Unutulan Bir Film, Gerçek Bir Hikaye: Tuskegee Deneyi

Unutulan Bir Film, Gerçek Bir Hikaye: Tuskegee Deneyi

1997 yılında ABD Başkanı şu sözleriyle özür dilemişti: “Yeryüzündeki hiçbir güç size kaybedilen hayatları ve ızdırap yıllarını geri veremez. Yapılan geri alınamaz. Ama sessizliği sona erdirebiliriz. Başımızı başka yöne çevirmeyi bırakabiliriz. Birleşik Devletler hükümetinin yaptığı utanç vericiydi ve üzgünüm. Özür dilerim ve bu özür çok geciktiği için üzgünüm.”  -Bill Clinton Bu konuşmadan 2 ay önce […]

İNSAN GENOM SERİSİ – 5: Parkinson ve Demans

İNSAN GENOM SERİSİ – 5: Parkinson ve Demans

Giriş Parkinson Hastalığı (PH) en yaygın hareket bozukluğudur ve Alzheimer’dan sonra gelen en yaygın nörodejeneratif hastalıktır. Bradikinezi (yavaş hareket), rijidite (sertlik) ve tremor (titreme) ayırıcı özellikleridir. Mental bozukluklar da görülebilir. Dopamin esikliğiyle ve zihinsel bozuklukla en çok ilişkili durum Akinezi’dir. Bu durum istemli hareket etme yeteneğinin kaybolmasıdır. Dizartri de sert, nefes nefese ve anlaşılması zor […]

Beyin ve Sessizlik- Kitap Önerisi

Beyin ve Sessizlik- Kitap Önerisi

Hareket etmekte veya etmemekte özgür olduğumuza inanan bizler, aslında uğraş halinde olmaya bağımlıyız. Mıchel Le Van Quyen Senelerdir bulunduğum her ortamda gün içinde kısa bir zaman bile olsa kendi kendime kalmanın bir yolunu bulurum. Bulamadığım günlerde ise enerjimin ve moralimin zamanla düştüğünü defalarca gözlemlemişimdir. Bir nörobilim araştırmacısı olan Quyen’in Beyin ve Sessizlik kitabını okumadan önce […]

Google İnsan: Brad Williams

Google İnsan: Brad Williams

Neredeyse her şeyi hatırlayabildiğinizi hayal edin. Zihniniz; isimlerin, resimlerin, tarihlerin ve olayların ansiklopedik bir not defteri olarak işlev görüyor. Sizce de oldukça enteresan olmaz mıydı? İşte, Brad Williams’ın tam olarak bu özelliği onu Google’ın kişiselleştirilmiş bir versiyonu yapıyor. Kapsamlı hafızası, neredeyse her türlü haber olayını, yaşadığı her şeyi, belirli tarihleri ve hatta hava durumu da […]

Hislerin Buluşma Noktası: MÜZİK VE BEYİN

Hislerin Buluşma Noktası: MÜZİK VE BEYİN

   Bu yazıyı Khaita Buniatishvili-Suite in B-Flat Major  HWV 434: IV. Menuet parçası eşliğinde okumanızı öneririm 🙂      Duygularımızı ifade etmenin birçok yolu vardır.Temel olarak konuşmayı tercih etsek de bazen sözlerin,kelimelerin yetersiz kaldığı anlar olur. O zaman herkes farklı farklı alternatiflere başvurur. İşte bu alternatiflerden biri de müziktir.Çünkü o en ilkelinden en okumuş havalı adamına […]

İNSAN GENOM SERİSİ – 1: Alzheimer Beyni Nasıl Değiştiriyor?

İNSAN GENOM SERİSİ – 1: Alzheimer Beyni Nasıl Değiştiriyor?

Giriş Alzheimer yetişkinlerde en çok görülen nörodejeneratif hastalıklardan biridir. 1906 yılında Alman nöropsikiyatr Alois Alzheimer’ın beyindeki Amiloid plakları ve nörofibriller yumakları keşfetmesiyle ortaya çıkmıştır. Genellikle 60-90 yaş aralığında görülür ancak otuzlu yaşlarda da ortaya çıkabilir. Hastalık ilerledikçe hafıza ve muhakemede azalma ve davranış değişikliği görülür. Gelişmiş ülkelerde görülme oranı %1.4’tür ve ABD’de yılda 100 bin […]

Bu Sen Olamazsın: Phineas Gage’in Sıra Dışı Hikayesi

Bu Sen Olamazsın: Phineas Gage’in Sıra Dışı Hikayesi

“Bana benzeyen bir gözlerim kaldı Bir de kederli bakışlarım Düşüncemin olmadığı Aynalarda ben varım Yalan değil değiştiğim, yalan değil Şimdi her şarkı beni ağlatır Deli eden insanı zaman değil Zamanı unutmamak kahırdır” Ümit Yaşar Oğuzcan / Ayna 13 Eylül 1848’de Vermont, Cavendish’de nöroloji tarihinde bir dönüm noktası haline gelmiş, zihin ve beyin arasındaki ilişkiye dair […]

Delikli Kafatasları ve Trepanasyon

Delikli Kafatasları ve Trepanasyon

Binlerce yıl önce yaşamış insanlar kafatasını delerek bir tür beyin cerrahisi mi uyguluyordu? Literatürdeki adı “Trepanasyon” olan bu sistem, keskin bir aletle kafatasında delik açmayı içeriyordu. Bugüne dek, dünyanın birçok bölgesindeki arkeolojik alanlarda kafatasında delik olan binlerce iskelet bulunuyor; fakat bilim insanları eski insanların neden bu yönteme başvurduğu konusunda henüz anlaşmaya varmış değil. Trepanasyon, Yunanca “Trypanon” kelimesinden […]

