KARANLIĞIN KİMYASAL SİNYALİ: EPİFİZ BEZİ VE RUH MOLEKÜLÜ ÜZERİNE

KARANLIĞIN KİMYASAL SİNYALİ: EPİFİZ BEZİ VE RUH MOLEKÜLÜ ÜZERİNE

Bir molekül düşünün.  Karbon, hidrojen ve azotun farklı sayı ve şekillerde bir araya gelerek oluşturduğu gizemli bir molekül… Faydalarını anlayamadığımız, anlamaktan ziyade halisünojenik etkilerinden dolayı geçmişten günümüze kullanılagelmiş bir molekül…  Hala ne olduğuna ve insan bedeninin varoluşuna ne gibi bir katkısı olduğuna dair kesin bilgiler olmayan bir molekül…  Ruh Molekülü olarak da bilinen dimetiltriptamin(DMT)  molekülünden […]

Françoise Barré-Sinoussi

HIV ile Geçen Bir Ömür: Françoise Barré-Sinoussi

Virolog Françoise Barré-Sinoussi, insan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV) hakkındaki çalışmalarıyla tanınır. Pasteur Enstitüsü’nde Emeritus Profesör ve Retroviral Enfeksiyonlar Kontrol Birimi’nin direktörüdür.   Kişisel Yaşamı ve Kariyerinin İlk Zamanları 1947’de Paris’te doğdu. Çocukluğu çoğu zaman kırsalda geçti. Bu yüzden doğayı gözlemlemeyi hep sevdi ve bu sevgi kariyer seçimini de etkiledi. Liseyi bitirdikten sonra doğa bilimleri alanında […]

Cumhuriyetle Başlayan    Antropoloji

Cumhuriyetle Başlayan Antropoloji

   Antropoloji bilim dalının ülkemizdeki gelişim sürecini izlerken Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tarihini bir başlangıç noktası olarak alabiliriz. Antropolojinin, özellikle fizik antropoloji ilgi alanında gerçekleştirilen çalışmaların aslında Türkiye Cumhuriyeti ile yaşıt olması bir tesadüf değildir. Kurtuluş Savaşı’nın ardından modern bir Türkiye’yi oluşturma çabalarının temelinde yatan fikir Ulu Önder Atatürk tarafından çok net biçimde belirlenmişti; hedef bilim […]

ÇEVRE İLE ARAMIZDA BİLİNMEYEN BİR BAĞ: BAĞIRSAKLAR

ÇEVRE İLE ARAMIZDA BİLİNMEYEN BİR BAĞ: BAĞIRSAKLAR

Mesleğimiz, hobilerimiz ya da fobilerimiz, kurduğumuz arkadaşlıklar, sorunları yönetme biçimimiz, herhangi bir konuda kendi nedenlerimize göre yaptığımız tercihler ve daha nicesi… Şüphesiz kişilik olarak nitelendirdiğimiz bu geniş kümenin daha birçok elemanı bulunuyor. Çevrenin kişiliğimizi şekillendirmede çok önemli bir rolü olsa da sanılanın aksine etkileyici faktörlerin %50’si kalıtsaldır. Dahası ikinci beyin olarak adlandırılan mikrobiyotanın davranış şekillerimizi […]

Hafızanın Üzerindeki Sis Perdesini Kaldıran Olay: Henry Molaison Vakası

Hafızanın Üzerindeki Sis Perdesini Kaldıran Olay: Henry Molaison Vakası

“Bana şu anki ABD başkanın kim olduğunu söyler misiniz?”  1986’da Massachusetts Institute of Technology‘de bir ofiste, 60 yaşına yaklaşmış bir erkek hasta ile bir nöropsikolog oturuyorlardı. “Hayır.” dedi, “Hatırlayamıyorum.”  “En son hatırladığınız başkanın kim olduğunu söyleyebilir misiniz?” Biraz duraksama ve üzerine düşünmenin ardından “Ike” yanıtını verdi. Ike, 1953-1960 yılları arasında başkanlık yapan Dwight David Eisenhower’ın […]

NÖRAL İMPLANTLARIN ÇALIŞMA PRENSİBİ VE BEYNİN SAVAŞI

NÖRAL İMPLANTLARIN ÇALIŞMA PRENSİBİ VE BEYNİN SAVAŞI

Her şey Richard Canton’ın 1875’te hayvan beyinlerindeki elektrik sinyallerini keşfi ile başladı. Bizi biz yapan milyarlarca beyin hücresi ve birbirleri ile kurdukları trilyonlarca bağlantıdan oluşan sonsuz yoğunluktaki bu organik ağın içinde şaşırtıcı olan şey iletişimin elektrik akımları ile gerçekleşiyor olmasıydı. Bu bilgi birçok nörobilimcinin ilham kaynağı oldu.  Beynin elektriksel potansiyelini inorganik ve teknolojik dış dünyayı […]

