İNSAN GENOM SERİSİ – 4: Gizemli Gözler

İNSAN GENOM SERİSİ – 4: Gizemli Gözler

Tarih boyunca insanlar hep gözlerin bir şeyler anlattığını ve olayları çözmede çok önemli bir yeri olduğunu düşünmüşlerdir. Nitekim hem duyguları belli eden hem de kişiden kişiye değişen özellikleriyle adli tıpta incelenen bir organdır. Bu yazıda gözlerle ilgili pek çok özelliği bazı hastalıklar dahil kısa kısa göreceksiniz. Göz rengi tespitleri özellikle Avrupa gibi renk çeşitliliği çok […]

SARS-COV-2 B.1.1.7 VARYANTI: 17 MUTASYON BİRDEN

SARS-COV-2 B.1.1.7 VARYANTI: 17 MUTASYON BİRDEN

Aralık ayı, birçok ülkede onaylanan ve dağıtımına başlanan COVID-19 aşıları ile -çoğumuz için- yılın geri kalanına kıyasla daha umut dolu bir ay oldu. Bu aşılar içerisinde yaygın olarak onaylanmış ve kullanılmakta olan BioNTech ve Pfizer aşısının kullanımı, geçen haftalarda Avrupa Birliği içerisinde de onaylanmıştı (European Medicines Agency (EMA), 2020). Birleşik Krallık’ta da 8 Aralık ve 20 […]

Google İnsan: Brad Williams

Google İnsan: Brad Williams

Neredeyse her şeyi hatırlayabildiğinizi hayal edin. Zihniniz; isimlerin, resimlerin, tarihlerin ve olayların ansiklopedik bir not defteri olarak işlev görüyor. Sizce de oldukça enteresan olmaz mıydı? İşte, Brad Williams’ın tam olarak bu özelliği onu Google’ın kişiselleştirilmiş bir versiyonu yapıyor. Kapsamlı hafızası, neredeyse her türlü haber olayını, yaşadığı her şeyi, belirli tarihleri ve hatta hava durumu da […]

Bitkilerin Yaprakları İnsan Kalıntılarını Bulmamıza Yardımcı Olabilir mi?

Bitkilerin Yaprakları İnsan Kalıntılarını Bulmamıza Yardımcı Olabilir mi?

Araştırmacılar, bitkiler üzerindeki insan kalıntılarının dronelar tarafından tespit edilebilecek değişikliklere neden olup olmadığını inceliyor. Trends in Plant Science dergisinde yazan Stewart ve meslektaşları, yalnızca ABD’de her yıl 100.000 kişinin kaybolduğunu belirtiyor. Özellikle ormanlık alanda yürüyerek aramanın zor olduğunu ve yerdeki özelliklerin uzaktan algılanmasının yapraklar tarafından engellenebileceğini söylüyorlar; ancak ekip, bitkilerin kendilerinin de ipuçları verebileceğini söylüyor […]

Biz mi Suçluyuz,Yoksa Genlerimiz mi?

Biz mi Suçluyuz, Yoksa Genlerimiz mi?

DNA’mız kimliğimizi oluşturmaktadır. Kişiliğimizi, dış görünüşümüzü, hastalıklarımızı, bizi oluşturmaktadır. Anne ve babadan aldığımız genlerin birleşmesidir. Yani ailemizin kalıtsal mirası bizim DNA’mızdır. DNA birçok konuda bizimle ilgili bilgi vermektedir. Tekrarlayan antisosyal davranışların nedeni araştırılırken genetik kalıtımsal faktörler önemli bir yere sahip. Genlerdeki bir mutasyon sonucu suça meyilliliğe ya da suç işlediğinin bilincine sahip olmamaya neden olabilmekte. […]

Cascade-Cas3 Sistemi

CASCADE-CAS3 SİSTEMİ

2020 Nobel Kimya Ödülü: CRISPR Yazıma başlamadan ve konuya daha detaylı bakmadan önce, incelediğim makalenin belki de ‘ilham kaynağı’ sayılabilecek yönteminden genel olarak bahsetmek istiyorum: CRISPR. Çoğumuz belki de bu gelişmenin adını geçtiğimiz haftalarda Kimya alanında verilen Nobel ödülü ile duydu, birazımız da zaten biliyor ve takip ediyordu. Bu seneki Nobel Kimya Ödülü, CRISPR tekniğinin […]

Delikli Kafatasları ve Trepanasyon

Delikli Kafatasları ve Trepanasyon

Binlerce yıl önce yaşamış insanlar kafatasını delerek bir tür beyin cerrahisi mi uyguluyordu? Literatürdeki adı “Trepanasyon” olan bu sistem, keskin bir aletle kafatasında delik açmayı içeriyordu. Bugüne dek, dünyanın birçok bölgesindeki arkeolojik alanlarda kafatasında delik olan binlerce iskelet bulunuyor; fakat bilim insanları eski insanların neden bu yönteme başvurduğu konusunda henüz anlaşmaya varmış değil. Trepanasyon, Yunanca “Trypanon” kelimesinden […]

ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz)

ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz)

Giriş Hepimizin aslında ünlü fizikçi Stephen Hawking’den aşina olduğu Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS), motor nöronların hasar görmesi sonucu kasların güçsüz düşmesidir. Bu nedenle diğer adı Motor Nöron Hastalığı’dır [Motor Neuron Disease (MND)]. Hasta zaman geçtikçe kötüleşir. Önce kol ve bacaklarda, sonra tüm vücutta hareket zorlaşır. En sonunda nefes alma, konuşma ve yutma da güçleşir. Nadir […]

