Tıp Dünyasının Zor Kararı: Pernkopf Atlası

Tıp Dünyasının Zor Kararı: Pernkopf Atlası

Anatomi atlası tıp, fizyoterapi ve veterinerlik gibi sağlık bölümleri için her zaman vazgeçilmez bir yol gösterici olmuştur. Meşhur “Sobotta mı Netter mi” ikilemi ise anatomi atlası almadan önce her tıp öğrencisinin aklını mutlaka meşgul etmiştir. Günümüzden 20. Yüzyılın ortalarına uzandığımızda hekimlerin bu konuda aslında çok cazip bir seçenekleri daha vardı: karanlık geçmişiyle etik tartışmaları da […]

TELOMERAZIN KÂŞİFİ: ELİZABETH BLACKBURN

TELOMERAZIN KÂŞİFİ: ELİZABETH BLACKBURN

Moleküler biyolog ve biyokimyacı olan Elizabeth Blackburn, telomer ve telomerazla ilgili çalışmalarıyla genetik bilimine önemli katkıları olan bir bilim insanıdır. Özel Yaşamı ve Eğitim Hayatı İki aile doktorunun kızı olarak 26 Kasım 1948’de Avustralya’da doğdu. Canlılara ve doğaya düşkünlüğü çocukluğundan başladı. Çocukken okuduğu ve etkilendiği Marie Curie’nin biyografisi ve lisedeki öğretmenlerinin biyolojiye olan ilgisini desteklemesi […]

4. Koğuşun Mirası: Kaptan Charles Martell

4. Koğuşun Mirası: Kaptan Charles Martell

“İlk hasta” olmak sizce nasıl bir duygu? Kimsede teşhis edilmemiş bir hastalığın ilk vakası olmak… Bu hastalara, tarihsel yapının ötesinde kaynakları olmayan öznelerdir diyebilir miyiz?  Şüphesiz bu hastalar daha çok tanınmayı hak ediyorlar. Amerika’da hiperparatiroidizm teşhisi konulan ilk hasta olan Kaptan Charles Martell de bu hastalardan biri. Gelin, Kaptan Martell’i birlikte tanıyalım. 1918 yılında Amerika […]

Tarihte Kadınların Kontrasepsiyon Yöntemleri

Tarihte Kadınların Kontrasepsiyon Yöntemleri

Tıp fakültesi derslerinde doğum kontrol yöntemlerinin geleneksel ve modern yöntemler olarak ayrıldığından ve geleneksel yöntemlerinin kullanımının zamanla azaldığından bahsedilmiştir. Ülkemizde hâlâ kullanılan geleneksel yöntemler olduğunu da biliyoruz. Peki tarihte, farklı medeniyetlerdeki kadınların hangi geleneksel yöntemler kullandıklarını öğrenmeye ne dersiniz? İlk Çağ’da kullanılan yöntemlerle başlayalım: Bu çağ, doğum kontrol yöntemlerinin kadınlar tarafından ilk olarak denenmeye başlandığı […]

BESİM ÖMER AKALIN: Titanik Faciasından Kurtulan Türk Doktor

BESİM ÖMER AKALIN: Titanik Faciasından Kurtulan Türk Doktor

Besim Ömer Akalın; Türkiye’nin ilk doğumevini açan, doğum üzerine ilk çağdaş kitabı yayımlayan doğum biliminin öncülerindendir. Ülkede tıbbi yayıncılığı başlatmıştır. Ebeliğin kurumsallaştırılmasına büyük katkılar sağlamış, ‘’Ebelerin Ebesi’’ olarak anılmaktadır. Toplum sağlığı ve koruyucu hekimliğe önem veren ilk bilim insanlarındandır. Kadın sağlığı, doğum, ebelik, çocuk sağlığı, hasta bakıcılığı, verem ve tıp tarihi alanlarında önemli çalışmalarda bulunmuştur.  […]

“Kalk Ayağa Be Baba! Görmüyor Musun Bu Kadar Sevenin Var…”

“Kalk Ayağa Be Baba! Görmüyor Musun Bu Kadar Sevenin Var…”

Her ayın 30’unda yayımlamaya çalıştığım yazılarımdan bu ay için olanı biraz gecikmeli yayımlamak istedim. Nedeni; bu ayki yazımda, tıp tarihini yazarken çok yakın bir tarihe dönmek ve bir biyografi yazısından çok; bir hocamızı size hatırlatmak, hocamızı anmak. Kimimizin, benim gibi, dersine girme şansına bile sahip olamadığı, kimimizin de kaderinin kesişmesi ile büyük bir şansa sahip […]

