyecanlandıran hedeflere ulaşmak için niyet etmişizdir. Ama durum harekete geçmeye gelince bir duraksama yaşamışızdır. Diyete başlamak için niyetlendiğiniz o pazartesi gelir ve çoğumuzun anlam veremediği bir şekilde o diyete hiçbir zaman başlayamayız. Bu örnekte kısaca bahsedilen durum, literatürde “intention behavior gap” yani niyet-davranış arasındaki boşluk olarak geçmektedir.Intention behavior gap, ya da value […]

RENKLER ZAMAN ALGIMIZI DEĞİŞTİRİR Mİ?

RENKLER ZAMAN ALGIMIZI DEĞİŞTİRİR Mİ?

Yaşantımız boyunca içerisinde bulunduğumuz zaman dilimi yaptığımız işe göre değişir. Doğru bir zaman algısı ve zamanı doğru kullanabilme yeteneği, uygun davranış kontrolü için gereklidir. Bunun için de zamanı daha verimli kullanabilmek amacıyla plan hazırlayıp onu uygulamaya çalışırız. Ne yazık ki bu plana uymakta bazen zorlanırız. Çünkü eylemlerimizin türü, bulunulan ortam koşulları da bizim algıladığımız zamanın […]

Parkinson Hastaları Derin Beyin Stimülasyonu Sırasında Uykuda Mı Yoksa Uyanık Mı Olmalı?

Parkinson Hastaları Derin Beyin Stimülasyonu Sırasında Uykuda Mı Yoksa Uyanık Mı Olmalı?

Parkinson hakkında neler biliyoruz? Bradikinezi (yavaş hareket), rijidite (sertlik) ve tremor (titreme) ile kendini belli eden bir hastalıktır. Dünyada en hızlı artan nörolojik bozukluk Parkinson hastalığıdır. Parkinson’un bir çok özelliği pandemiye benzer. Parkinson bulaşıcı bir hastalık olmasa da yayılma eğilimindedir ve hiç kimsenin buna bağışıklığı yoktur. Yaşın ve yaşam koşullarının etkili olduğu bu hastalığın önemli […]

Sam Berns’ün Felsefesi: Progeria’ya Yaklaşım

Sam Berns’ün Felsefesi: Progeria’ya Yaklaşım

“Bana üzülmeniz için kendimi sizin önünüze koymadım. Benim için üzülmenize gerek yok. Çünkü beni tanımanızı istiyorum. Bu benim hayatım.“                                                                            -Sampson Gordon Berns  Sam Berns, 23 Ekim 1996 tarihinde Amerika’nın Providence şehrinde doğdu. Sam’e 22 aylıkken erken yaşlanma ile kendisini gösteren ve nadir bir genetik hastalık olan progeria teşhisi konuldu. Progeria, 8 milyonda bir görülüyordu. […]

UNUTMAK MÜMKÜN MÜ?

UNUTMAK MÜMKÜN MÜ?

                                                    Yaşadığım her şeye anlam yükleyen bir insan olmadım hiçbir zaman. Bazı şeylerin gerçekten öylesine, etkisizce gerçekleştiğine inanırım sıfır veya bir gibi. Ama ne zaman kötü bir an yaşasam; beynimi delen, kalbimi sızlatan bir kare hatırlasam hep sorarım kendime: Seni yok etmenin bir yolu yok mu ? Neden geçmişimde değil de geleceğimde ve şu anımda […]

Türkiye Sağlık Sisteminde Mobbingin Hekimler Üzerindeki Psikososyal Etkileri

Türkiye Sağlık Sisteminde Mobbingin Hekimler Üzerindeki Psikososyal Etkileri

Türkiye sağlık sistemindeki hekimler, hastanedeki çalışma ortamında çeşitli şekillerde mobbinge maruz kalıyor. Mesleki hiyerarşi ve multidisipliner öğrenme tıpta bilginin nesilden nesile uygulamalı aktarımını sağlıyor olsa da yasal düzenlemelerdeki yetersizlikler bu yapılanmanın suistimaline ve dolayısıyla sağlıkta şiddete kapı aralıyor. Üstelik bu şiddetin düzeyi kişilerin kimliklerine, kökenlerine ve hastane dışındaki hayat tarzlarına bağlı olarak değişkenlik gösterebiliyor. Mobbingin […]

HEPİMİZİN İHTİYACI: HASTA HAKLARI

HEPİMİZİN İHTİYACI: HASTA HAKLARI

Hasta hekim ilişkileri ve bu husustaki etik sorunlar günümüzde pek çok kez tartışılan, zaman zaman su yüzüne çıkan güncel bir konu olarak dikkatleri üzerine çekmekte. Böylesine önemli ve bir o kadar da geniş olan bu konuyu üstün körü geçmek elbette pek mümkün olamayacaktır. Bu nedenle bugün hasta hekim ilişkilerinin bir parçası olan, belki de zaman […]

Michelangelo: Bir Anatomi Dehası

Michelangelo: Bir Anatomi Dehası

Michelangelo; resim, heykel ve mimari gibi alanlarda Rönesans dönemine damga vurmuş bir sanatçı ve aynı zamanda bir anatomi dehası. Herhangi bir tıp eğitimi almamasına rağmen gizlice yaptığı insan ve hayvan diseksiyonlarına borçlu bu alandaki bilgisini. Hatta o dönemde kilisenin insan diseksiyonuna hiçbir şekilde izin vermediğini düşünürsek birçok tıp öğrencisinden daha çok anatomi bilgisine sahip olduğunu […]

ÖTANAZİ-İnsanların yaşam ve ölüm konularında karar verme hakkı olmalı mı?