ABC

Balondaki Çocuk: David Bubble

‘’Dünyaya geldikten birkaç saniye sonra plastik bir balonun içine alındı ve ömrünün sonuna dek orada yaşadı.’’ Kulağa son derece tuhaf gelen ve belki hayal dünyamıza dahi sığdıramadığımız bu hikâye bir insanın tek ve gerçek dünyası olabilir miydi? David, 21 Eylül 1971’de Houston’daki Texas Çocuk Hastanesinde doğdu. Gerçek dünyaya birkaç saniye maruz kaldıktan sonra, plastik bir izolatör baloncuğuna yerleştirildi. David, […]

GENETİK ALGORİTMALAR

GENETİK ALGORİTMALAR

Temel ilkeleri John Holland tarafından atılan genetik algoritma kavramı, doğal seçime dayanan bir arama ve optimizasyon metodudur. Bu kavram yapay zekanın evrimsel süreçleri inceleyip problemlere hızlı ve kolay çözümler üretmesi sonucu ortaya atılmıştır. Örneğin bir populasyonda hangi canlının neslini sürdürme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirler. Bu durum canlının ortama uyum gücünün göstergesidir. Aynı şekilde bu […]

İkinci Genetik Kimliğin Araştırılması: İnsan Mikrobiyom Projesi

İkinci Genetik Kimliğin Araştırılması: İnsan Mikrobiyom Projesi

Her insanın kendi genetik kimliği vardır. Bu kimlik, hastalıklara yatkınlıkla beraber pek çok şeyi gösterir. Mikroorganizma topluluğu olarak mikrobiyota da benzer şekildedir. Bireye özgü olmasıyla beraber kişi hakkında bilgi verir. Barındırdığı genetik materyale ise mikrobiyom denmektedir. Bu bağlamda İnsan Genom Projesinin ardından “İnsan Mikrobiyom Projesi” (HMP) tamamlanmıştır. Araştırmacılar mikroorganizmalarca zengin beş bölge belirledi. Burun, ağız, […]

METİSİLİNE DAYANIKLI STAFİLOKOK AUREUS (MRSA): DAYANIKLILIĞININ HİKAYESİ

METİSİLİNE DAYANIKLI STAFİLOKOK AUREUS (MRSA): DAYANIKLILIĞININ HİKAYESİ

MRSA Nedir? Stafilokok aureus bakterileri, insanlarda görülen cilt enfeksiyonlarının en yaygın nedenidir (1). MRSA ise, vücudun farklı kısımlarında enfeksiyona neden olan ve diğer Stafilokok bakterilerine kıyasla tedavisi daha zor olan bir bakteri çeşididir (2). Bunun nedeni, bu bakterinin şu anda kullanımda olan birçok antibiyotiğe karşı dirençli olmasıdır. Metisilin, eskiden Stafilokok aureus bakterilerinden kaynaklanan enfeksiyonlara karşı kullanılan önemli […]

GEN TERAPİSİ VE SÖNEN UMUTLAR

GEN TERAPİSİ VE SÖNEN UMUTLAR

GEN TERAPİSİ NEDİR? Gen terapisi, gitgide yaygınlaşan ve birçok kişide merak uyandıran bir araştırma konusu haline geldi. DNA’yı anlayabilmek ve kişiye fayda sağlayacak şekilde değiştirebilmek için bilmemiz gereken çok fazla şey var, ancak bu başarıya ulaşabilmek için yapılan çalışmalar birçok gelişmeye imza atıyor. Gen terapisinin önündeki engellerden biri, hastalıkların genetik temelinin karmaşıklığıdır (1). Birçok hastalık, genetik ve […]

ALERJİLER: SUÇLUSU KİM?

ALERJİLER: SUÇLUSU KİM?

Çoğu insanın sahip olduğu alerjiler, aslında birçok farklı etkenden kaynaklanabilen biyolojik tepkilerdir. Alerji belirtileri kişiler arasında farklılık gösterebildiği gibi, bir kişinin bağışıklık sistemi de her zaman aynı maddeye aynı şekilde karşılık vermeyebilir.  Bazılarımız bitkilerden gelen polenlere tepki gösterirken; bazılarımız fıstık, çikolata gibi yiyeceklere tepki gösterebilir. Peki alerjilerdeki bu kişisel farklılıklar neyden kaynaklanmakta ve vücutlarımız ne […]

ALDATMA PSİKOLOJİSİ

ALDATMA PSİKOLOJİSİ

“Güven” duygusunun insan ilişkilerinde, ilişkinin dinamiklerini oluşturan diğer faktörlerden ayrı bir yeri vardır. Birisine duyulan güven, hayatın akışında var olan şeylerin nasıl bir şekilde olduğu ve olacağına dair duyulan güvenden çok daha farklıdır. Birisine güvendiğinizi söylemeniz, aslında o kişiye, sizin beklentilerinizi karşılayacağını ve ummadığınız fikirleri size yansıtmayacağını düşündüğünüzü söylemekle aynı şeydir. Sarfettiğiniz ya da sarfedeceğiniz […]

OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ GERÇEKTEN DE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN RİSKİNİ AZALTIYOR MU?

OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ GERÇEKTEN DE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN RİSKİNİ AZALTIYOR MU?

Omega-3 yağ asitleri başta primer ve sekonder kardiyovasküler hastalıklar olmak üzere, gastrointestinal, romatizmal, psikiyatrik, metabolik, dermatolojik, renal ve pulmoner hastalıklarda yıllardır dünyada en çok kullanılan takviyelerin başında geliyor. Omega-3 (marin n-3) yağ asidinin fazla alımını bilim dünyası yıllar boyunca kardiyovasküler hastalıkların riskini azaltmakla eşleştirmiştir. Hatta öyle ki, bugün dünya nüfusunun çoğu kalp hastalıklarından korunmak için […]