Nadir ama Tehlikeli Amip Cinsi: Acanthamoeba

Nadir ama Tehlikeli Amip Cinsi: Acanthamoeba

Çocuklardan yaşlılara hemen hemen her yaş grubunu enfekte eden bu canlı, günlük hayatımızdan çok uzakta yaşamamaktadır. Bu parazit lavabolardan, yüzme havuzlarından, klimalardan ve içme suyundan izole edilebilirken aynı zamanda toprak gibi farklı yaşam alanlarında da görülebilir. Acanthamoeba keratiti patogenezinde rol alan bu organizma ciddi görme kayıplarına ve hatta körlüğe neden olabilmektedir. Konağın kornea tabakasına yerleşmesi […]

COVID-19 Sinir Sistemimize Zarar Verir mi?

COVID-19, aynı anda da olabilecek dört potansiyel mekanizma yoluyla sinir sistemini etkileyebilir. Birincisi, Herpes Simpleks Ensefaliti’nde olduğu gibi sinir dokusunun doğrudan viral hasarıdır. Bazı anlamlı vaka raporları olmasına rağmen, SARS-CoV-2 virüsünün Santral Sinir Sistemi’ne (SSS) doğrudan zarar verdiğine dair kesin bir kanıt yoktur. İkincisi, “Sitokin Fırtınası” şeklinde aşırı bir bağışıklık tepkisidir. Sitokinler Kan-Beyin Bariyeri’ni geçebilir […]

AŞK FİZYOLOJİSİ ÜZERİNE…

AŞK FİZYOLOJİSİ ÜZERİNE…

Aşk… Binlerce şarkıya, kitaba, filme konu olmuş bir kavram… Daha da doğrusu tam olarak ne olduğu bilinmese de, yeryüzünde çok kez anlatılmaya çalışılmış, bunu yaparken de çeşitli yollara başvurulmuş bir duygu durumu. Kimi susarak içinde yaşadı karmaşık diye adlandırdığımız bu duygu halini. Kimi konuşarak, kimi müziğiyle, kimi çizdiğiyle duygularına tercüman olmaya çalıştı. Duygularını ifade eden […]

DID (Dissociative Identity Disorder)

DID (Dissociative Identity Disorder)

İnsan zihninin sınırlarını ne kadar zorlayabildiğini, imkansıza ne kadar ulaşabildiğini gözler önüne seren bir duygu durum değişikliğini konu alacağız bugün. Çoklu kişilik bozukluğu olarak bilinen, ruhsal bir bozukluk olarak kabul edilen bu fenomen birçok diziye ve filme konu olmuştur. Peki nedir bu DID? DID (Dissociative Identity Disorder), iki ya da daha fazla kişiliğin tek bir […]

NÖRONLARIN BİLİNÇ GELİŞTİRMEDEKİ ROLÜ

NÖRONLARIN BİLİNÇ GELİŞTİRMEDEKİ ROLÜ

NÖRONLARIN BİLİNÇ GELİŞTİRMEDEKİ YERİ Beyin, 2.5kg ağırlığında, vücut oksijeninin sadece yüzde  25 lik bir dilimini kullanan buna rağmen dış dünyayı algılamamızda, yorumlamamızda hatta bu sayede tepki geliştirerek vücudumuzdaki tüm sistemleri harekete geçirmemizde başrol oynayan mucize bir yapı, bazı kesimlerce tesadüfi.. Her ne olarak bahsedilirse bahsedilsin beynin çalışma prensibi bilim dünyası için hala tam olarak bilinmiyor, […]

Laboratuvarda Üretilen Beyinler “Bilinç” Geliştirebilir mi?

Laboratuvarda Üretilen Beyinler “Bilinç” Geliştirebilir mi?

Bilinç nedir? Aslında zengin ve anlamlı içsel benliğimiz, beynimizin içindeki elektriksel ve kimyasal gevezelikten başka bir şey değildir. Peki ne zaman beynimizdeki bu elektrokimyasal aktiviteyi bilinç olarak tanımlıyoruz? Japon bilim insanları, Stem Cell Reports dergisindeki yayınlarında ciddi sonuçlar bulduklarını belirttiler. İlk kez bir ekip, beyin organoidinden (Organoid; organa benzeyen ve onlar gibi faaliyet gösteren çoklu […]

Beyin Kontrolünden Tedavisine: Optogenetik

Beyin Kontrolünden Tedavisine: Optogenetik

Optogenetik Nedir  Optogenetik, genetik olarak modifiye edilmiş hücreleri ışık ile kontrol etmeye yarayan yeni gelişmekte olan bilim alanı. Opsin genlerinden üretilen ışığa duyarlı proteinlerin (bacteriorhodopsin,halorhodopsins, channelrhodopsin)  kullanılmasıyla hedeflenen canlı hücrelerin davranışları ışık kullanılarak kontrol edilir. Genetik, viroloji ve optik teknikler kullanılarak elektrofizyoloji veya diğer standart metodların yapamadığı nöronların spesifik gruplarının belli aralıklarda hassasiyet içinde aktive […]