Dayanılmaz acıyı dindirmek ve çaresi bulunmayan hastalığa sahip hayatları acısız bir şekilde sonlandırmak anlamına gelen ötanazinin (Yunanca: ευθανασία – ευ, eu, “iyi,güzel”; θάνατος, thanatos, “ölüm”), gönüllü, gönüllü olmayan ve istemsiz çeşitleri bulunmaktadır. Gönüllü ötanazi hastanın izniyle gerçekleştirilir. Belçika, Lüksemburg, Hollanda, İsviçre, Amerika Birleşik Devletleri’nin Oregon ve Washington eyaletlerinde yasaldır. Gönüllü olmayan ötanazinin yapılması ise hastanın sağlık koşullarına […]

EDEBİYATIN VE SİNİRBİLİMİNİN MÜNAKAŞASI; SANCILI          NÖBETLERDEN DÜNYA KLASİĞİNE DOSTOYEVSKY

EDEBİYATIN VE SİNİRBİLİMİNİN MÜNAKAŞASI; SANCILI NÖBETLERDEN DÜNYA KLASİĞİNE DOSTOYEVSKY

   En dokunaklı romanlara imzasını atan Rusya’nın sınırlarında kalmayıp dünyaya düşüncelerini aktaran Rus roman yazarı Fyodor Mihayloviç Dostoyevsky. 11 Kasım 1821’de henüz kendisini neyin beklediğinden habersiz dünyaya gelmiştir. Mutlu aile tablosu, Dostoyevsky’i  de ıskalamış, hayat onu hasta bir anne ve sarhoş bir babanın evladı yapmıştı. Babası disiplinli aynı zamanda bir o kadar da sinirli bir […]

Tıp Dünyasının Zor Kararı: Pernkopf Atlası

Tıp Dünyasının Zor Kararı: Pernkopf Atlası

Anatomi atlası tıp, fizyoterapi ve veterinerlik gibi sağlık bölümleri için her zaman vazgeçilmez bir yol gösterici olmuştur. Meşhur “Sobotta mı Netter mi” ikilemi ise anatomi atlası almadan önce her tıp öğrencisinin aklını mutlaka meşgul etmiştir. Günümüzden 20. Yüzyılın ortalarına uzandığımızda hekimlerin bu konuda aslında çok cazip bir seçenekleri daha vardı: karanlık geçmişiyle etik tartışmaları da […]

KÜRTAJ CİNAYET MİDİR?

KÜRTAJ CİNAYET MİDİR?

Abortus, gebenin kendi isteğiyle veya tıbbi bir gereklilik nedeniyle, doktor onayı alınarak çeşitli yöntemlerle gebeliğin sonlandırılmasıdır. Elektif abortus, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından fetüsün rahim dışında yaşayacak kadar gelişmeden yalnızca gebenin isteğiyle ve medikal, terapötik sebeplere dayanmadan gebeliğin sonlandırılması olarak tanımlanmaktadır. Abortusun birden fazla çeşidi olmasına rağmen etik olarak tartışılan elektif abortustur (isteğe bağlı abortus). […]

KORONAVİRÜS AŞILARI KISIRLIĞA YOL AÇMAZ!

KORONAVİRÜS AŞILARI KISIRLIĞA YOL AÇMAZ!

SARS-CoV-2 virüsüne karşı yapılan aşıların muhtemel yan etkilerine dair birçok dedikodu ve iddia dolaşıyor. Özellikle BioNTech aşısıyla ilgili aralarında kısırlık, kanser ve hatta Alzheimer gibi bir dizi rahatsızlığa yol açtığına dair çok sayıda spekülasyon bulunmakta. Birçok insan COVID-19 aşısının kısırlığa yol açtığına inanarak aşı olmaktan kaçınıyor. Yapılan araştırmalar tüm bu iddiaları çürütmekle birlikte yeni koronavirüse […]

DÜNYAYI DAHA RENKLİ GÖRMEK: TETRAKROMASİ

DÜNYAYI DAHA RENKLİ GÖRMEK: TETRAKROMASİ

  Günlük hayatımızda herhangi bir aktivite yaparken çevremizde olup bitenleri doğal olarak inceleriz. Gördüklerimizin nasıl oluştuğunu, o renklerin gözümüze nasıl geldiğini ya da zaman zaman o renklerle gördüklerimizi nasıl tanımladığımızı düşünürüz.  Çevremizdekileri herkesle aynı şekilde görüp görmediğimizi aslında birbirimize sorarak emin olmaya çalışırız. Peki, çevremizde gördüklerimiz, çoğunluğa göre bize daha farklı ve daha renkli geliyorsa […]