ABC

Balondaki Çocuk: David Bubble

‘’Dünyaya geldikten birkaç saniye sonra plastik bir balonun içine alındı ve ömrünün sonuna dek orada yaşadı.’’ Kulağa son derece tuhaf gelen ve belki hayal dünyamıza dahi sığdıramadığımız bu hikâye bir insanın tek ve gerçek dünyası olabilir miydi? David, 21 Eylül 1971’de Houston’daki Texas Çocuk Hastanesinde doğdu. Gerçek dünyaya birkaç saniye maruz kaldıktan sonra, plastik bir izolatör baloncuğuna yerleştirildi. David, […]

Hayallerinin Peşinden Bilimle İlerleyenin Hikayesi: Canan Dağdeviren

Hayallerinin Peşinden Bilimle İlerleyenin Hikayesi: Canan Dağdeviren

4 mayıs 1985 tarihinde İstanbul’un Üsküdar ilçesinde doğmuştur. Adanalı bir anne ve Sivaslı bir babanın ilk çocuğudur. Dağdeviren, bir konuşmasında anne ve babası için; “Annem DNA gibi sarıp sapmalar. Elektron yörüngeleri gibi insanları asla ayırt etmez,asla gruplamaz. H2O kadar saftır. Ne zaman negatif durumda olsam beni proton gibi çeker. Babam ise çoğu zaman fizik kurallarına […]

RÖNESANS’IN BAŞYAPITINA TIBBİ BİR BAKIŞ: 500 YIL BOYUNCA FARK EDİLEMEYEN AYRINTI

Rönesans’ın Başyapıtına Tıbbi Bir Bakış: 500 Yıl Boyunca Fark Edilemeyen Ayrıntı

Rönesans dönemi İtalyan ressam, heykeltıraş, mimar ve şairi Michelangelo, heykeldeki başarısını kanıtladığı ilk ve en ünlü eseri olan Hz. Davud ’un heykelini yaptığında henüz 26 yaşındaydı. Beş buçuk metrelik bir mermer kütleden çıkaracağı eser için genç dahi, mermer bloğun yanına bir baraka inşa ederek yardımcı olmadan, çoğu zaman gece-gündüz çalışarak Rönesans sanatının harikalarından birini ortaya […]

Dünya Gerçekten de Hassas Kalpler için Cehennem mi? Detayları ile HSP

DÜNYA GERÇEKTEN DE HASSAS KALPLER İÇİN CEHENNEM Mİ? DETAYLARI İLE HSP

Eğer duyarlılığım olmasaydı gözlerim görseydi bile kör olurdum. Johann Wolfgang Von Goethe Öyle bir an olur ki yaşadığımız her şey ağır gelir. Sevdiğimiz, güvendiğimiz insanların bir hareketi bazen bizi alaşağı eder. “Niçin böyle davrandı ki?” diye düşünmekten kendimizi alıkoyamayız. Bazen olayları kıyaslama yoluna bile gideriz. “Aynı davranışı ben yapsam bambaşka bir tepki ile karşılaşırdım.” Bu […]

Neandertallerden Miras Aldığımız DNA, COVID-19 Riskini Arttırıyor

Neandertallerden Miras Aldığımız DNA, COVID-19 Riskini Arttırıyor

Antropoloji; sosyolojiden biyolojiye, paleontolojiden coğrafyaya, tıptan felsefeye, jeolojiden arkeolojiye, psikolojiden iktisadi bilimlere hemen her bilim dalıyla yakın temastadır. Farklı konularla ele alınabilen ve bazı konuların altında yatan sebepleri açıklayabildiğimiz; her gün yeni bir keşif ortaya konan, ucu bucağı olmayan bir alandır.            Tıbbi antropolojide; antropologlar toplumun hastalık deneyimleri, hastalıkları algılayış biçimleri ve tedavi yöntemleri üzerine […]

GENETİK ALGORİTMALAR

GENETİK ALGORİTMALAR

Temel ilkeleri John Holland tarafından atılan genetik algoritma kavramı, doğal seçime dayanan bir arama ve optimizasyon metodudur. Bu kavram yapay zekanın evrimsel süreçleri inceleyip problemlere hızlı ve kolay çözümler üretmesi sonucu ortaya atılmıştır. Örneğin bir populasyonda hangi canlının neslini sürdürme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirler. Bu durum canlının ortama uyum gücünün göstergesidir. Aynı şekilde bu […]

BÖCEKLERİN SİNİR SİSTEMİNDEN HAYVAN DAVRANIŞLARINA: “SEMAHAT GELDİAY”

BÖCEKLERİN SİNİR SİSTEMİNDEN HAYVAN DAVRANIŞLARINA: “SEMAHAT GELDİAY”

Semahat Geldiay, 14 Eylül 1923 tarihinde, -Cumhuriyetin ilanından yaklaşık bir ay kadar önce- İzmir’de dünyaya geldi. Kurtuluş Savaşı’nın henüz yeni bittiği bu kentte ilk çocukluk yıllarını geçirdi ve ilkokula başladı. 1930 yılında ailesinin İstanbul’a taşınması üzerine ilk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. Lisede öğretmenlerinin de etkisiyle fen derslerini çok seven Semahat Geldiay, 1942 yılında İstanbul […]