İNSAN GENOM SERİSİ – 4: Gizemli Gözler

İNSAN GENOM SERİSİ – 4: Gizemli Gözler

Tarih boyunca insanlar hep gözlerin bir şeyler anlattığını ve olayları çözmede çok önemli bir yeri olduğunu düşünmüşlerdir. Nitekim hem duyguları belli eden hem de kişiden kişiye değişen özellikleriyle adli tıpta incelenen bir organdır. Bu yazıda gözlerle ilgili pek çok özelliği bazı hastalıklar dahil kısa kısa göreceksiniz. Göz rengi tespitleri özellikle Avrupa gibi renk çeşitliliği çok […]

BEYAZ ÖNLÜK

Beyaz Önlük

Bir tarafta insanların yaralarına merhem olma aşkı ve heyecanıyla beyaz pelerinini kuşanıp gecesini gündüzüne katan tazecik yürekler… Diğer tarafta da bu mesleğin zaten yeterince zor olduğunu bilmezmiş gibi onları ayakta tutan tek şey olan mesleklerine duydukları aşkın sönmesi için uğraşan, eğitimin ne olduğundan habersiz kimseler… Başta henüz kaybettiğimiz Dr. Mustafa Yalçın olmak üzere, ”Mobbing” adı […]

İNSAN GENOM SERİSİ 3- Veba

İNSAN GENOM SERİSİ 3- Veba

Giriş Yersinia pestis tarafından ortaya çıktığı kesin olarak bilinen ilk pandemi Antik Roma’da meydana gelen Justinian Vebası’dır. Muhtemelen MS. 532 civarında Kuzey Afrika’da ortaya çıkıp Orta Doğu ve Akdeniz bölgelerine yayılmıştır. İlerleyen yıllarda Konstantinapoli (İstanbul), Yunanistan, İtalya, Fransa, Almanya ve Güney Asya’ya da ulaşmıştır. Antik Roma’da hastalıkların çoğu zoonozdu ve bu hastalıklar genelde ölümcüldü. Justinian […]

Lady Macbeth Etkisi ve OKB

Lady Macbeth Etkisi ve OKB

“Dışarı, lanet nokta! Dışarı diyorum! “ Bu duyduğunuz; Shakespeare’in büyük trajedisinin kadın baş karakteri olan, güce aç ve her yönden cinayet düşkünü Lady Macbeth’in çığlığıdır. Macbeth, kocasının kral olabilmesi için cinayet işledikten sonra; Kral Duncan’ın kanını elinden yıkamayacağına ikna olur. Düşünceler, zihninde devamlı konuşur; suçluluk, delilikle kendini gösterir ve birtakım arketipler doğar.  Kaynak: Flickr Macbeth’in […]

Türk Cerrahisinin Babası Şerafettin Sabuncuoğlu

Türk Cerrahisinin Babası Şerafettin Sabuncuoğlu

Şerafettin Sabuncuoğlu, 1386 yılında Şehzadeler şehri Amasya’da dünyaya gelmiştir. O dönemin tanınmış hekimleri olan ve Amasya bimarhanesinde hekimbaşılık yapmış dedesi Sabuncoğlu Hacı İlyas Çelebi ve babası Ali Çelebi’nin yolundan giderek Amasya Darüşşifasında hekimlik eğitimi almıştır. Şerafettin Sabuncuoğlu 17 yaşında hekimlik yapmaya başlamış ve 14 yıl boyunca Amasya’da ve Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde hekimlik yapmıştır. Şerafettin Sabuncuoğlu’nun […]

Google İnsan: Brad Williams

Google İnsan: Brad Williams

Neredeyse her şeyi hatırlayabildiğinizi hayal edin. Zihniniz; isimlerin, resimlerin, tarihlerin ve olayların ansiklopedik bir not defteri olarak işlev görüyor. Sizce de oldukça enteresan olmaz mıydı? İşte, Brad Williams’ın tam olarak bu özelliği onu Google’ın kişiselleştirilmiş bir versiyonu yapıyor. Kapsamlı hafızası, neredeyse her türlü haber olayını, yaşadığı her şeyi, belirli tarihleri ve hatta hava durumu da […]

Monet’nin Gözleri, Katarakt ve Nilüferler

Monet’nin Gözleri, Katarakt ve Nilüferler

Sanatçının gözleri, karanlık bir odada gerçek bir pencere açabilir bizlere. Öyle ki bu pencereden baktığımızda gölün üstündeki yaldızlı güneş ışıkları gözlerimizi kamaştırır, söğüt yapraklarını dans ettiren o hafif rüzgârı hissederiz tenimizde. Ve belki güzel nilüferin üzerine bir arı konar, duyarız vızıltısını. Sanatçılar bunun gibi büyüleyici fakat geçici sayısız izlenimi yakalayıp kaydetmeyi, manzarası hiç bozulmayacak pencereler […]

Savaşmak Mı Daha Az Bir Sorun, Yoksa Etik Savaşmamak Mı Daha Büyük Bir Sorun?