Toplumsal Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelimlerin Nörobiyolojisi

Toplumsal Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelimlerin Nörobiyolojisi

kaynak Intrauterin dönemde beynin cinsiyeti, gonadal seks ve cinsel yönelimler büyük ölçüde belirlenmektedir (doğum sonrası çevresel faktörlerin cinsiyet belirlenme sürecine etkisi hakkında neredeyse hiç veri bulunmamaktadır). Genel olarak gonadal seks ile beynin cinsiyetinin aynı olduğu düşünülse de bunları oluşturan süreçler birbirlerinden bağımsız ilerlemektedir. Kişilerin cinsiyet kimliği ve cinsel davranışlarının doğasının anlaşılabilirliği ölçüsünde seks spesifik tedaviler […]

TOURETTE SENDROMU HAKKINDA BİLİNÇLENELİM

TOURETTE SENDROMU HAKKINDA BİLİNÇLENELİM

Tourette sendromu, adını Fransız bir doktor olan Gilles de La Tourette’den alır. Nörolojik bir rahatsızlık olan bu sendrom kalıtsaldır. Tourette sendromunun oluşum nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte beynin bazal gangliyonundaki çeşitli sorunlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Dopamin nörotransmitteriyle de bağlantısı olduğu sanılmaktadır.  Tourette sendromuna sahip bireyin gösterdiği başlıca belirtiler şunlardır: Düzenli olmayan aralıklarla meydana gelen çeşitli tikler […]

DELÜZYONEL PARAZİTOZ: SANRISAL PARAZİT İSTİLASI

DELÜZYONEL PARAZİTOZ: SANRISAL PARAZİT İSTİLASI

   Ekbom sendromu olarak da bilinen delüzyonel parazitoz, herhangi bir parazit bulgusu olmamasına rağmen, özellikle deride parazit istilası olduğuna dair ısrarlı bir yanlış inançla karakterize, seyrek görülen psikiyatrik bir bozukluktur. Hastalar, çoğunlukla derilerinde helmint gibi büyük parazitlerin veya virüs, bakteri gibi daha küçük parazitlerin olabileceğine inanmaktadır. Bu durum orta yaş ve üstünde, daha çok kadınlarda […]

CRISPR İLE IN VIVO GEN EDİTLEME: HEYECANLANDIRICI BİR ÖRNEK!

CRISPR İLE IN VIVO GEN EDİTLEME: HEYECANLANDIRICI BİR ÖRNEK!

Geçtiğimiz ay yayınlanmış bir makalede paylaşılan çalışma sonuçlarına göre, son zamanlarda genetiğin en ilgi çekici gelişmelerinden olan CRISPR-Cas9 yönteminin in vivo olarak kullanımı belgelenmiştir. Bu yöntemin kullanımı, “transthyretin amyloidosis” adlı hastalığın gidişatına engel olabilen bir tedavi olarak uygulanmış ve yöntemin haberleri gerçekten heyecan verici olmuştur. Bu ayki yazımda hem bu uygulama ve yapılan araştırma hakkında […]

Canavan Hastalığı

Canavan Hastalığı

Canavan hastalığı ya da Merkezi sinir sisteminin süngerimsi dejenerasyonu, mesaj alışverişi yeteneğine sahip olan nöronların harabiyetiyle oluşan nadir bir hastalıktır. Otomozal resesif kalıtım ile oluşur.  Bu hastalık, lökodistrofi adı verilen bir grup genetik bozukluktan biridir. Lökodistrofiler, sinirleri koruyan ve sinir uyarılarının verimli bir şekilde iletilmesini sağlayan miyelin kılıfının büyümesini veya işlevini bozmaktadır.  Bu durum tüm etnik kökenlerden insanlarda görülürken, en çok Aşkenaz (Doğu ve Orta Avrupa) Yahudi insanlarda görülmektedir. Araştırmalar, bu bozukluğun Aşkenazi Yahudi nüfusundaki […]

BEYNİNİZİ NASIL YENİDEN PROGRAMLARSINIZ?

BEYNİNİZİ NASIL YENİDEN PROGRAMLARSINIZ?

Meslek hayatında, akademide ve eğitim süreçlerinde tatmin duymak zaman zaman güçleşebiliyor. İnsanlar kendilerini ait olmadıkları kariyerlere sıkışmış, yapılması gerekenleri sürekli erteliyor ve tam potansiyellerine bir türlü ulaşamıyormuş gibi hissederken bulabiliyor. Ancak tümüyle umutsuzluğa kapılmak yerine düşünce kalıplarını ve alışkanlıkları değiştirmeye çalışmak da mümkün. Bu da beyindeki ödül mekanizmasını ve nöroplastisite kavramlarını biraz anladıktan sonra davranış […]