COVİD-19 Patogenezi ve Sitokin Fırtınası

Merhaba değerli okurlar, bu ayki yazımda COVID-19’un patogenezinden, ağır hastalardaki ölümcül Sitokin Fırtınasından ve tedavi seçeneklerinden bahsedeceğim. Bilindiği üzere COVİD-19 bir RNA virüsüdür ve yapısında 4 ana protein içerir. Bu proteinler; Spike(S) ,Envelop(E) ,Nükleokapsid(N) ve Membran(M) proteinleridir. COVİD-19 ile enfekte insanların çoğunda semptom ve bulgular grip gibi bir klinik tabloyla seyredilirken, pnömoni, Akut Respiratuvar Distress […]

Yakın Geçmişten Gelen Bilim: Tıbbi Antropoloji

Yakın Geçmişten Gelen Bilim: Tıbbi Antropoloji

Yakın Geçmişten Gelen Bilim: Tıbbi Antropoloji Antropoloji, anthropos (insan) ve logos (bilim) kelimelerinden oluşmuş, insanların kökenini, evrimini, biyolojik özelliklerini, toplumsal ve kültürel yönlerini araştıran bir bilim dalıdır. Alt dallarından olan tıbbi antropoloji, 70’lerden günümüze yerli tıp anlayışlarından ayrılmıştır. Çoğunlukla sağlık ve hastalık kavramlarını toplum ve onu oluşturan değerlerle birlikte inceleme yoluna gitmiştir. Hastalığın, sağlık ve […]

KİSTİK FİBROZİS

Kistik Fibrozis Nedir? Kistik fibroz, vücudun birçok organına zarar verebilecek kalın, yapışkan mukus birikimi ile karakterize otozomal resesif kalıtsal bir hastalıktır. Mukus, hava yolları, sindirim sistemi, üreme sistemi ve diğer organ ve dokuların yüzeylerini kayganlaştıran ve koruyan kaygan bir maddedir. Kistik fibrozlu kişilerde vücut anormal derecede kalın ve yapışkan olan mukus üretir. Bu anormal mukus […]

COVID-19 MÜCADELESİ: AŞILAR

COVID-19 MÜCADELESİ: AŞILAR

11 Mart 2020 tarihinde (1) Dünya Sağlık Örgütü tarafından ‘pandemi’ şeklinde sınıflandırılan COVID-19 salgını, hayatımızın neredeyse her alanında birçok sıkıntıya yol açmış, hayatımızda değişikliklerin yapılmasını zorunlu kılmıştır. Birçok yerde virüsün yayılımını kontrol edebilmek için insanlar arasındaki temas azaltılarak önlemler alınmıştır. Hastane kapasiteleri zorlanmış (2) ve sağlık çalışanları çok zor şartlarda çalışmak durumunda kalmıştır. Salgının gidişatını […]

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA ÇÖLYAK HASTALIĞININ VE GLUTENSİZ HAYATIN ANLAŞILMASI

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA ÇÖLYAK HASTALIĞININ VE GLUTENSİZ HAYATIN ANLAŞILMASI

 Basitçe glütene tolerans olarak tanımlanabilecek çölyak hastalığını mutlaka duymuşsunuzdur. Duymadıysanız marketlerde ya da gıda satan merkezlerde glütensiz ekmek, un, makarna gibi çeşitli ürünlerle karşılaşmışsınızdır. Sayısı ve çeşitliliği giderek artan bu ürünler insanlar arasında da git gide popüler hale gelmeye başlamıştır. Peki glüten tam olarak nedir? Neden bazı insanlar glütene tolerans gösterir? Çölyak hastalığı nedir ve […]

İkinci Genetik Kimliğin Araştırılması: İnsan Mikrobiyom Projesi

İkinci Genetik Kimliğin Araştırılması: İnsan Mikrobiyom Projesi

Her insanın kendi genetik kimliği vardır. Bu kimlik, hastalıklara yatkınlıkla beraber pek çok şeyi gösterir. Mikroorganizma topluluğu olarak mikrobiyota da benzer şekildedir. Bireye özgü olmasıyla beraber kişi hakkında bilgi verir. Barındırdığı genetik materyale ise mikrobiyom denmektedir. Bu bağlamda İnsan Genom Projesinin ardından “İnsan Mikrobiyom Projesi” (HMP) tamamlanmıştır. Araştırmacılar mikroorganizmalarca zengin beş bölge belirledi. Burun, ağız, […]

HAYATIN AKIŞININ DEĞİŞTİĞİ İKİ AN

HAYATIN AKIŞININ DEĞİŞTİĞİ İKİ AN

“Yeni bir böbreğe, kalbe ihtiyacınız var.” “Size böbrek bulundu, bir kalp bağışlandı.” Bu iki an, herhalde organ nakli için bekleyen insanların hayatında unutulmaz ve hayatlarını değiştiren anlardan ikisidir. Organ nakli listesinde hangi sırada olursanız olun, beklemenin en kötü halidir herhalde, bir organı beklemek. Gelin hep birlikte organ nakli tarihçesinde kısa bir tura çıkalım. Günümüzde yeni […]