Savaşmak Mı Daha Az Bir Sorun, Yoksa Etik Savaşmamak Mı Daha Büyük Bir Sorun?

“…Bu süreç içinde pek çok benzer olayla karşılaştım. Bir subay arkadaşım, karısı ile birlikte, bombanın ışığını görmüşler ve görünürde çok yüzeysel yaralarını göstermek için bizim sahra hastanesine uğramışlardı. Yaraları ayakta tımar edildikten sonra evlerine gittiler. Genel durumları çok iyiydi fakat iki hafta sonra ikisinin birden, ağız ve burnundan kan boşanmaya başlamış ve her ikisi de […]

Dünyaya Erken Bir Merhaba: Prematüre Bebek Geoff

Dünyaya Erken Bir Merhaba: Prematüre Bebek Geoff

Hamileliğin 37. haftasından önce doğan bebekler “prematüre” olarak biliniyor. Prematüre bir bebeğin bakımı, düşük kilosu ve diğer olası sağlık sorunları sebebiyle zor ve zaman alıcı olabilir. Buna ek olarak birçok prematüre bebek, hastanede daha uzun süre kalmaya ihtiyaç duyar. Ama unutumalıdır ki doğru müdahale ve gerekli bakımlarla hayata erken başlayan kahramanlarımızı yaşama bağlamak mümkün… Her […]

Bu Sen Olamazsın: Phineas Gage’in Sıra Dışı Hikayesi

Bu Sen Olamazsın: Phineas Gage’in Sıra Dışı Hikayesi

“Bana benzeyen bir gözlerim kaldı Bir de kederli bakışlarım Düşüncemin olmadığı Aynalarda ben varım Yalan değil değiştiğim, yalan değil Şimdi her şarkı beni ağlatır Deli eden insanı zaman değil Zamanı unutmamak kahırdır” Ümit Yaşar Oğuzcan / Ayna 13 Eylül 1848’de Vermont, Cavendish’de nöroloji tarihinde bir dönüm noktası haline gelmiş, zihin ve beyin arasındaki ilişkiye dair […]

Osmanlı’dan Günümüze Aşı Çalışmaları

Osmanlı’dan Günümüze Aşı Çalışmaları

Merhaba değerli okurlarım, bu ayki yazımda 3 4 aydır gündemimize oturmuş “AŞI” hakkına bir yazı yazacağım. Osmanlıdaki en eski kayıtlardan başlayıp Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar bahsedeceğim. OSMANLIDA İLK AŞI Anadoluda deneme yanılma yoluyla yapılan aşı uygulamalarının tarihi 1700’lere dayanmaktadır. O zamanlar Edirne’de çiçek hastası olan insanlar bulunup, döküntülerindeki irin toplanarak çiçek çıkarmamış çocuklara aşı yapmak […]

Ölümsüz Hücreler: HeLa Hücreleri

Ölümsüz Hücreler: HeLa Hücreleri

Henrietta Lacks, 29 Ocak 1951’de o dönem siyahileri tedavi eden bölgesindeki tek hastane olan Johns Hopkins’e başvurduğunda kendisini bir yıldan kısa bir zaman içerisinde öldürecek olan kanser hücrelerinin, ölümünden onlarca yıl sonra bile bilimsel araştırmalara öncülük edeceğinden habersizdi. 

Milli Mücadele ve Tıbbiyeliler

Milli Mücadele ve Tıbbiyeliler

Takvimler 1919 yılını gösteriyordu. Türk ordusu ülkenin dört bir yanında düşmana karşı vatanımızı savunmaya devam ediyordu. Bu topyekün savunma sürerken, bir yandan da Mustafa Kemal ve silah arkadaşları ülkenin istikbali ile alakalı ülkenin her köşesine gidip kongreler düzenleyerek vatandaşlarla fikir alışverişinde bulunuyorlardı. Amasya ve Erzurum Kongreleri’nin ardından takvimler 1919’un Eylül ayına gelmişti ve sırada Sivas […]

Delikli Kafatasları ve Trepanasyon

Delikli Kafatasları ve Trepanasyon

Binlerce yıl önce yaşamış insanlar kafatasını delerek bir tür beyin cerrahisi mi uyguluyordu? Literatürdeki adı “Trepanasyon” olan bu sistem, keskin bir aletle kafatasında delik açmayı içeriyordu. Bugüne dek, dünyanın birçok bölgesindeki arkeolojik alanlarda kafatasında delik olan binlerce iskelet bulunuyor; fakat bilim insanları eski insanların neden bu yönteme başvurduğu konusunda henüz anlaşmaya varmış değil. Trepanasyon, Yunanca “Trypanon” kelimesinden […]